Τρίτη, 31 Μαΐου 2016

καταδολίευση δανειστών, εγγύηση, στεγαστικό δάνειο. Χρόνος τέλεσης. Ελαφρυντικό καλής συμπεριφοράς. πολιτική αγωγή επί καθολικής διαδοχής.

Σημείωση. Η παρούσα νμλγ του Αρείου Πάγου ενδιαφέρει τους κουτοπόνηρους οι οποίοι οφείλουν στεγαστικά ή καταναλωτικά δάνεια και νομίζουν ότι μεταβιβάζοντας την περιουσία τους σε τρίτα-συνήθως οικεία πρόσωπα-θα αποφύγουν την πλειστηρίαση της. Το μόνο που κερδίζουν είναι χρόνος, ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ! (Γ.Φ).

Περίληψη. Καταδολίευση δανειστών - Άμεση συνέργεια -. Το έγκλημα της καταδολίευσης δανειστών μπορεί να τελεσθεί με τέσσερις τρόπους: α) με βλάβη, καταστροφή ή εκμηδένιση της αξίας οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, β) με απόκρυψη τέτοιου στοιχείου, γ) με απαλλοτρίωση χωρίς ισάξιο και αξιόχρεο αντάλλαγμα και δ) με δημιουργία ψευδών χρεών ή ψευδών δικαιοπραξιών από τον οφειλέτη. Για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος αυτού, απαιτείται αντικειμενικά, η ολική ή μερική ματαίωση της ικανοποίησης της απαίτησης του δανειστή με έναν από τους προαναφερόμενους τρόπους. 

Προϋπόθεση για τη θεμελίωση της ευθύνης του άμεσου συνεργού στην καταδολίευση δανειστών είναι να τελεί αυτός εν γνώσει, κατά το χρόνο που παρέχει τη βοήθειά του στον αυτουργό, ότι ο τελευταίος ενεργεί καταδολιευτικά για να ματαιώσει την ικανοποίηση της απαίτησης του δανειστή και ότι δεν έχει άλλη επαρκή περιουσία για την ικανοποίηση της απαίτησης. Αν δεν στοιχειοθετείται η αντικειμενική υπόσταση ορισμένου εγκλήματος, δεν υφίσταται και συμμετοχή, καθ' οιονδήποτε τρόπο, σε αυτό. Είναι ορθή και αιτιολογημένη η καταδικαστική απόφαση για καταδολίευση δανειστή και για άμεση συνέργεια στην πράξη αυτή.

Άρειος Πάγος, Ποινικό Τμήμα ΣΤ', 756/ 2015

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Γεωργέλλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Βασιλάκη, Χρυσούλα Παρασκευά-Εισηγήτρια, Μαρία Γαλάνη-Λεοναρδοπούλου και Αρτεμισία Παναγιώτου, Αρεοπαγίτες.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 397 παρ. 1 του ΠΚ, "ο οφειλέτης που με πρόθεση ματαιώνει ολικά ή εν μέρει την ικανοποίηση του δανειστή του, βλάπτοντας, καταστρέφοντας ή καθιστώντας χωρίς αξία, αποκρύπτοντας ή απαλλοτριώνοντας χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα οποιοδήποτε περιουσιακό του στοιχείο, κατασκευάζοντας ψεύτικα χρέη ή ψεύτικες δικαιοπραξίες, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή με χρηματική ποινή, αν η πράξη δεν υπόκειται σε βαρύτερη ποινή σύμφωνα με άλλη διάταξη. Η ποινική δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από έγκληση".
Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της καταδολιεύσεως δανειστών, απαιτείται, αντικειμενικά, η ολική ή μερική ματαίωση της ικανοποιήσεως της απαιτήσεως του δανειστή με έναν από τους προαναφερόμενους τρόπους, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και εκείνος της απαλλοτριώσεως οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα, υποκειμενικά δε δόλος, ο οποίος περιλαμβάνει τη γνώση, έστω και με την έννοια του ενδεχόμενου δόλου (της αμφιβολίας), της υπάρξεως απαιτήσεως εναντίον του από συγκεκριμένη νομική αιτία και τη θέληση ή την αποδοχή της ματαιώσεως της ικανοποιήσεως της απαιτήσεως του δανειστή με τη γενόμενη χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα απαλλοτρίωση, πράγμα το οποίο συμβαίνει, οσάκις το κατά τα άνω απαλλοτριούμενο αποτελεί το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο ή οσάκις τα εναπομένοντα μετά τη γενομένη απαλλοτρίωση περιουσιακά στοιχεία, ενόψει της αξίας τους, δεν επαρκούν για την ολοσχερή ικανοποίηση της απαιτήσεως του δανειστή. Κατά τη διάταξη αυτή, το έγκλημα της καταδολιεύσεως δανειστών μπορεί να τελεσθεί με τέσσερις τρόπους, ήτοι: α) με βλάβη, καταστροφή ή εκμηδένιση της αξίας οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, β) με απόκρυψη τέτοιου στοιχείου, γ) με απαλλοτρίωση χωρίς ισάξιο και αξιόχρεο αντάλλαγμα και δ) με δημιουργία ψευδών χρεών ή ψευδών δικαιοπραξιών από τον οφειλέτη. Ψευδής δικαιοπραξία είναι και η εικονική, δηλαδή αυτή που δεν γίνεται στα σοβαρά αλλά μόνο φαινομενικά (άρθρο 138 παρ. 1 ΑΚ). Οι πιο πάνω τρόποι τελέσεως δεν πρέπει να αντιφάσκουν μεταξύ τους. Αντιφάσκουν δε μεταξύ τους, η απαλλοτρίωση χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα, η οποία είναι αληθής δικαιοπραξία και η δημιουργία ψευδών δικαιοπραξιών, όπως είναι n εικονική ματαίωση ικανοποίησης του δανειστή επέρχεται, όταν ο οφειλέτης κατά το χρόνο της ενέργειας του δεν έχει άλλα περιουσιακά στοιχεία, που να επαρκούν για την ικανοποίηση του δανειστή του.
    Περαιτέρω, κατά το άρθρο 46 παρ.1 περ.β' του Π.Κ με την ποινή του αυτουργού τιμωρείται, όποιος με πρόθεση παρέσχε άμεση συνδρομή στο δράστη κατά τη διάρκεια της άδικης πράξης και στην εκτέλεση της πράξης αυτής (κύριας πράξης). Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση της άμεσης συνέργειας απαιτείται α) δόλος του άμεσου συνεργού, δηλαδή, ηθελημένη παροχή συνδρομής στον πράττοντα εν γνώσει ότι αυτή παρέχεται κατά την εκτέλεση της άδικης πράξης και β) παροχή άμεσης συνδρομής κατά την τέλεση και κατά τη διάρκεια εκτελέσεως της κύριας πράξης, συνδεόμενη προς αυτή κατά τρόπο, ώστε χωρίς τη βοηθητική ενέργεια του άμεσου συνεργού δεν θα ήταν δυνατή, με βεβαιότητα, η διάπραξη του εγκλήματος κάτω από τις περιστάσεις που έχει διαπραχθεί. Προϋπόθεση όμως για τη θεμελίωση της ευθύνης του άμεσου συνεργού είναι να τελεί αυτός εν γνώσει, κατά το χρόνο που παρέχει τη βοήθειά του στον αυτουργό, ότι ο τελευταίος ενεργεί καταδολιευτικά για να ματαιώσει την ικανοποίηση της απαιτήσεως του δανειστή και ότι δεν έχει άλλη επαρκή περιουσία για την ικανοποίηση της απαιτήσεως τούτου, σε κάθε περίπτωση δε είναι επιτρεπτή η μεταβολή του τρόπου συμμετοχής αυτού.
Περαιτέρω, αν δεν στοιχειοθετείται η αντικειμενική υπόσταση ορισμένου εγκλήματος, δεν υφίσταται και συμμετοχή, καθ' οιονδήποτε τρόπο, σε αυτό [ΑΠ 705/2012]. Εξάλλου, κατά την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 117 παρ. 1 του ΠΚ, όταν ο νόμος απαιτεί έγκληση για την ποινική δίωξη κάποιας αξιόποινης πράξης, το αξιόποινο εξαλείφεται αν ο δικαιούχος δεν υπέβαλε την έγκληση μέσα σε τρεις μήνες από την ημέρα που έλαβε γνώση για την πράξη που τελέσθηκε και για το πρόσωπο που την τέλεσε ή για έναν από τους συμμετόχους της. Χρόνος τέλεσης του κατ' έγκληση διωκομένου ως άνω εγκλήματος καταδολίευσης δανειστών, είναι ο χρόνος που μεταγράφηκε το συμβόλαιο απαλλοτρίωσης ακινήτου του οφειλέτη. Αν από της τελέσεως μέχρι την υποβολή της έγκλησης από την εγκαλούσα παθούσα έχει παρέλθει το ανωτέρω τρίμηνο, πρέπει να εκτίθεται στην απόφαση ο χρόνος κατά τον οποίο η παθούσα έλαβε γνώση της εγκληματικής πράξης και του δράστη αυτή, για να μπορεί να ελεγχθεί η τήρηση του άνω τριμήνου της εγκλήσεως [ΑΠ 705/2012].
...
Στη προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του το Τριμελές Εφετείου Αθηνών (Πλημ/μάτων) που δίκασε σε δεύτερο βαθμό κήρυξε ενόχους τις αναιρεσείουσες, την μεν πρώτη Α. Λ. για την αξιόποινη πράξη της καταδολίευσης δανειστών και τη δεύτερη Χ. Κ. για την αξιόποινη πράξη της άμεσης συνέργεια στην καταδολίευση δανειστών της πρώτης, και τις καταδίκασε αμφότερες σε ποινή φυλάκισης ενός έτους την καθεμία. Στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης το δικάσαν Εφετείο, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευομένων κατ' είδος αποδεικτικών μέσων (μάρτυρες, έγγραφα) δέχθηκε ανελέγκτως τα εξής: "Η ήδη πολιτικώς ενάγουσα "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ" χορήγησε στον Ε. Κ. του Γ., κάτοικο ..., σύζυγο της πρώτης κατηγορουμένης Λ. ’., ως πιστούχο πίστωση μέχρι του ανωτάτου ορίου των τριακοσίων χιλιάδων Ευρώ (300.000 ?), με την υπ' αριθ. …/22-02-2006 σύμβαση πιστώσεως ανοικτού (αλληλόχρεου) λογαριασμού, που καταρτίστηκε στον Πειραιά και στο εκεί κατάστημα της Τράπεζας "ΩΜΕΓΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.", στις 22-02-2006. Στη συνέχεια, με την από 06-07-2006 Πρόσθετη Πράξη, η οποία καταρτίσθηκε επίσης στον Πειραιά μεταξύ της Τράπεζας "ΩΜΕΓΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε." και του πιστούχου και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σύμβασης πίστωσης, συμφωνήθηκε η αύξηση του ορίου της πίστωσης κατά διακόσιες χιλιάδες ευρώ (200.000) και το συνολικό ποσό για το όριο της πίστωσης διαμορφώθηκε σε πεντακόσιες χιλιάδες Ευρώ (500.000 ?). Η ως άνω πίστωση, μέχρι του ποσού των τριακοσίων χιλιάδων Ευρώ (300.000 ?), χορηγήθηκε υπό την εγγύηση της πρώτης κατηγορουμένης, ως εγγυήτριας και ως αυτοφειλέτριας, η οποία παρασχέθηκε στην Τράπεζα συνυπογράφοντας την από 22-02-2006 και υπ' αριθ. 425 σύμβαση πίστωσης, συμβληθείσα εκ τρίτου. Επίσης η άνω πίστωση αλλά στο συνολικό όριο αυτής ποσού πεντακοσίων χιλιάδων Ευρώ (500.000) χορηγήθηκε υπό την εγγύηση της Ε. Β. του Ι., κατοίκου ... ως εγγυήτριας και ως αυτοφειλέτριας, η οποία παρασχέθηκε στην Τράπεζα υπογράφοντας την από 06-07-2005 σύμβαση παροχής εγγύησης. Έτσι η πρώτη κατηγορουμένη και η Ε. Β. εγγυήθηκαν προς την δανείστρια Τράπεζα και υπέρ του πιστούχου, την εμπρόθεσμη και ολοκληρωτική εξόφληση κάθε χρεωστικού υπολοίπου της παραπάνω χορηγηθείσης πίστωσης, ενεχόμενοι εις ολόκληρον με αυτήν, και ως αυτοφειλέτριες, κατά την αναλογία ευθύνης εκάστου εξ αυτών, κατά τα άνω, και συγκεκριμένα η πρώτη κατηγορουμένη μέχρι του ποσού των ευρώ (300.000?) πλέον τόκων και εξόδων, η δε Ε. Β. μέχρι του ανωτάτου ορίου αυτής ποσού των 500.000 ευρώ, πλέον τόκων και εξόδων, προκειμένου ο πιστούχος να κάνει χρήση της πίστωσης για την κάλυψη πιστοδοτικών του αναγκών. Για την εξυπηρέτηση δε της χορηγηθείσας πίστωσης στον πιστούχο ανοίχθηκαν λογαριασμοί χορήγησης της πίστωσης σε ευρώ, οι οποίοι, στις 22-12-2006, εμφάνιζαν χρεωστικό υπόλοιπο 200.000 ευρώ, 189.346,19 ευρώ και 50.000 ευρώ, παρά δε τις οχλήσεις της Τράπεζας ο πιστούχος δεν εκπλήρωνε, ως όφειλε, τις ανειλημμένες του υποχρεώσεις από τη σύμβαση πίστωσης, με αποτέλεσμα την περιέλευσή του σε υπερημερία, ως προς την πληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του και ως προς την εν γένει εκπλήρωση των υποχρεώσεών του από τη σύμβαση πίστωσης. Είναι δε ενδεικτικό ότι και ο ως μάρτυρας υπερασπίσεως εξετασθείς, ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, Ε. Κ. (πιστούχος) συνομολόγησε ότι η Τράπεζα (πριν από την 3-5-2007) τον οχλούσε και του εφιστούσε την προσοχή αναφορικά με έναν πελάτη του που εκτελούσαν μαζί δημόσια έργα, επειδή έμειναν ακάλυπτες όλες οι επιταγές του (που κατέθετε ο πιστούχος στην Τράπεζα προς εξόφληση του χρέους του), αναγνωρίζοντας ότι έπαθε ο ίδιος ζημιά από αυτήν την αιτία. Όπως δε αναφέρει η πρώτη κατηγορουμένη στην υπ' αριθ. καταθ. 5632/2010 ασκηθείσα απ' αυτήν έφεση ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, ο σύζυγός της-πιστούχος αντιμετώπισε στη συνέχεια σοβαρά οικονομικά προβλήματα, καθώς ο συνεργάτης του Α. Κ. του άφησε οφειλή ύψους 2.000.000 ευρώ από μη πληρωθέντα δημόσια έργα. Έτσι, λόγω της αντισυμβατικής συμπεριφοράς του πιστούχου, της άρνησης του να συμμορφωθεί στις διαρκείς οχλήσεις της Τράπεζας για τήρηση των συμβατικών του υποχρεώσεων, η Τράπεζα υποχρεώθηκε να προβεί στις 03-05-2007 στο οριστικό κλείσιμο της χορηγηθείσης με την παραπάνω σύμβαση πίστωσης στον πιστούχο καθώς και των τηρουμένων προς εξυπηρέτηση αυτής λογαριασμών χορήγησης, όπως είχε δικαίωμα από το Νόμο και από τους όρους της σύμβασης πίστωσης. Κατά το οριστικό κλείσιμο της πίστωσης, στις 03-05-2007 οι λογαριασμοί χορήγησης της πίστωσης εμφάνιζαν ως συνολικό χρεωστικό υπόλοιπο, το ποσό των τετρακοσίων σαράντα τριών χιλιάδων τετρακοσίων δέκα τεσσάρων ευρώ και εβδομήντα εννέα λεπτών (443.414,79). Το οριστικό κλείσιμο της πίστωσης και του τηρουμένου λογαριασμού χορήγησης αυτής, στις 03-05-2007, καθώς επίσης και το συνολικό χρεωστικό υπόλοιπο ποσού 443.414,79 ευρώ το οποίο προέκυψε από την κίνηση των ανωτέρω Λογαριασμών Χορήγησης κατά το οριστικό κλείσιμο της πίστωσης, γνωστοποίησε η Τράπεζα στον πιστούχο και τις εγγυήτριες (μεταξύ των οποίων και η πρώτη κατηγορουμένη), αλλά και στην δεύτερη κατηγορουμένη, η οποία είχε διορισθεί από τον πιστούχο και την πρώτη κατηγορουμένη ως αντίκλητος τους (σύμφωνα με το άρθρο 16 της υπ' αριθ. …/22-2-2006 σύμβασης πίστωσης). Για την είσπραξη της απαίτησης αυτής της Τράπεζας έχει εκδοθεί η υπ' αριθ. 5836/2007 Διαταγή Πληρωμής του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πιστούχο και στην πρώτη κατηγορουμένη (υπ' αριθ. 11749/7-6-2007 και 11750/7-6-2007 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Κ. Ε. Έ.). Περαιτέρω, η πρώτη κατηγορουμένη ενώ γνώριζε ότι από τις 22-02-2006 είχε συμβληθεί με την Τράπεζα ως εγγυήτρια μέχρι του ποσού των 300.000 ευρώ για την χορηγηθείσα στον πιστούχο πίστωση πλέον τόκων και λοιπών εξόδων, δυνάμει της υπ' αριθ. …/22-02-2006 σύμβασης πίστωσης ανοικτού (αλληλοχρέου) λογαριασμού, ότι ο πιστούχος έκανε χρήση και έλαβε το ποσό της χορηγηθείσας σ' αυτόν πίστωσης, ότι και η ίδια ευθυνόταν με την προσωπική της περιουσία ως εγγυήτρια για την εμπρόθεσμη και ολοκληρωτική εξόφληση οιουδήποτε υπολοίπου της ανωτέρω πίστωσης (μέχρι του ποσού των 300.000 ευρώ πλέον τόκων και εξόδων), ότι η Τράπεζα ήταν και εξακολουθεί να είναι συνεχώς δανείστρια απέναντι της, ευθυνόμενης κατά τα άνω ως αυτοφειλέτριας προς την Τράπεζα δυνάμει της ως άνω συμβάσεων πίστωσης, και ότι οι άνω απαιτήσεις της Τράπεζας έναντι του πιστούχου εν τούτοις με προφανή σκοπό βλάβης των συμφερόντων της Τράπεζας ήτοι με σκοπό ματαιώσεως της ικανοποίησης των απαιτήσεων της δανείστριας Τράπεζας, που απορρέουν από την άνω σύμβαση πίστωσης, προέβη στην κάτωθι απαλλοτριωτική δικαιοπραξία και συγκεκριμένα: η πρώτη κατηγορουμένη μεταβίβασε καταδολιευτικά και κατά πλήρες δικαίωμα ιδιοκτησίας, με το υπ' αριθ. .../03-01-2007 συμβόλαιο της Συμβολαιογράφου Κρωπίας ..., κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή το κάτωθι περιγραφόμενο ακίνητο, στην δεύτερη εναγομένη, και συγκεκριμένα: Ένα αγροτεμάχιο έκτασης (314,40) τ.μ με την εντός αυτού υπάρχουσα οικοδομή (προ του έτους 1983 υφιστάμενη) αποτελούμενη από ισόγειο όροφο- κατοικία επιφάνειας 131,76 τ.μ. και τον υπόγειο όροφο- κατοικία επιφάνειας 67,20 τ.μ. που βρίσκεται εκτός σχεδίου πόλεως, εκτός οικισμού και εντός Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου και στην ειδικότερη θέση "Μπαλάνα -Κάντζας" της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου Παλλήνης Αττικής πρώην Δήμου Παιανίας Αττικής. Κατά την ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου κατάθεση του μάρτυρα Ε. Κ. (πιστούχου - συζύγου της κατηγορουμένης αυτής), το παραπάνω ακίνητο ήταν το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο της πρώτης κατηγορουμένης, εκείνη τη χρονική περίοδο ήτοι τον Ιανουάριο του έτους 2007. Ας σημειωθεί ότι κατά το χρόνο της παραπάνω μεταβίβασης ο πιστούχος-σύζυγος της πρώτης κατηγορουμένης όφειλε το ποσό των 430.346,196 ευρώ, στις 22-12-2006, ήτοι δέκα ημέρες προ της καταδολιευτικής μεταβιβάσεως, οι λογαριασμοί χορήγησης εμφάνιζαν χρεωστικό υπόλοιπο, ως οφειλόμενο κεφάλαιο ο μεν ... λογαριασμός το ποσό των 200.000 ευρώ, ο υπ' αριθ. ... λογαριασμός το ποσό των 180.346,19 ευρώ, και ο ... λογαριασμός το ποσό των 50.000 ευρώ. Με την ως άνω μεταβίβαση του μοναδικού περιουσιακού της στοιχείου, υπέρ της δεύτερης κατηγορουμένης, ήθελε η πρώτη τούτων να περιέλθει η ίδια σε τέτοια κατάσταση, ώστε να μην υπάρχει επαρκής και ελεύθερη βαρών από τρίτους δανειστές περιουσία στ' όνομα της για την ικανοποίηση των παραπάνω ληξιπροθέσμων απαιτήσεων της Τράπεζας. Προς επίρρωση του δόλου της πρώτης κατηγορουμένης σημειώνεται ότι αυτή "έσπευσε" τέσσερις (4) μόλις μήνες πριν την διαφαινόμενη εκ μέρους της Τράπεζας καταγγελία των άνω Συμβάσεων, και ενώ παρέμενε ανοικτό κατά του πιστούχου και κατά της ιδίας, ως αυτοφειλέτριας ποσά 430.346,19 ευρώ, κατά τα άνω, να μεταβιβάσει στην δεύτερη κατηγορουμένη το μοναδικό περιουσιακά της στοιχείο, ενεργώντας προφανώς καταδολιευτικά, δηλαδή με σκοπό να μειώσει με τον τρόπο αυτό το ενεργητικό της περιουσίας της και να ματαιωθεί η ικανοποίηση της προαναφερθείσας απαίτησης της Τράπεζας αφού, μετά την μεταβίβαση του ανωτέρω ακινήτου της, αξίας (αντικειμενικής) κατά τον χρόνο της μεταβίβασης (03-01-2007), ευρώ 93.845,93 και εμπορικής ύψους 159.567 καθίσταται αδύνατη η ικανοποίηση της απαιτήσεως της Τράπεζας.
Οι ισχυρισμοί που προέβαλε ο μάρτυρας υπερασπίσεως Ε. Κ. ότι η μεταβίβαση του ακινήτου είναι αληθής και η αγοράστρια δεύτερη κατηγορουμένη κατέβαλε τίμημα στη σύζυγό του-πρώτη κατηγορουμένη και μεταβιβάσθηκε το ακίνητο (οικόπεδο με κατοικία), διαψεύδεται, εκτός άλλων στοιχείων, και από το γεγονός ότι ο μάρτυς κατά την εξέτασή του ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου δήλωσε (βλ. πρόχειρο σημείωμα με τα στοιχεία του, που επανέλαβε και στο Δικαστήριο) ως διεύθυνση κατοικίας την οδό ... στην … ήτοι επακριβώς τη διεύθυνση του ακινήτου που φέρεται να "πώλησε" η πρώτη κατηγορουμένη στη δεύτερη τούτων. Σε σχετική δε ερώτηση του Δικαστηρίου αυτός απάντησε: " Στη … ήταν το σπίτι της συζύγου μου το οποίο πουλήσαμε στην Κ.. Τώρα μένω σε ένα άλλο σπίτι, στα εκατό μέτρα ...". Αναφορικά δε με την δεύτερη κατηγορουμένη με πρόθεση παρέσχε άμεση συνδρομή στην δράστη κατά την διάρκεια και στην εκτέλεση της κύριας άδικης πράξης της καταδολίευσης δανειστών, όπως λεπτομερώς αυτή περιγράφεται ανωτέρω και συγκεκριμένα βοήθησε σπουδαία την συγκατηγορούμενή της να εκτελέσει το αδίκημα που προεκτέθηκε, συμβαλλόμενη στο υπ' αριθ. .../03-01-2007 συμβόλαιο αγοραπωλησίας ακινήτου ως αγοράστρια του εν λόγω ακινήτου, εν γνώσει της ότι έτσι ματαιωνόταν η ικανοποίηση της εγκαλούσης δανείστριας Τράπεζας, καθότι λόγω της φιλικής της σχέσης με την συγκατηγορούμενή της γνώριζε την ύπαρξη οφειλής της προς την εγκαλούσα και ότι η εν λόγω απαλλοτρίωση γίνεται με αποκλειστικό σκοπό την ματαίωση της ικανοποίησης της ανωτέρω Τράπεζας δεδομένου ότι είχε οριστεί από τον πρωτοφειλέτη (σύζυγο της πρώτης κατηγορουμένης) και από την συγκατηγορούμενή της ως αντίκλητος αυτών στην από 22/2/2006 σύμβαση πίστωσης, κρίση που ουδόλως κλονίστηκε από αντίθετο αποδεικτικό στοιχείο. Με τα δεδομένα αυτά οι κατηγορούμενες πρέπει να κηρυχθούν ένοχες, η μεν πρώτη τούτων για την πράξη της καταδολίευσης δανειστών, η δε δεύτερη για την πράξη της άμεσης συνέργειας σε καταδολίευση δανειστών".    

Στη συνέχεια το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κήρυξε με την προσβαλλόμενη απόφασή του ένοχες τις αναιρεσείουσες του ότι: "ΚΗΡΥΣΣΕΙ τις κατηγορούμενες ένοχες του ότι: στην … την 3/1/2007 τέλεσαν τις παρακάτω πράξεις και δή Α)Η πρώτη κατηγορούμενη, Α. Λ., ως οφειλέτιδα με πρόθεση ματαίωσε ολικά την ικανοποίηση της δανείστριάς της, απαλλοτριώνοντας χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα περιουσιακά της στοιχεία. Συγκεκριμένα ενώ όφειλε στην εγκαλούσα ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕTAlPIA" που εκπροσωπείται νόμιμα δυνάμει της υπ'αριθμ. …/22-2-2006 συμβάσεως μερικής εγγυήσεως υπέρ του πιστούχου συζύγου της Ε. Κ. το χρηματικό ποσό των 300.000 ευρώ πλέον τόκων και εξόδων, δια χορηγηθείσα πίστωση στον ανωτέρω από την ημερομηνία της 22/2/2006 έως και την 4/5/2007 ότε και οι απαιτήσεις της εγκαλούσης έγιναν ληξιπρόθεσμες με το οριστικό κλείσιμο της εν λόγω πίστωσης, με σκοπό βλάβης των συμφερόντων της εγκαλούσης Τραπέζης, ήτοι με σκοπό ματαιώσεως των απαιτήσεών της, προέβη σε απαλλοτριωτική δικαιοπραξία και δή στην μεταβίβαση δυνάμει του υπ' αριθμ..../3-1-2007 συμβολαίου της συμβολαιογράφου Κρωπίας ..., (του οποίου η εγκαλούσα έλαβε γνώση στις 11/6/2007), κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή ενός αγροτεμαχίου συνολικής έκτασης 314,40 τμ. με την εντός αυτού υπάρχουσα οικοδομή αποτελούμενη από τον ισόγειο όροφο κατοικία επιφανείας 131,76 τμ. -και τον υπόγειο όροφο -κατοικία επιφανείας 67,20 τμ. που βρίσκεται εκτός σχεδίου πόλεως, εκτός οικισμού και εντός πολεοδομικού σχεδίου και στην ειδικότερη θέση "Μπαλάνα" Κάντζας της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου Παλλήνης Αττικής πρώην Δήμου Παιανίας Αττικής, που αποτελούσε το μοναδικό περιουσιακό της στοιχείο, αντί του ποσού των 93.845,93 ευρώ, καίτοι η πραγματική αξία του εν λόγω ακινήτου ανήρχετο στο ποσό των 159.567 ευρώ, και ενώ γνώριζε ότι πάρεμενε ανοικτό κατά του πιστούχου - συζύγου της και κατά της ιδίας ως αυτοφειλέτριας ποσό 430.346,19 ευρώ, ματαιώνοντας έτσι την ικανοποίηση της πιο πάνω εγκαλούσης εταιρίας. Β) Η δεύτερη κατηγορούμενη, Χ. Κ. με πρόθεση παρέσχε άμεση συνδρομή στην δράστη κατά την διάρκεια και στην εκτέλεση της υπό στοιχ. Α κύριας άδικης πράξης της καταδολίευσης δανειστών, όπως λεπτομερώς αυτή περιγράφεται ανωτέρω και συγκεκριμένα βοήθησε σπουδαία την συγκατηγορούμενή της να εκτελέσει το αδίκημα που προεκτέθηκε, συμβαλλόμενη στο υπ' αριθμ. .../3-1-2007 συμβόλαιο αγοραπωλησίας ακινήτου, ως αγοράστρια του εν λόγω ακινήτου, εν γνώσει της ότι έτσι ματαιωνόταν η ικανοποίηση της εγκαλούσης δανείστριας εταιρίας, καθότι λόγω της φιλικής της σχέσης με την συγκατηγορούμενή της γνώριζε την ύπαρξη οφειλής της προς την εγκαλούσα και ότι η εν λόγω απαλλοτρίωση γίνεται με αποκλειστικό σκοπό την ματαίωση της ικανοποίησης της ανωτέρω τράπεζας δεδομένου ότι είχε οριστεί από τον πρωτοφειλέτη (σύζυγο της πρώτης κατηγορουμένης) και από την συγκατηγορουμένη της ως αντίκλητος αυτών στην από 22/2/2006 πίστωσης".
    Με αυτά που δέχθηκε το δικάσαν Δικαστήριο και κήρυξε τις αναιρεσείουσες ενόχους των προαναφερόμενων πράξεων, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την, κατά τα ανωτέρω, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία...

    Περαιτέρω, για να αναγνωρισθεί η ελαφρυντική περίσταση της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, κατ' άρθρ. 82 παρ.2 εδ. ε' Π Κ, αυτή πρέπει να εκτείνεται σε μεγάλο σχετικά χρονικό διάστημα και υπό καθεστώς ελευθερίας του υπαιτίου, διότι τότε μόνον η επιλογή του αντανακλά σε γνήσια ψυχική του στάση και παρέχει αυθεντική μαρτυρία ως προς την ποιότητα του ήθους του και της κοινωνικής προδιαθέσεώς του, ήτοι απαιτείται, εκτός από το μεγάλο σχετικά χρονικό διάστημα η συνδρομή και άλλων περιστατικών δηλωτικών της αρμονικής διαβιώσεως του δράστη μετά την πράξη. Η καλή συμπεριφορά δεν εννοείται ως παθητικά καλή διαγωγή ή ως μη κακή, ή μόνον ως απουσία παραβατικότητας. Περιλαμβάνει και τη θετική δραστηριότητα του υπαιτίου η οποία εκδηλώνεται αυτοβούλως και όχι ως αποτέλεσμα φόβου ή καταναγκασμού και οπωσδήποτε να υπάρχει βελτίωση της συμπεριφοράς του. Συνεπώς, για το ορισμένο του άνω ισχυρισμού του δράστη διαβιούντος υπό καθεστώς ελευθερίας, μη κρατούμενου σε φυλακή, δεν αρκεί η επίκληση καλής και συνήθους συμπεριφοράς, και δη εργασίας και ομαλής οικογενειακής ζωής και μόνον, αλλά πρέπει να επικαλεσθεί ο κατηγορούμενος πραγματικά περιστατικά, θετικά και δηλωτικά της αρμονικής κοινωνικής διαβιώσεώς του επί μακρό χρόνο μετά την τέλεση της πράξης και μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα (ΑΠ 69/2013)...

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 171 παρ. 2 του ΚΠΔ απόλυτη ακυρότητα που ιδρύει λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ιδίου Κώδικα, η οποία λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και στον Ά’ρειο Πάγο ακόμη, επάγεται η παρά τω νόμω παράσταση του πολιτικώς ενάγοντος στο ακροατήριο. Τέτοια ακυρότητα υπάρχει όταν δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του πολιτικώς ενάγοντος οι όροι της ενεργητικής και παθητικής νομιμοποιήσεως για την άσκηση της πολιτικής αγωγής σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 63 και 64 του ΚΠΔ και όταν παραβιάσθηκε η διαδικασία που έπρεπε να τηρηθεί σχετικά με τον τρόπο και το χρόνο ασκήσεως και υποβολής αυτής κατά το άρθρο 68 του ΚΠΔ. η πολιτικής αγωγή με την οποίαν επιδιώκεται η αποκατάσταση ηθικής βλάβης, μπορεί να ασκηθεί ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου, κατά το άρθρο 63 του ΚΠΔ, μόνο από τα πρόσωπα που έχουν το δικαίωμα αυτό σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 914 και 932 του ΑΚ και από άλλα πρόσωπα στα οποία ειδικώς ο νόμος παρέχει αυτή τη δυνατότητα. Η νομιμοποίηση δε του πολιτικώς ενάγοντος εξαρτάται από το περιεχόμενο της σχετικής δηλώσεώς του, η οποία, κατά το άρθρο 84 του ΚΠΔ πρέπει με ποινή απαραδέκτου να περιέχει εκτός των άλλων και τους λόγους που στηρίζουν το δικαίωμά του. Από αυτό συνάγεται ότι αν από τη δήλωση παραστάσεως πολιτικής αγωγής, δεν προκύπτει ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της αξιόποινης πράξεως και της ηθικής βλάβης που έχει υποστεί ο παθών, τότε η δήλωση αυτή δεν είναι σύμφωνα με το νόμο και δεν νομιμοποιεί τον παθόντα στην παράσταση του ως πολιτικώς ενάγοντα. Εξ άλλου και τα νομικά πρόσωπα νομιμοποιούνται ενεργητικά δια των οργάνων τους στην άσκηση πολιτικής αγωγής για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης αν η αξιόποινη πράξη που τελέστηκε σε βάρος τους έχει επίδραση στο κύρος, την πίστη και το μέλλον αυτών. Για την ταυτότητα δε του νομικού λόγου εφαρμόζεται αναλόγως και όταν σύμφωνα με ρητή διάταξη κάποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο υποκαθίσταται σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις άλλου προσώπου και η υποκατάσταση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή. Στην προκειμένη περίπτωση από την επιτρεπτή επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, προκύπτει ότι, η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" στις 31-7-2007 νομίμως υπέβαλε ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημ/κών Αθηνών την ΑΒΜ. Α07/3572 έγκληση της κατά των αναιρεσειουσών Ε. Λ. και Χ. Κ. για την πράξη της καταδολίευσης δανειστών και άμεσης σ' αυτή συνέργεια για την οποία και καταδικάστηκαν με την προσβαλλομένη απόφαση. Κατά την κατάθεση της ως άνω εγκλήσεως της, αφού εξιστόρησε λεπτομερώς την σε βάρος της αξιόποινη πράξη δήλωσε ότι παρίσταται ως πολιτικώς ενάγουσα για την ηθική βλάβη που υπέστη εξ αυτής για το ποσό των 45 ευρώ με επιφύλαξη, κατέθεσε δε και το σχετικό παράβολο του Δημοσίου (2958454), Όμως μετά την υποβολή της ως άνω εγκλήσεως ίσχυσαν οι Νόμοι 3601/2007 (ΦΕΚ Α 178/1-8-2007) και 3746/2009 (ΦΕΚ Α 27/16-2-2009). Με βάση τις διατάξεις των ως άνω Νόμων εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 9250/09-10-2011 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών με την οποία συνεστήθη Μεταβατικό Πιστωτικό Ίδρυμα με την επωνυμία "Νέα PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ" στην οποία και μεταβιβάσθηκαν τα περιουσιακά στοιχεία της "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ", τα οποία αναφέρονται στο παράρτημα 1 της απόφασης αυτής (βλ. ΦΕΚ Β'2246/09-10-2011). Περαιτέρω, στο παράρτημα 1 της προαναφερθείσας υπ' αριθ. 9250/09-10-2011 απόφασης και στο άρθρο 2 περ. δ' ορίζεται: "Στα προς μεταβίβαση στοιχεία δεν περιλαμβάνονται και άρα παραμένουν στην 'PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ' οι αξιώσεις αποζημίωσης (ανεξαρτήτως αιτίας και νομικής θεμελίωσης) και αδικαιολογήτου πλουτισμού της 'PROTON ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΕ' που συνδέονται στενά με περιουσιακά στοιχεία της 'PROTON ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΕ' τα οποία δεν μεταβιβάζονται στην 'Νέα PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ'". Κατά τη συζήτηση της υποθέσεως αυτής ενώπιον του πρωτοβαθμίου Τριμελούς Πλημ/κείου Αθηνών στις 4-2-2014, όπως προκύπτει από τα ενσωματωμένα στην υπ' 6493/2014 απόφαση, εμφανίστηκε δια της πληρεξουσίας του δικηγόρου ο Ευστάθιος Πρασσάς ως ειδικός εκκαθαριστής της υπό εκκαθάριση τελούσας ανώνυμης Τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και δήλωσε ότι, το παραπάνω υπό εκκαθάριση πιστωτικό ίδρυμα παρίσταται ως πολιτικώς ενάγων κατά των κατηγορουμένων για ποσό 44 ευρώ με επιφύλαξη ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που έχει υποστεί λόγω του αδικήματος. Κατά της παράστασης αυτής προβλήθηκαν αντιρρήσεις της παρισταμένης δια πληρεξουσίου πρώτης κατηγορουμένης, οι οποίες και απερρίφθησαν και το Δικαστήριο επιδίκασε στην πολιτικώς ενάγουσα το ποσό των 44 ευρώ. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της δίκης, που είναι ενσωματωμένα στην προσβαλλομένη απόφαση, κατά την συζήτηση της υποθέσεως αυτής ενώπιον του δευτεροβαθμίου Α' Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Αθηνών, ενεφανίσθη και πάλιν δια της πληρεξουσίας του δικηγόρου Ευστάθιος Πρασσάς και δήλωσε ότι ως ειδικός εκκαθαριστής της υπό εκκαθάριση τελούσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", παρίσταται το ως άνω πιστωτικό ίδρυμα ως πολιτικώς ενάγων κατά των κατηγορουμένων για χρηματική ικανοποίηση ποσού 44 ευρώ, που του επιδικάστηκαν και πρωτόδικα, για ηθική βλάβη που του προκάλεσε η κρινομένη πράξη των κατηγορουμένων. Κατά της παράστασης αυτής προβλήθηκαν και πάλιν αντιρρήσεις από τους συνηγόρους των κατηγορουμένων, συνιστάμενες κυρίως στο ότι, η ηθική βλάβη δεν ήταν δυνατόν να μεταβιβασθεί από την τότε εγκαλούσα "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε." και τούτο γιατί έγινε μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων της "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε." σε δύο διαφορετικά νομικά πρόσωπα, ήτοι α)την "ΝΕΑ PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε." στην οποία μεταβιβάστηκαν όλες οι αξιώσεις, συμβατικές σχέσεις από συμβάσεις ανοίγματος λογαριασμών κλπ. Και β)την υπό ειδική εκκαθάριση "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.", η οποία δεν εξουσιοδοτήθηκε να διατηρήσει αξιώσεις στρεφόμενες κατά τρίτων (βλ. τις ενσωματωμένες στα πρακτικά ενστάσεις αποβολής πολιτικής αγωγής). Οι αντιρρήσεις αυτές απορρίφθηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση με τις εξής αιτιολογίες: "Με βάση τις διατάξεις του Ν. 3746/2009 καθώς και του Ν.3601/2007, εκδόθηκε η υπ' αριθ. 9250/09-10-2011 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών με την οποία συνεστήθη Μεταβατικό Πιστωτικό Ίδρυμα με την επωνυμία "Νέα PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ" στην οποία και μεταβιβάσθηκαν τα περιουσιακά στοιχεία της "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ", τα οποία αναφέρονται στο παράρτημα 1 της απόφασης αυτής (βλ. ΦΕΚ Β'2246/09-10-2011). Περαιτέρω, στο παράρτημα 1 της προαναφερθείσας υπ' αριθ. 9250/09-10-2011 απόφασης και στο άρθρο 2 περ. δ' ορίζεται: "Στα προς μεταβίβαση στοιχεία δεν περιλαμβάνονται και άρα παραμένουν στην 'PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ' οι αξιώσεις αποζημίωσης (ανεξαρτήτως αιτίας και νομικής θεμελίωσης) και αδικαιολογήτου πλουτισμού της 'PROTON ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΕ' που συνδέονται στενά με περιουσιακά στοιχεία της 'PROTON ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΕ' τα οποία δεν μεταβιβάζονται στην 'Νέα PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ'". Εξάλλου, στο ίδιο παράρτημα και στον πίνακα 1 υπό τον υπότιτλο 'ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ' (περιουσιακά στοιχεία που, κατά τα ανωτέρω παραμένουν στην (στην ήδη παραστάσα ως πολιτικώς ενάγουσα) "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ" και δεν μεταβιβάστηκαν στην 'Νέα PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ' περιλαμβάνεται ακριβώς και η επίμαχη τοιαύτη, που αφορά το χρέος από επιχειρηματικό δάνειο, στο οποίο η πρώτη κατηγορουμένη είχε συμβληθεί ως εγγυήτρια, και δη ειδικότερα στην υπ' αριθ. 30795 σελίδα του προαναφερθέντος ΦΕΚ, με αριθμό ..., κωδικό Α. ... ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΗ και υπ' αριθ. λογαριασμού κεφαλαίου ..., με οφειλόμενο υπόλοιπο 296.202,46 ευρώ".
    Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο με πλήρη αιτιολογία απέρριψε τις αντιρρήσεις των αναιρεσειόντων για την αποβολή της παράστασης πολιτικής αγωγής από την ανώνυμη Τραπεζική Εταιρία με την επωνυμία "PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ". Επομένως ο λόγος αναιρέσεως των κρινόμενων αιτήσεων περί σχετικής ακυρότητας που συνέβη στο ακροατήριο (αρ. 510 παρ. 1 Β ΚΠΔ) λόγω μη αποβολής της πολιτικής αγωγής, κατ' ορθότερη εκτίμηση αφορά απόλυτη ακυρότητα η επικαλούμενη υπ' αυτών παρά το νόμο παράσταση πολιτικής αγωγής, πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος... 

    ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει α) την από 16-10-2014 αίτηση της Α. Λ. του Χ. και β) την από 3-11-2014 αίτηση της Χ. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6624/8-10-2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Αθηνών.
    Και
Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει στα διακόσια πενήντα (250) Ευρώ για την καθεμία καθώς και στα έξοδα της παραστάσης πολιτικώς ενάγουσας τα οποία ορίζει στα πεντακόσια (500) Ευρώ.
    Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Μαΐου 2015.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 8 Ιουλίου 2015.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...