Παρασκευή, 20 Ιανουαρίου 2017

Ασφαλιστικές εισφορές και υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα, συνταγματικότητα ρύθμισης.

Περίληψη. Ρύθμιση υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων. Ένταξη στις ρυθμίσεις χρεών από ασφαλιστικές εισφορές. Ισχυρισμός ΟΑΕΕ ότι οι διατάξεις του νόμου που προβλέπουν την ένταξη σε ρύθμιση και των οφειλομένων σ’ αυτό ασφαλιστικών εισφορών της αιτούσας είναι αντισυνταγματική. Η ρύθμιση, για ένταξη στη διαδικασία του ν.3869/10 και των χρεών από ασφαλιστικές εισφορές, περιορίζεται στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3869/10, με τον οποίο επιδιώκεται η αντιμετώπιση του προβλήματος της υπερχρέωσης των ιδιωτών, δεν επεκτείνεται σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης με θέσπιση ευνοϊκότερων προϋποθέσεων απόλαυσης των ασφαλιστικών παροχών (πχ απονομής σύνταξης). Συνεπώς η ρύθμιση δεν είναι αντίθετη με τη διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 22 του Συντάγματος, με την οποία κατοχυρώνεται ο θεσμός της κοινωνικής ασφάλισης. Άσκηση εμπορικής δραστηριότητας της αιτούσας κατά το χρόνο που είχε ήδη περιέλθει σε κατάσταση παύσης των πληρωμών Κατά συνέπεια δεν υπάγεται στις διατάξεις του ν. 3869/2010. 
  
Ειρηνοδικείο Πατρών 494/ 2016 .

Αποτελούμενο από το Δικαστή Γρηγόριο Κομπολίτη, Ειρηνοδίκη.

Με την κρινόμενη αίτηση, η αιτούσα επικαλούμενη έλλειψη πτωχευτικής ικανότητας και μόνιμη αδυναμία πληρωμής των ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών της προς τους πιστωτές, που αναφέρονται στην περιεχόμενη στην αίτηση αναλυτική κατάσταση, ζητά, τη ρύθμιση των χρεών της, σύμφωνα με το σχέδιο διευθέτησης που υποβάλλει και αφού ληφθούν υπόψη η περιουσιακή και οικογενειακή της κατάσταση που εκθέτει αναλυτικά, με σκοπό την απαλλαγή της απ’ αυτά. Με το παραπάνω περιεχόμενο η αίτηση, αρμόδια φέρεται για συζήτηση στο παρόν Δικαστήριο, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας των αρθ. 741 επ. ΚΠολΔ (άρθρο 3 ν. 3869/ 2010), εφόσον δεν εκκρεμεί άλλη αίτηση της αιτούσας για ρύθμιση των χρεών της στο Δικαστήριο αυτό ή άλλο Ειρηνοδικείο της χώρας, ούτε έχει εκδοθεί άλλη απόφαση ρύθμισης με απαλλαγή από τις οφειλές της, ή απορριπτική απόφαση προγενέστερης αίτησης για ουσιαστικούς λόγους, ή απόφαση που διέταξε την έκπτωση της αιτούσας για τους λόγους του αρθ. 11 παρ. 2, ή απόφαση περί μη απαλλαγή της κατ’ αρθ. 11 § 1, ή περί έκπτωσής της για λόγους που αναφέρονται στο αρθ. 10 § § 1 και 2 και εφόσον τηρήθηκε η προβλεπόμενη από το νόμο προδικασία, με την αποτυχία του δικαστικού συμβιβασμού.

Το μετέχον ΝΠΔΔ με την επωνυμία «ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ - ΟΑΕΕ», ισχυρίζεται ότι οι διατάξεις του νόμου που προβλέπουν την ένταξη σε ρύθμιση και των οφειλομένων σ’ αυτό ασφαλιστικών εισφορών της αιτούσας είναι αντισυνταγματική ως αντικείμενη στη διάταξη του αρθ. 22 παρ. 5 του Συντάγματος, με την οποία κατοχυρώνεται ο θεσμός της κοινωνικής ασφάλισης με γνώμονα την ασφαλιστική κάλυψη ολόκληρου του εργαζόμενου πληθυσμού της χώρας και την προστασία του ασφαλιστικού κεφαλαίου. Ειδικότερα ισχυρίζεται ότι εφόσον γίνει δεκτή η ένταξη και της οφειλής της αιτούσας από ασφαλιστικές εισφορές και επέλθει η ζητούμενη μείωσή τους θα λάβει σύνταξη ίδια με τους ασφαλισμένους εκείνους που ήταν συνεπείς στην καταβολή των εισφορών τους, γεγονός που αντίκειται στις αρχές της αναλογικότητας και ίσης μεταχείρισης των ασφαλισμένων και θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων, για την οποία οφείλει να μεριμνά η πολιτεία με βάση την πιο πάνω συνταγματική επιταγή για προστασία του ασφαλιστικού κεφαλαίου.

Σύμφωνα με αρθ. 1 § 2 εδ. β’ περ. γ’ και 3 της Υποπαραγράφου Α.4 (ν. 4336/15), στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3869/10 δύνανται να υπαχθούν και ασφαλιστικές οφειλές προς τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, όπως έχουν διαμορφωθεί με βάση τις προσαυξήσεις και τους τόκους εκπρόθεσμης καταβολής. Με τη διάταξη αυτή δε ρυθμίζονται ζητήματα κοινωνικής ασφάλισης, αλλά διευρύνεται απλώς ο αριθμός των υπαγομένων στη διαδικασία του νόμου απαιτήσεων με την ένταξη νέων κατηγοριών χρεών, τα οποία με την αρχική του μορφή εξαιρούνταν της ενταξιακής διαδικασίας. Σκοπός της ρύθμισης για ένταξη στη διαδικασία του νόμου και των χρεών από ασφαλιστικές εισφορές, ήταν να συμμετέχουν στις διανομές των μηνιαίων δόσεων των ρυθμίσεων των αρθ. 8 παρ. 2 και 9 παρ. 2, καθώς και στη διανομή του προϊόντος της εκποίησης της ρύθμισης του αρθ. 9 παρ. 1 και οι ασφαλιστικοί οργανισμοί, ώστε να ικανοποιηθεί μέρος έστω των απαιτήσεών τους, προς όφελος όχι μόνο των ίδιων, αλλά και του οφειλέτη, αφού με την εξόφληση μέρους των οφειλομένων, αυξάνονται οι πιθανότητες απόλαυσης των ανταποδοτικών οφελών (πχ σύνταξης, ή μεγαλύτερου ποσού αυτής), επίσης δε και του ασφαλιστικού κεφαλαίου. Μένοντας ο ασφαλιστικός φορέας εκτός της διαδικασίας του ν. 3869/10, ελάχιστες πιθανότητες είχε να ικανοποιηθεί από έναν υπερχρεωμένο οφειλέτη, ο οποίος επιπρόσθετα έχει να υπηρετήσει τις υποχρεώσεις που θα του επιβληθούν στα πλαίσια της δικαστικής ρύθμισης των χρεών του με τους ιδιώτες πιστωτές του. Εκτός αυτού, δεν μπορεί να ξεκινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, της οποίας έχει διαταχθεί η διάσωση, λόγω της δεσμευτικότητας της απόφασης, παρά μόνο μετά την ολοκλήρωση της ρύθμισης, δηλαδή, συνήθως μετά την πάροδο 20 και πλέον ετών. Η ρύθμιση, λοιπόν, για ένταξη στη διαδικασία του ν. 3869/10 και των χρεών από ασφαλιστικές εισφορές προς τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, περιορίζεται στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3869/10, με τον οποίο επιδιώκεται η αντιμετώπιση του σύγχρονου προβλήματος της υπερχρέωσης των ιδιωτών, προκειμένου να καταστεί δυνατή, με την υπό προϋποθέσεις απαλλαγή τους από τα χρέη, η επάνοδός τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Έτσι ο οφειλέτης μπορεί να κάνει ένα νέο ξεκίνημα στην επαγγελματική του ζωή, και να συνεχίσει την ασφάλισή του σε υγιείς πλέον βάσεις.
Δεν επεκτείνεται όμως η ρύθμιση αυτή σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης με τη θέσπιση ευνοϊκότερων προϋποθέσεων απόλαυσης των ασφαλιστικών παροχών (πχ απονομής σύνταξης) σε ορισμένη κατηγορία προσώπων και συγκεκριμένα αυτών που βρίσκονται σε αδυναμία εκπλήρωσης της υποχρέωσης για καταβολή των ασφαλιστικών τους εισφορών. Συνεπώς και μετά την ένταξη στη διαδικασία του νόμου των χρεών από ασφαλιστικές εισφορές, η ενδεχόμενη απαλλαγή του οφειλέτη ασφαλισμένου με την τήρηση των όρων της ρύθμισης κατ’ αρθ. 11 § 1 ν. 3869/10 από το υπόλοιπο των χρεών του, επιφέρει μόνο τις προβλεπόμενες στα πλαίσια του ν. 3869/10 συνέπειες, και δε μεταβάλλει τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις της νομοθεσίας για την κοινωνική ασφάλιση για τη χορήγηση των ασφαλιστικών παροχών. Επομένως , εξακολουθεί, και μετά την προβλεπόμενη με τη διάταξη του αρθ. 11 του νόμου απόσβεση της οφειλής με την τήρηση των όρων της ρύθμισης, να συνδέεται η απόλαυση των ασφαλιστικών παροχών και ειδικότερα η χορήγηση της σύνταξης καθώς και το ύψος της με τις οικονομικές προϋποθέσεις που προβλέπονται από το Καταστατικό Ασφαλίσεως του κάθε Ταμείου, δηλαδή με την ολοσχερή εξόφληση των οφειλομένων εισφορών. Ενόψει αυτών με την ένταξη στις ρυθμίσεις του νόμου των χρεών από ασφαλιστικές εισφορές δε θίγεται στο βαθμό που θα επέλθει απαλλαγή του οφειλέτη κατ’ αρθ. 11 του νόμου, το ασφαλιστικό κεφάλαιο, αφού ο ασφαλιστικός φορέας θα στερηθεί μεν των εισφορών ως προς τις οποίες επήλθε απαλλαγή, όμως, από την άλλη πλευρά, θα στερηθεί και ο ασφαλισμένος του δικαιώματος για την απόκτηση σύνταξης ή θα του χορηγηθεί, εφόσον θεμελιώνει δικαίωμα, σύνταξη μικρότερου ύψους με βάση την αρχή της ανταποδοτικότητας, ανάλογη των εισφορών που καταβλήθηκαν, δηλαδή οι ασφαλιστικές παροχές θα προσαρμοστούν στις πράγματι καταβληθείσες εισφορές. Συνεπώς η ρύθμιση δεν είναι αντίθετη με τη διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 22 του Συντάγματος, με την οποία κατοχυρώνεται ο θεσμός της κοινωνικής ασφάλισης με γνώμονα την ασφαλιστική κάλυψη ολόκληρου του εργαζόμενου πληθυσμού της χώρας και την προστασία του ασφαλιστικού κεφαλαίου. Βέβαια με την ίδια διάταξη προστατεύεται συνταγματικά και το δικαίωμα για ασφαλιστική κάλυψη του συνόλου του εργαζόμενου πληθυσμού, και θα μπορούσε να λεχθεί ότι η ενδεχόμενη στέρηση ή περιορισμός του δικαιώματος για σύνταξη του υπερχρεωμένου οφειλέτη, ως συνέπεια της ένταξης στις ρυθμίσεις του νόμου και της προβλεπόμενη απαλλαγής, αντίκειται στη διάταξη αυτή. Όμως η συνέπεια αυτή δεν επέρχεται υποχρεωτικά εκ του νόμου, αφού με το ν. 3869/10 χορηγείται δικαίωμα και δεν επιβάλλεται υποχρέωση στον οφειλέτη να ζητήσει την ένταξή του στις ρυθμίσεις του. Κυρίως όμως γιατί, ο νομοθέτης με την πιο πάνω διάταξη, εισάγοντας εξαίρεση στην αρχή της καθολικότητας που ισχύει κατ’ αρθ. 8 παρ. 1 γ’ για τις οφειλές προς ιδιώτες, προβλέπει την προαιρετική ένταξη στη διαδικασία των χρεών από ασφαλιστικές εισφορές, δίνοντας έτσι το δικαίωμα στον οφειλέτη ασφαλισμένο να εντάξει σε ρύθμιση τα υπόλοιπα χρέη του και αφήνοντας, κατ’ επιλογή του, εκτός ρύθμισης αυτά προς τον ασφαλιστικό του φορέα ώστε να τα εξυπηρετήσει εκτός ρύθμισης και να τύχει των αντίστοιχων ασφαλιστικών παροχών. Μάλιστα διευκολύνεται προς την κατεύθυνση αυτή με την ελάφρυνσή του μέσω της ένταξης και την απαλλαγή του από μέρος των υπολοίπων χρεών τουΣύμφωνα με τα προλεχθέντα πρέπει ν’ απορριφθεί ως αβάσιμος ο ισχυρισμός του μετέχοντος ΝΠΔΔ με την επωνυμία «ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΑΛΙΣΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ - ΟΑΕΕ», περί αντισυνταγματικότητας των διατάξεων του νόμου που προβλέπουν την ένταξη σε ρύθμιση και των ασφαλιστικών εισφορών.

Παραπέρα, οι μετέχοντες ισχυρίζονται ότι η αιτούσα εκμεταλλευόταν ατομική επιχείρηση ανθοπωλείου και στη συνέχεια επιχείρηση ταχυμεταφορών με έδρα την Πάτρα, διατηρώντας σχετικά καταστήματα, δραστηριότητες οι οποίες είναι εμπορικές και της προσδίδουν την εμπορική ιδιότητα και πτωχευτική ικανότητα, για το λόγο δε αυτό δεν υπάγεται στις ρυθμίσεις του ν. 3869/10. Όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη βεβαίωση διακοπής εργασιών επιτηδευματία του Προϊσταμένου της Α’ ΔΟΥ Πατρών, η αιτούσα διατηρούσε από το 2001 ατομική επιχείρηση ταχυμεταφορών εγγράφων και αντικειμένων με έδρα την Πάτρα, την οποία διέκοψε στις 31-12- 2009. Η δραστηριότητα αυτή είναι εμπορική και της προσέδιδε την εμπορική ιδιότητα και πτωχευτική ικανότητα ( αρθ. 1 Εμπ. Ν. και 2 του Β.Δ. 2/14 Μαΐου 1835 «Περί της αρμοδιότητας των Εμποροδικείων»). Σε χρόνο πριν τη παύση της εμπορίας της είχε αναλάβει χρέη προς τους μετέχοντες από διάφορα δάνεια και ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΟΑΕΕ συνολικού ύψους 195.033,47 ευρώ. Ειδικότερα προς τη μετέχουσα «ΤΡΑΠΕΖΑ ...» το σύνολο των οφειλών της από δύο στεγαστικά δάνεια, ένα καταναλωτικό και μια πιστωτική κάρτα, ανέρχονται σε 82.768,61 ευρώ, προς τη μετέχουσα «... BANK AE » από τρία καταναλωτικά δάνεια και μια πιστωτική κάρτα, σε 22.417,43 ευρώ, προς την «... AE» από δύο καταναλωτικά δάνεια και πέντε πιστωτικές κάρτες, σε 40.290,10 ευρώ, προς την «... ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ» από δύο καταναλωτικά δάνεια σε 22.007,83 ευρώ, και προς τον ΟΑΕΕ ασφαλιστικές εισφορές, σε 24.868,04 ευρώ. Η πορεία της επιχειρηματικής της δραστηριότητας ήταν κακή με αποτέλεσμα να μειωθεί δραστικά ο κύκλος εργασιών της, να κλονιστεί σοβαρά η οικονομική της κατάσταση και να μην δύναται να ανταποκριθεί στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της. Αυτό προκύπτει από την προσκομιζόμενη αναλυτική κατάσταση οφειλών της τράπεζας « ... ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ», τα ενημερωτικά σημειώματα υπολοίπου της ... AE», τις εξώδικες καταγγελίες συμβάσεων των τραπεζών «ΤΡΑΠΕΖΑ ...», «... » και «... BANK», την 4976/12 διαταγή πληρωμής του Ειρηνοδικείου Αθηνών, την κατάσταση οφειλομένων εισφορών του ΟΑΕΕ, σε συνδυασμό και με το ότι η αιτούσα (φέρει το σχετικό βάρος απόδειξης) δεν προσκομίζει αποδεικτικά έγγραφα, από τα οποία να προκύπτει η εξυπηρέτηση των υπολοίπων χρεών της κατά το χρόνο της παύσης της εμπορικής της δραστηριότητας. Αποτέλεσμα της πραγματική αυτής, μόνιμης και γενικής αδυναμίας να αντιμετωπίσει τα ληξιπρόθεσμα και απαιτητά χρέη της, ήταν να μην μπορέσει να συνεχίσει την εμπορική της δραστηριότητα, την οποία και διέκοψε στις 31-12-2009. Σύμφωνα με τα παραπάνω, κατά το χρόνο που η αιτούσα απώλεσε την εμπορική της ιδιότητα είχε ήδη περιέλθει σε κατάσταση παύσης των πληρωμών και συνεπώς κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης ρύθμισης των οφειλών της είχε πτωχευτική ικανότητα (αρθ. 2 § 3 ΠτωχΚ) και δεν υπάγεται στις διατάξεις του ν. 3869/2010.

Κατά συνέπεια των παραπάνω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση ως μη νόμιμη. Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ.6 του ν.3869/2010.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει ερήμην της τρίτης και τέταρτης από τις μετέχουσες, κατ’ αντιμωλία των λοιπών διαδίκων.

Απορρίπτει την αίτηση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...