Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου 2014

Κατασχέσεις του Δήμου Ηρακλείου για οφειλές των δημοτών του.

Οι παρούσες σκέψεις και προβληματισμοί γράφτηκαν εξ αιτίας σχετικού ερωτήματος που μου έθεσαν μέλη της Άμεσης Δημοκρατίας Ηρακλείου.
a. Πρώτη παρανομία του Δήμου Ηρακλείου. Έγκειται στην είσοδο στην κατοικία των οφειλετών δημοτών, υπαλλήλων του για να συντάξουν την κατασχετήρια έκθεση, χωρίς παρουσία δικαστικού λειτουργού [συνήθως Ειρηνοδίκη]. Είναι πασίγνωστο από την εντελώς πρόσφατη γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για το ζήτημα της διενέργειας ελέγχων‒με είσοδο στις κατοικίες των οφειλετών πολιτών‒με απλή εντολή του Εισαγγελέα, χωρίς την παρουσία δικαστικού λειτουργού κατά τη διενέργεια της, ότι αυτή η πράξη διοικητικής εκτέλεσης είναι παράνομη ως αντικείμενη στο άρθρο 9 του ισχύοντος Συντάγματος που προστατεύει το οικιακό άσυλο.

Παραθέτω σχετικό απόσπασμα από την γνωμοδότηση αυτή [θυμηθείτε την ολόκληρη εδώ] του ΕισΑΠ Νικολάου Παντελή υπ’ αριθμό 6/ 14-10-2014: «Η παρουσία δικαστικού λειτουργού στις κατ' οίκον έρευνες, αποτελεί προϋπόθεση εκ των ουκ άνευ σε όλες τις περιπτώσεις, είτε πρόκειται περί ερευνών στα πλαίσια ανάκρισης, είτε περί τοιούτων στα πλαίσια αναγκαστικής ή διοικητικής εκτέλεσης, τούτο δε προκύπτει σαφώς από την αδιάστικτη διατύπωση του άρθρου 9 του Συντάγματος , στο οποίο δεν γίνεται καμία διάκριση. Συνεπώς οι διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων, νόμων προγενέστερων του ισχύοντος Συντάγματος, που προβλέπουν την διενέργεια τέτοιου είδους ερευνών, πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της ως άνω συνταγματικής επιταγής, που απαιτεί αυτές να πραγματοποιούνται με την παρουσία εκπροσώπου της δικαστικής αρχής (βλ. σχετ. Π Δαγτόγλου: Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα, έκδοση 1991 σελίδα 342, Γνωμ. Εισαγγ. Πρωτ. Πατρών 12/ 1975 ΝοΒ. 23.1116, contra Γνωμ. Εισαγγ. Πρωτ. Πατρών 19/ 1975 ΝοΒ 1117)». Βάσει αυτής της ολοφάνερης παρανομίαςγια την οποία δεν συγχωρείται η επίκληση νομικής πλάνης λόγω της αυξημένης δημοσιότητας που έλαβε το σχετικό πρόβλημα αμέσως με την ψήφιση του Ν. 4174/ 2013 «Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας»-του Δήμου Ηρακλείου δικαιούνται ΟΛΟΙ οι δημότες‒οφειλέτες των οποίων παραβιάσθηκε το οικιακό άσυλο να ασκήσουν αγωγή αποζημίωσης‒λόγω ηθικής βλάβης από παράνομη και υπαίτια προσβολή της προσωπικότητας τους‒κατά του Δήμου Ηρακλείου στο Διοικητικό Πρωτοδικείο [ΕισΝΑΚ 106 σε συνδυασμό με 105]. Είναι δε γνωστό ότι η ευθύνη του Δημοσίου [εδώ, του Δήμου Ηρακλείου] είναι αντικειμενική, δηλαδή‒για τους μη ειδήμονες‒δεν απαιτείται, για την γένεση της αποζημιωτικής ευθύνης, οποιαδήποτε υπαιτιότητα των οργάνων του Δήμου.
b. Αν αληθεύουν τα γεγονότα όπως τα παρουσίασε ο τοπικός Τύπος, δηλαδή ότι οι υπάλληλοι που διενήργησαν την κατάσχεση συμπεριλάμβαναν, ως κατασχόμενα, στην κατασχετήρια έκθεση τους, κουζίνες, πλυντήρια, τηλεοράσεις, ψυγεία κλπ, τότε ο Δήμος υπέπεσε σε άλλη μια χονδροειδή παράβαση. Ειδικότερα, τα συγκεκριμένα κατασχεθέντα αντικείμενα συμπεριλαμβάνονται στην κατηγορία των ακατάσχετων [άρθρο 17 Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν.δ 356/ 1974)]. Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, «§ 1. Της κατασχέσεως εξαιρούνται: α) πράγματα της προσωπικής χρήσεως του οφειλέτου και της οικογενείας αυτού και ιδίως ενδύματα, κλινοστρωμναί, έπιπλα, εφ’ όσον τα πράγματα ταύτα είναι απαραίτητα δια τας στοιχειώδεις ανάγκας της διαβιώσεως αυτών, δ) τα προοριζόμενα δια την επιστημονικήν ή καλλιτεχνικήν και γενικότερο πνευματικήν μόρφωσιν και ανάπτυξιν του οφειλέτου ή της οικογενείας αυτού βιβλία, μουσικά όργανα, εργαλεία τέχνης. § 2. Επί πλέον των εν § 1 περιουσιακών στοιχείων εξαιρούνται της κατασχέσεως επί προσώπων τα οποία πορίζονται τα προς το ζην δια καταβολής προσωπικής εργασίας, τα απαραίτητα δια την εργασίαν αυτών εργαλεία, μηχανήματα, βιβλία ή άλλα πράγματα …».
Πως προσδιορίζονται τα ακατάσχετα αντικείμενα του οφειλέτη; Κατά τον κορυφαίο ερευνητή του Δικαίου της Αναγκαστικής εκτέλεσης για την ικανοποίηση ιδιωτικών απαιτήσεων, Ιωάννη Μπρίνια, «Ενδεικτικώς μνημονεύει ο νόμος τα ενδύματα, κλινοστρωμνές και τα έπιπλα. Και γενικά περιλαμβάνονται όσα κινητά πράγματα χρησιμοποιούνται από τον οφειλέτη ή την οικογένεια του και είναι απαραίτητα για την κάλυψη στοιχειωδών αναγκών διαβίωσης αυτών. Με βάση τις δυο αυτές προϋποθέσεις θα κρίνονται κάθε φορά τα κινητά που ανήκουν σ’ αυτήν την κατηγορία των ακατασχέτων» [Διοικητική Εκτέλεση, τόμος Α’, 1987, § 86.Α.1, σελ. 276. Ίδια άποψη εκφέρει και στο μνημειώδες έργο του «δίκαιο της αναγκαστικής εκτέλεσης» (Αναγκαστική εκτέλεσις, δεύτερη έκδοση, τόμος Β’, 1979, άρθρο 953, § 270.VIII.στ, σελίδες 732-733)]. Ποιες ανάγκες θεωρούνται στοιχειώδεις; Πάλι κατά τον ίδιο κορυφαίο συγγραφέα, «ως στοιχειώδεις νοούνται οι βασικές ανάγκες διαβίωσης ανάλογα με την κοινωνική θέση και τη μόρφωση του οφειλέτη και της οικογένειας του. Περιλαμβάνονται οι ανάγκες διατροφής και υγείας, ακόμη και οι ανάγκες μετακίνησης και κοινωνικής συναναστροφής, όχι όμως οι υπερβολικές ανάγκες καλωπισμού, άνεσης, διασκεδάσεων κλπ. Ο αρχοντοχωριατισμός και οι πολυτέλειες εξέρχονται από τα όρια του άρθρου 17 και δεν αποκλείουν την κατάσχεση των αντικειμένων που εξυπηρετούν τέτοιες ανάγκες … Το ακατάσχετο περιλαμβάνει όλο το νοικοκυριό και, γενικά, τα κινητά πράγματα που χρησιμοποιεί συνήθως μια ελληνική οικογένεια» [Διοικητική Εκτέλεση, § 86.3 και 4, σελ. 277].
Σύμφωνα με την νομολογία μας «Από την κατάσχεση εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, τα πράγματα της προσωπικής χρήσεως του οφειλέτη και της οικογένειας του, εφόσον αυτά κρίνονται απαραίτητα για την ικανοποίηση των στοιχειωδών αναγκών διαβίωσης τους, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτέρων συνθηκών του εκάστοτε οφειλέτη και της οικογένειας του , καθώς και των διδαγμάτων της κοινής πείρας. Στην ικανοποίηση στοιχειωδών αναγκών διαβιώσεως κατατείνουν όχι μόνον τα πράγματα που είναι απαραίτητα προς διατήρηση και διασφάλιση της ζωής και της υγείας του οφειλέτη και της οικογενείας του, αλλά και τα πράγματα που αποσκοπούν, σύμφωνα με τις σύγχρονες κοινωνικές αντιλήψεις, στην εξασφάλιση σε αυτούς ενός ελαχίστου επιπέδου ποιότητας ζωής. Επομένως, δεν επιτρέπεται η κατάσχεση πραγμάτων που διασφαλίζουν στον οφειλέτη και την οικογένεια του στοιχειώδεις δυνατότητες ανάπτυξης κοινωνικής ζωής, ενημέρωσης, ψυχαγωγίας, μετακίνησης, επικοινωνίας με τον εξωτερικό κόσμο κλπ» [Τριμ Διοικ Πρωτ Αθηνών 1809/ 2008]. Εντελώς παράνομα‒κατ’ επέκταση και εντελώς άκυρα‒επιβλήθηκε κατάσχεση σε κουζίνες, πλυντήρια, τηλεοράσεις κλπ. 
c. Ακούστηκε από κύκλους του Δήμου Ηρακλείου ότι οι υπάλληλοι που προέβησαν σ’ αυτές τις παρανομίες δεν προέβησαν σε κατάσχεση αλλά, απλά, σε καταγραφή των περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών! Καταγραφή σαν έννοια είναι ανύπαρκτη στο χώρο του διοικητικού δικαίου, υπάρχει μόνο στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου με την ονομασία απογραφή. Απλά επιβλήθηκε η κατάσχεση αυτών των ακατάσχετων για να διακόψουν; πιθανή παραγραφή των αξιώσεων του Δήμου κατά των οφειλετών του ώστε να αποφύγει και την άσκηση ποινικής δίωξης, για απιστία, εναντίον του ο Δήμαρχος Ηρακλείου για πιθανές αμαρτίες της προηγούμενης δημοτικής αρχής. Ίσως δημιουργηθεί η απορία στον μη ειδήμονα αναγνώστη τι είδους κατάσχεση είναι αυτή που επιχειρεί ο Δήμος Ηρακλείου αφού δεν αφαιρούνται τα κατασχεθέντα. Η απάντηση είναι απλή και σαφής! Τα κατασχόμενα αντικείμενα αφαιρούνται από την κατοχή του οφειλέτη ώστε να πάψει να τα εκμεταλλεύεται ο οφειλέτης αλλά και για να νιώσει το επώδυνο της πράξης αυτής αναγκαστικής εκτέλεσης. Με την αφαίρεση της νομής τους από τον οφειλέτη παραδίδονται, για φύλαξη, μέχρι την πλειστηρίαση τους, σε φύλακα ο οποίος λέγεται Μεσεγγυούχος. Μεσεγγυούχος μπορεί να οριστεί και ο ίδιος ο οφειλέτης [άρθρο 15 πργφ. 2 του Κ.Ε.Δ.Ε]. Στη πράξη αυτό γίνεται συνήθως ώστε να αποφεύγεται η επιβάρυνση με έξοδα φύλαξης, ο δανειστής. 
d. Όμως, έπρεπε άραγε να επιβληθεί κατάσχεση για να επέλθει διακοπή παραγραφής των αξιώσεων του Δημοσίου [εδώ του ΟΤΑ Δήμου Ηρακλείου]; Όχι! Αρκούσε η αποστολή ατομικής ειδοποίησης στους οφειλέτες του. Σύμφωνα με το άρθρο 138 πργφ. 1 στοιχείο η του Ν. 4270/ 2014 "αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης- εποπτείας", η παραγραφή των απαιτήσεων του Δημοσίου επέρχεται με την κοινοποίηση ατομικής ειδοποίησης στον οφειλέτη ή συνοφειλέτη ή εγγυητή.
e. Το ότι ο σημερινός Δήμαρχος Ηρακλείου προσπαθεί να υπερασπίσει τα συμφέροντα του Δήμου Ηρακλείου είναι‒από μόνη της‒πολύ θετική ενέργεια, επιχειρείται όμως με εντελώς εσφαλμένο τρόπο εκθέτοντας, άθελα του, τον Δήμο σε κίνδυνο άσκησης αγωγών χρηματικής ικανοποίησης εναντίον του. Συμπέρασμα: οι κινήσεις και ενέργειες αυτές του Δήμου Ηρακλείου υπήρξαν εντελώς εσφαλμένες!
Παρατήρηση 1: Διαβάστε εδώ για την απλή ... καταγραφή και όχι ... κατάσχεση του Δήμου Ηρακλείου!
Παρατήρηση 2: Σε εντελώς πρόσφατη [17-12-2014 και περί ώρα 11.30] τηλεφωνική επικοινωνία που είχε μαζί μου ο Δήμαρχος Ηρακλείου κ. Βασίλης Λαμπρινός, αφού διάβασε την παρούσα ανάρτηση, μου ανακοίνωσε ότι, "η επιχειρηθείσα κατάσχεση οικοσκευών οφείλεται σε λανθασμένη ενέργεια του δικαστικού επιμελητή και με διαβεβαίωσε ότι, κατασχέσεις οικοσκευών δεν πρόκειται να γίνουν. Η επιδίωξη όμως εισπράξεως των απαιτήσεων του Δήμου Ηρακλείου κατά των μεγαλοοφειλετών θα γίνει με κάθε νόμιμο μέσο".

Addthis