Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2014

Περί βιβλίων και διαβάσματος.

Καβάφης
Κων/ νος Καβάφης, πεζά, μελέτες, αποκηρυγμένα [έκδοση Γ. Οικονόμου, σελίδες 259-260].-

Η κρίση σας θά είναι, φυσικά, πολύ επηρεασμένη άπό τό λογοτεχνικό σας γούστο. Κι αλήθεια, γνωρίζω πολλούς ανθρώπους πού έχουν τό πιό αγνό γούστο στή λογοτεχνία, αλλά νόθο γούστο στην τέχνη, κι αυτό είναι ένα φαινόμενο πού μέ κάνει κι απορώ αρκετά· μά δέ γνώρισα ποτέ κάποιον μέ νόθο γούστο στά βιβλία, κι αληθινό γούστο στους πίνακες. Επίσης έχει πολλή σημασία γιά σας, όχι μόνο γιά χάρη της τέχνης, άλλά γιά κάθε είδους χάρη, σέ τούτες τίς μέρες του κατακλυσμού άπό βιβλία, νά κρατηθείτε πέρα άπ' τ' αρμυρά τέλματα της λογοτεχνίας, καί νά ζήσετε πάνω σ'ένα μικρό ξερονήσι ολοδικό σας, μέ μιά πηγή καί μιά λίμνη πάνω του, καθαροί καί καλοί. Δέ μπορώ, φυσικά, νά σας υποβάλω τήν εκλογή της δικής σας βιβλιοθήκης: τό κάθε μυαλό χρειάζεται διαφορετικά βιβλία·


υπάρχουν όμως μερικά βιβλία πού όλοι τά χρειαζόμαστε, καί ασφαλώς, αν διαβάζετε Όμηρο, Πλάτωνα, Αισχύλο, Ηρόδοτο, Δάντη, Σαίξπηρ καί Σπένσερ, όσο θά έπρεπε, δέ θά χρειαστείτε μεγάλο μάκραιμα τών ραφιών δεξιά κι αριστερά τους γιά λόγους μόνιμης μελέτης. Άπό τά σύγχρονα βιβλία, γενικά αποφεύγετε τή λογοτεχνία τών περιοδικών καί τών επιθεωρήσεων. Κάποτε μπορεί νά περιέχουν   καμιά   χρήσιμη   περίληψη   ή   ένα   υγιές   κομμάτι κριτικής· άλλά οί πιθανότητες είναι δέκα στή μιά πώς ή θά σας κάνουν νά χάσετε τόν καιρό σας ή θά σας παραπλανήσουν. Αν θέλετε νά καταλάβετε οποιοδήποτε θέμα, διαβάστε τό καλύτερο βιβλίο πάνω του πού μπορούν νά σας συστήσουν: όχι μιά κριτική του βιβλίου. Αν δέ σας αρέσει τό πρώτο βιβλίο πού δοκιμάσατε, ψάξτε γιά άλλο- μά μήν ελπίζετε ποτέ πώς θά καταλάβετε τό θέμα δίχως κόπο, μέ τη βοήθεια μιας κριτικής. Αποφεύγετε ιδίως εκείνο τό είδος της λογοτεχνίας πού έχει ύφος αυθεντίας· είναι η πιό φαρμακερή άπ' όλες. Κάθε καλό βιβλίο, ή μέρος βιβλίου, είναι γεμάτο άπό θαυμασμό καί δέος-μπορεί νά περιέχει σταθερούς ισχυρισμούς ή αυστηρή σάτιρα, μά ποτέ δέν χλευάζει έν ψυχρώ, ή ισχυρίζεται μέ υπεροψία, καί πάντα σας οδηγάει νά σέβεστε ή ν' αγαπάτε κάτι μέ όλη σας τήν καρδιά. Δέν είναι πάντα εύκολο νά διακρίνετε τή σάτιρα των βιβλίων της φαρμακερής ράτσας άπό τή σάτιρα τών ευγενών καί αγνών βιβλίων γενικά όμως μπορείτε νά παρατηρήσετε πώς τά ψυχρόαιμα, τά Όστρακοειδή καί Βατραχοειδή βιβλία χλευάζουν τό αίσθημα- καί τά θερμόαιμα, τ' ανθρώπινα βιβλία, τήν αμαρτία...
Διαβάζετε λίγο κάθε φορά, προσπαθώντας νά νιώσετε ενδιαφέρον γιά μικρά πράγματα, καί διαβάζετε όχι τόσο γιά χάρη της υπόθεσης όσο γιά νά γνωριστείτε μέ τους ευχάριστους ανθρώπους πού στή συντροφιά τους σας φέρνει ό συγγραφέας. Ένα κοινό βιβλίο συχνά θά δώσει πολλή τέρψη, αλλά είναι μόνο τό ευγενές βιβλίο πού θά σας δόσει αγαπητούς φίλους. Νά θυμάστε, ακόμη, πώς έχει ολιγότερη, σημασία γιά σας στά πρώτα σας χρόνια, αν τά βιβλία πού διαβάζετε είναι έξυπνα, παρά αν είναι ορθά. Δέν εννοώ καταθλιπτικά ή αποκρουστικά διδακτικά· αλλά πώς οί σκέψεις πού εκφράζουν πρέπει νά είναι δίκαιες, καί τά αισθήματα πού διεγείρουν γενναιόφρονα...
Ασφαλώς τώρα, καί ίσως γιά όλη σας τή ζωή, κάνουν πιό φρόνιμα οί δάσκαλοι σας όταν σας μαθαίνουν ν' άρκείσθε στην ήρεμη αρετή, καί πώς η καλύτερη λογοτεχνία καί καλλιτεχνία γιά σας είναι όταν σας δείχνουν στην καθημερινή ζωή, καί σέ οικεία πράγματα, στόχους γιά έλπιστικό μόχθο, καί ταπεινή αγάπη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...