Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2016

Στεγαστικό δάνειο από ΟΕΚ, Υπερχρεωμένα φ. πρόσωπα, περιεχόμενο αίτησης.

Περίληψη. Χορήγηση στεγαστικών δανείων από τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας (Ο.Ε.Κ.). Ρύθμιση οφειλών φυσικών προσώπων. Κρίση της προσβαλλόμενης απόφασης ότι χρέη εκ δανείων προς τον ήδη καταργηθέντα Ο.Ε.Κ. δεν υπάγονται στις εξαιρέσεις του άρθ. 1 παρ. 2 ν. 3869/2010 διότι οι ειδικές ρυθμίσεις που έχουν θεσπιστεί με νομοθετικές διατάξεις, όπως αυτή για την εγγύηση και επιδότηση του επιτοκίου από το Ελληνικό Δημόσιο δεν μεταβάλει τον χαρακτήρα της σχέσης, η οποία διέπεται από το ιδιωτικό δίκαιο, όπως η σχέση κάθε χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, ως τέτοιο δε, λειτουργεί, κατά την χορήγηση στεγαστικών δανείων και ο Ο.Ε.Κ. Αμφιβολία του αναιρετικού δικαστηρίου αν τα δάνεια αυτά εξαιρούνται ή όχι της ρύθμισης που προβλέπεται στην διάταξη του άρθ. 1 παρ. 2 ν. 3869/2010 όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει, ως δάνεια, οφειλόμενα σε φορέα κοινωνικής ασφάλισης, κατά την έννοια των άρθ. 15 - 16 ν. 3586/2007. Παραπέμπει στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. (αφορά την αναίρεση της υπ’ αριθμ. 420/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης). 
  
Άρειος Πάγος, ΠολΤμήμα Δ',  1017/ 2015.

 Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Μαρία Χυτήρογλου και Ειρήνη Καλού, Αρεοπαγίτες.

Σύμφωνα με το άρθ. 35 ν. 4144/2013 ο Ο.Α.Ε.Δ. καθίσταται καθολικός διάδοχος και υπεισέρχεται σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των καταργηθέντων από 14.2.2012 με την παρ. 6 του άρθρου 1 του ν. 4046/2012, όπως ισχύει, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου με τις επωνυμίες "Οργανισμός Εργατικής Εστίας" (Ο.Ε.Ε.) και "Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας" (Ο.Ε.Κ.). Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου λήγει η θητεία των μελών της Προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής της παραγράφου 1 του άρθρου 1 της ΠΥΣ 7/28.2.2012 (Α’ 39). Οι πράξεις διαχείρισης και εκπροσώπησης των μελών της Διοικούσας Επιτροπής θεωρούνται νόμιμες. Εκκρεμείς δίκες των καταργηθέντων Ν.Π.Δ.Δ. με τις επωνυμίες "Οργανισμός Εργατικής Εστίας" (Ο.Ε.Ε.) και "Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας" (Ο.Ε.Κ.) συνεχίζονται από τον "Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού" (Ο.Α.Ε.Δ.), χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή τους και χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε άλλη διατύπωση για τη συνέχισή τους. Απαιτήσεις, υποχρεώσεις και πάσης φύσεως εκκρεμείς υποθέσεις που υφίστανται, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, μεταφέρονται από τα ως άνω καταργηθέντα Ν.Π.Δ.Δ. στον Ο.Α.Ε.Δ. Με βάση τα ανωτέρω ο πρώτος λόγος αναίρεσης για πλημμέλεια εκ του αριθμού 1 άρθ. 560 Κ.Πολ.Δ. για παραβίαση των διατάξεων του άρθ. 35 ν. 4144/2012 περί παθητικής νομιμοποίησης του Υπουργείου Εργασίας, ως εκπροσώπου του Ελληνικού Δημοσίου, ως μόνου νομιμοποιούμενου παθητικά για την άσκηση της ένδικης αίτησης, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος αφού, μετά την θέση σε ισχύ του άνω νόμου (4144/2013) ο αναιρεσείων οργανισμός, ως καθολικός διάδοχος του καταργηθέντος Ο.Ε.Κ., υπεισήλθε σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του και οι πάσης φύσεως εκκρεμείς υποθέσεις που υφίστανται, κατά την έναρξη ισχύος του μεταφέρονται σ’ αυτόν, (αναιρεσείοντα οργανισμό), ο οποίος και νομίμως ενάγεται. Περαιτέρω, η νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή, εκείνη που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που πρέπει να εφαρμοστεί, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, ή, αντίστοιχα σε αναίρεση κατά απόφασης πρωτοδικείου που εκδόθηκε σε έφεση κατά απόφασης του Ειρηνοδικείου, από το άρθρο 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας, για την κρίση του, ως προς το νόμω βάσιμο της αγωγής, είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί, για τη θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος, είτε, αρκέστηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα στοιχεία. Αντιθέτως, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία του δικογράφου της αγωγής υπάρχει, αν ο ενάγων δεν αναφέρει στην αγωγή με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποτελούν προϋπόθεση για την εφαρμογή του κανόνα δικαίου, στον οποίο στηρίζεται το αίτημα της αγωγής. Στην περίπτωση αυτή η αγωγή απορρίπτεται ως αόριστη και η σχετική παράβαση ελέγχεται αναιρετικά με τους λόγους του άρθρου 559 αρ. 8 ή 14 ΚΠολΔ, η οποία όμως, δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης κατά αποφάσεων των Πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων. Σε κάθε, όμως, περίπτωση για να δημιουργηθεί λόγος αναιρέσεως πρέπει η αοριστία του δικογράφου της αγωγής να προτείνεται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι, ο σχετικός ισχυρισμός δεν είναι από εκείνους οι οποίοι, κατ’ εξαίρεση, λαμβάνονται υπόψη και χωρίς να προταθούν στο δικαστήριο της ουσίας και ειδικώς δεν αφορά τη δημόσια τάξη. Επομένως, για να είναι ορισμένος ο σχετικός λόγος αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός επί του οποίου στηρίζεται είχε νόμιμα προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας (Ολ.ΑΠ 15/2002). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης πλήττεται η 420/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης η οποία εκδόθηκε επί εφέσεως κατά αποφάσεως του οικείου Ειρηνοδικείου για πλημμέλεια εκ του αριθμού 1 άρθ. 560 Κ.Πολ.Δ., ορθώς όμως εκ του αριθμ. 14 άρθ. 559 ΚΠολΔ, διότι, η αίτηση επί της οποίας εκδόθηκε είναι αόριστη αφού δεν αναφέρονται όλα τα κατά νόμο, (ν. 3869/ 2010), απαραίτητα στοιχεία για την στοιχειοθέτησή της, ήτοι την πραγματική εισοδηματική του κατάσταση με τον προσδιορισμό της αξίας των προσωπικών του αντικειμένων, το ύψος του δηλωθέντος εισοδήματός του, η κατάσταση των ακινήτων του, των γενικότερων εισοδημάτων του τραπεζικές καταθέσεις κ.λπ. Ο λόγος αυτός, (ανεξάρτητα της βασιμότητάς του ή όχι), είναι, προεχόντως, απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι, εκτός του ότι δεν προτείνεται επί αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου δεν γίνεται επίκληση στο αναιρετήριο της πρότασης ή επίκλησής του στο δικαστήριο της ουσίας.

Κατά την διάταξη του άρθ. 1 παρ. 1 και 2 ν. 3869/ 2010 φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα και έχουν περιέλθει χωρίς δόλο σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπροθέσμων χρηματικών οφειλών τους, (εφεξής οφειλέτες), δικαιούνται να υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο την αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 για την ρύθμιση "των οφειλών τους" και απαλλαγή. Την ύπαρξη δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής. Δεν επιτρέπεται η ρύθμιση οφειλών οι οποίες: α) έχουν αναληφθεί το τελευταίο έτος πριν την υποβολή της αίτησης για την έναρξη της διαδικασίας της παραγράφου 1 του άρθρου 4, είτε β) προέκυψαν από αδικοπραξία που διαπράχθηκε με δόλο, από διοικητικά πρόστιμα, χρηματικές ποινές, φόρους και τέλη προς το Δημόσιο και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, τέλη προς νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και εισφορές προς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, είτε γ) προέκυψαν από χορήγηση δανείων από φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθ. 15 και 16 του ν. 3586/2007 (Θεσμικό πλαίσιο επενδύσεων - αξιοποίησης περιουσίας Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης), όπως ισχύουν (Α’ 151). Ειδικότερα, εμπίπτουν οι οφειλές από δάνεια από όλους τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.) αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, που λειτουργούν με τη μορφή Ν.Π.Δ.Δ. και Ν.Π.Ι.Δ., καθώς και κάθε άλλο φορέα ανεξαρτήτως ονομασίας και νομικής μορφής, που χορηγεί περιοδικές παροχές υπό τύπο κύριων και επικουρικών συντάξεων, βοηθημάτων ή μερισμάτων ή παροχές ασθένειας, εφόσον καταβάλλεται εργοδοτική εισφορά ή κοινωνικός πόρος. Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτό ότι, χρέη εκ δανείων προς τον ήδη καταργηθέντα Ο.Ε.Κ. δεν υπάγονται στις εξαιρέσεις του άρθ. 1 παρ. 2 ν. 3869/2010 διότι οι ειδικές ρυθμίσεις που έχουν θεσπιστεί με νομοθετικές διατάξεις, όπως αυτή για την εγγύηση και επιδότηση του επιτοκίου από το Ελληνικό Δημόσιο δεν μεταβάλει τον χαρακτήρα της σχέσης, η οποία διέπεται από το ιδιωτικό δίκαιο, όπως η σχέση κάθε χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, ως τέτοιο δε, λειτουργεί, κατά την χορήγηση στεγαστικών δανείων και ο Ο.Ε.Κ. Με τον εκ του αριθμού 1 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. λόγο αναίρεσης πλήττεται η άνω απόφαση διότι, με την κρίση της περί εφαρμογής του ν. 3869/2010 και στα δάνεια του καταργηθέντος Ο.Ε.Κ., που έχει υποκατασταθεί από τον αναιρεσείοντα Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), παραβίασε τις διατάξεις των άρθ. 1 και 2 του άνω νόμου με τις οποίες εξαιρούνται τα δάνεια του τέως Ο.Ε.Κ. από τις ρυθμίσεις του ν. 3869/ 2010. Με δεδομένο ότι, ο λόγος αυτός αναιρέσεως άπτεται ζητήματος, που, κατά την κρίση του παρόντος δικαστηρίου, είναι γενικότερου ενδιαφέροντος, γιατί αφορά όχι μόνο την παρούσα υπόθεση αλλά ικανό αριθμό δανειοληπτών συντρέχει περίπτωση, εφαρμογής της διάταξης των άρθρων 563 παρ. 2 του ΚΠολΔ και 23 παρ. 2 εδ. γ’ και δ’ του ν. 1756/1988 του "Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων, κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών", όπως το δεύτερο τροποποιήθηκε με το άρθρο 16 παρ. 1 του ν. 2331/1995, και παραπεμφθεί η επίλυση του συγκεκριμένου θέματος στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου προκειμένου να κριθεί, αν τα στεγαστικά δάνεια που χορήγησε ο Ο.Ε.Κ., στα δικαιώματα και υποχρεώσεις του οποίου υποκαταστάθηκε ο αναιρεσείων Οργανισμός, εξαιρούνται της εφαρμογής του άρθ. 1 παρ. 2 ν. 3869/ 2010 όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 15 άρθ. 20 ν. 4019/2011 ως οφειλόμενα σε φορέα κοινωνικής ασφάλισης κατά την έννοια των παραπάνω διατάξεων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον εκ του αριθμού 1 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. λόγο της αίτησης αναίρεσης, ως θέμα γενικότερου ενδιαφέροντος, προκειμένου να κριθεί, αν, τα στεγαστικά δάνεια που χορήγησε ο Ο.Ε.Κ. σε δανειολήπτες, εξαιρούνται ή όχι της ρύθμισης που προβλέπεται στην διάταξη του άρθ. 1 παρ. 2 ν. 3869/2010 όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 15 άρθ. 20 ν. 4019/2011 μετά την υποκατάσταση του αναιρεσείοντα οργανισμού (Ο.Α.Ε.Δ.) στα δικαιώματα και υποχρεώσεις του (άρθ. 35 ν. 4144/2013), ως δάνεια, οφειλόμενα σε φορέα κοινωνικής ασφάλισης, κατά την έννοια των άρθ. 15 - 16 ν. 3586/2007.

3 σχόλια:

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ είπε...

Θέλω να εκφράσω την χαρά μου γι' αυτή την απόφαση του Αρείου Πάγου ως προς το κρίσιμο στοιχείο των απαιτουμένων στοιχείων στην ιστορική βάση της αίτησης υπαγωγής υπερχρεωμένου οφειλέτη στον ν. 3869/ 2010. Παρατηρείται ένα θλιβερό! φαινόμενο, εσχάτως, στην νομολογία των Ειρηνοδικείων, επικουρουμένων από μέρος της Επιστήμης [Κρητικός, Βενιέρης-Κατσάς κλπ] να αιτούνται εξωπραγματικά στοιχεία για την πλήρωση της ιστορικής βάσης της αίτησης, με αποτέλεσμα να απορρίπτονται πολλές από αυτές ως αόριστες, δηλαδή να οδηγούμαστε σε καθεστώς αρνησιδικίας. Προς τούτο δημοσίευσα κάποιους προβληματισμούς μου εξ αιτίας της απαράδεκτης τακτικής αυτής που παρουσίαζε η νμλγ και η Επιστήμη τους οποίες θυμήσου στην ανάρτηση Προβλήματα στην εφαρμογή του νόμου για τα υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα.
Ήδη με την παρούσα νμλγ του Ακυρωτικού μας [προεδρεύουσας της ήδη Προέδρου του κ. Βασιλικής Θάνου-Χριστοφίλου] νομολογείται το αυτονόητο περιεχόμενο της ιστορικής βάσης της σχετικής αίτησης: "...την πραγματική εισοδηματική του κατάσταση με τον προσδιορισμό της αξίας των προσωπικών του αντικειμένων, το ύψος του δηλωθέντος εισοδήματός του, η κατάσταση των ακινήτων του, των γενικότερων εισοδημάτων του τραπεζικές καταθέσεις".

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ είπε...

Η Ολομέλεια με την υπ' αριθμό 2/ 2017 αποφάνθηκε υπέρ της υπαγωγής και των δανείων αυτών στον ν. 2869/ 2010.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ είπε...

ΑΠ Ολομ 2/ 2017.
Κατά τη σαφή έννοια της πιο πάνω διάταξης, στο ρυθμιστικό πεδίο εφαρμογής της υπάγονται, κατ’ αρχήν, όλα τα χρέη έναντι οποιουδήποτε δανειστή. Ωστόσο, υπάρχουν και ορισμένα χρέη που αναφέρονται στις συνθήκες εν γένει θεμελίωσης τους, από πλευράς χρόνου και τρόπου, για τα οποία ο νομοθέτης έκρινε ότι ο οφειλέτης δεν κρίνεται άξιος να επωφεληθεί των ευνοϊκών ρυθμίσεων του νόμου και για το λόγο αυτό τα εξαιρεί. Στην τελευταία περίπτωση υπάγονται από το νόμο, μεταξύ άλλων και οι οφειλές που προέκυψαν από χορήγηση δανείων από "Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης "(Φ.Κ.Α.). Περαιτέρω, ΦΚΑ που υπάγονται στις διατάξεις του ν. 3586/2007, είναι, σύμφωνα με το άρθρο 1§1 του νόμου, όλοι οι Φ.Κ.Α. αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, που λειτουργούν με τη μορφή Ν.Π.Δ.Δ. και Ν.Π.Ι.Δ., καθώς και κάθε άλλος φορέας, ανεξαρτήτως ονομασίας και νομικής μορφής, που χορηγεί περιοδικές παροχές υπό τύπο κύριων και επικουρικών συντάξεων, βοηθημάτων ή μερισμάτων ή παροχές ασθένειας, εφόσον καταβάλλεται εργοδοτική εισφορά ή κοινωνικός πόρος. Κριτήριο, συνεπώς, του χαρακτηρισμού των πιο πάνω νομικών προσώπων ως Φ.Κ.Α. είναι η καταβολή περιοδικών παροχών και η προηγούμενη καταβολή εργοδοτικής εισφοράς ή κοινωνικών πόρων. Επομένως, στην έννοια του Φ.Κ.Α. υπάγεται και ο "Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού" (ΟΑΕΔ), ο οποίος από τον ιδρυτικό του νόμο (ν. 2961/1951), λειτουργεί ως ΝΠΔΔ και έχει ως σκοπό τη διαχείριση και λειτουργία του κλάδου ασφάλισης κατά της ανεργίας, αφού χορηγεί, μεταξύ άλλων ασφαλιστικών παροχών και περιοδικές παροχές υπό τον τύπο βοηθημάτων και καταβάλλονται σ’ αυτόν εργοδοτικές εισφορές και κοινωνικοί πόροι (άρθρα 26 ν. 2020/1992 και 27§1α ν. 4144/13). Τέλος, τα δάνεια των Φ.Κ Α. τα οποία εξαιρεί, όπως προαναφέρθηκε, ο νόμος, είναι εκείνα τα οποία χορηγούνται, με αποφάσεις των διοικητικών συμβουλίων τους, ως "προσωπικά δάνεια εκτάκτων αναγκών" σε ασφαλισμένους και συνταξιούχους, καθώς και στους υπαλλήλους του "Φορέα", προς αντιμετώπιση εξόδων σε περιπτώσεις γάμου, τοκετού, σοβαρής ασθένειας, θανάτου, έκτακτης στεγαστικής ανάγκης και σε κάθε άλλη περίπτωση που προβλέπεται από το καταστατικό των Φ.Κ.Α. (άρθρα 15-16 ν. 3586/2007).
Συνεπώς, από τη σαφή διατύπωση του νόμου προκύπτει ότι τα στεγαστικά δάνεια που χορήγησε ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του οποίου υποκαταστάθηκε ο αναιρεσείων οργανισμός (ΟΑΕΔ), εφόσον δεν καλύπτουν έκτακτες στεγαστικές ανάγκες, δεν υπάγονται στις εξαιρέσεις του άρθρου 1 § 2 περ. γ’ ν. 3869/2010 (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 20§15 ν. 4019/2011). Και τούτο γιατί ο νόμος αυτός δεν έχει καμία επιφύλαξη μη ισχύος του σε άλλες περιπτώσεις, πλην εκείνων που ρητώς αναφέρθηκαν πιο πάνω. Ούτε, εξάλλου, ο ειδικός τρόπος εξόφλησης των στεγαστικών δανείων του ΟΕΚ, σε περίπτωση που αυτό καταστεί ληξιπρόθεσμο (άρθρο 19 ν. 4019/2011) παρέχει κανένα στήριγμα περί μη εφαρμογής του νόμου στην περίπτωση του στεγαστικού δανείου που χορηγήθηκε στον αιτούντα οφειλέτη και ήδη αναιρεσίβλητο από τον ΟΕΚ στα πλαίσια κρατικού προγράμματος στεγαστικής πολιτικής με πλήρη εγγύηση και επιδότηση του επιτοκίου από το Ελληνικό Δημόσιο. [ Ο.Ε.Κ, υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα

Addthis