Τρίτη, 28 Μαρτίου 2017

Γονική μέριμνα (εναλλασσόμενη κατοικία), επικοινωνία γονέων -τέκνου, διατροφή.

Περίληψη. Γονική μέριμνα. Επιμέλεια. Χρονική κατανομή άσκησης γονικής μέριμνας. Επικοινωνία δικαστή με το ανήλικο τέκνο. Αγωγή με αίτημα από την ενάγουσα αποκλειστικής άσκησης της επιμέλειας του ανήλικου τέκνου της και καταβολής μηνιαίας διατροφής από τον εναγόμενο. Ανταγωγή του εναγομένου με αίτημα τη ρύθμιση της άσκησης του δικαιώματός του επικοινωνίας με τον ανήλικο γιο του. Το δικαστήριο έκρινε κατά τους μήνες που λήγουν σε ζυγό αριθμό θα ασκεί την αποκλειστική επιμέλεια ο πατέρας του δεκάχρονου αγοριού και κατά τους μήνες που λήγουν σε μονό αριθμό η μητέρα.
Δικαίωμα επικοινωνίας στον κάθε γονέα για το χρονικό διάστημα που το παιδί διαμένει με τον άλλο γονέα. Συμμετοχή και των δύο γονέων στην γιορτή και τα γενέθλια του παιδιού. Επιδίκαση διατροφής στη μητέρα 250 ευρώ το μήνα μέχρι την τελεσιδικία της απόφασης.
Διατάξεις: άρθρα 1511 [παρ. 3], 1513, 1514 ΑΚ

Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών 60/ 2017, ΕφΑΔ 2017.55.
Πρόεδρος, Ιωάννης Βαλμαντώνης.

Ι. Σύμφωνα, με το ισχύον νομικό πλαίσιο (άρθρο 1513 § 1 εδ. 2 και 3 ΑΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 1514 ΑΚ), σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή διακοπής της συμβίωσης, οι επιλογές του δικαστηρίου για την ανάθεση της άσκησης της γονικής μέριμνας (εκπροσώπηση, διαχείριση και επιμέλεια) των τέκνων γεννημένων σε γάμο είναι οι ακόλουθες τέσσερις: α) να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας σε ένα από τους γονείς, β) να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας και στους δυο γονείς από κοινού, γ) να κατανείμει λειτουργικά ή χρονικά την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων και δ) να την αναθέσει σε τρίτον (Αγαλλοπούλου σε Γεωργιάδη/Σταθόπουλο ΑΚ, τ. VIII, 2003, σ. 172, αρ. 29∙ Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο, τ. ΙΙ, 2012, σ. 324). Στον ελληνικό Αστικό Κώδικα, προβλέπεται η χρονική κατανομή ή εναλλασσόμενη άσκηση όλων των εκφάνσεων της γονικής μέριμνας. Επιφυλάξεις διατυπώθηκαν από την ελληνική θεωρία ως προς τη σκοπιμότητα αυτής της ρύθμισης, καθόσον η παράλληλη ύπαρξη δύο κέντρων ζωής θεωρείται ότι δημιουργεί στο τέκνο έλλειψη σταθερότητας και ανασφάλειας, που αναστατώνουν και απορρυθμίζουν τη ζωή του παιδιού. Επιπλέον προβλέπεται ότι θα δημιουργηθούν συνεχείς εντάσεις και τριβές μεταξύ των γονέων, καθόσον η εναλλασσόμενη ανατροφή απαιτεί μια πραγματική συνεργασία μεταξύ τους στις επιλογές και στη διαχείριση του ανηλίκου κατά τρόπο παραγωγικό (Παπαχρίστου, Αρμ 1985, 101-103).
Στο διεθνή χώρο, υποστηρίζεται σθεναρά ότι με την εναλλασσόμενη κατοικία, κατοχυρώνεται μια καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στους γονείς, στη φροντίδα και ανατροφή των τέκνων, προσφέροντας στον ανήλικο τη δυνατότητα να διαβιεί στην καθημερινή του ζωή τόσο με τον πατέρα όσο και τη μητέρα. Το παιδί έχει δύο λειτουργικά σπίτια, την πατρική και μητρική του κατοικία. Ενθαρρύνεται έτσι η ισόρροπη επαφή του παιδιού και με τους δύο γονείς. Επιπλέον σημειώνεται ότι η κοινωνία έχει αλλάξει, η γυναίκα λόγω της επαγγελματικής της απασχόλησης βρίσκεται πλέον σε δυσκολία να φροντίσει μόνη της τα τέκνα, ενώ η σχέση των πατέρων με τα τέκνα τους δεν είναι η ίδια με αυτή που επικρατούσε παλαιότερα. Επιπλέον έχει παρατηρηθεί ότι δύο σαββατοκύριακα εναλλάξ το μήνα, δεν επιτρέπουν στον γονέα που δεν διαμένει με το τέκνο να ασκήσει μια πραγματική επιρροή στην ανατροφή των τέκνων του. Η θεματική δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο σε νομικό επίπεδο, αλλά πρέπει να συμπεριλάβει και τις επιστημονικές ανακαλύψεις στους τομείς της ιατρικής και της ψυχολογίας.
Επισημαίνεται ότι από τις νεότερες ιατρικές και ψυχολογικές έρευνες δεν προκύπτει κανένα αρνητικό αποτέλεσμα από την κοινή ανατροφή, που μοιράζεται ισομερώς μεταξύ δύο σπιτιών. Αντίθετα, η ύπαρξη της διπλής κατοικίας θεωρείται ευεργετική και απαραίτητη για την προστασία της ισόρροπης ανάπτυξης του παιδιού. Τα παιδιά που ζουν εναλλάξ και με τους δύο γονείς με ίση κατανομή του χρόνου, ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης από τη ζωή τους από εκείνα που υπάγονται σε άλλη ρύθμιση για χωρισμένες οικογένειες (Bjarnason/Arnarsson (2011), Joint physical custody and communication with parents: A cross – national study of children in 36 western countries, Journal of Comparative Family Studies, 42, σ. 871-890· Bauserman (2002), Child adjustment in joint-custody versus sole-custody arrangements: a meta analytic review, Journal of Family Psychology, 16, σ. 91-102).
Την αρχή της εναλλασσόμενης κατοικίας (shared residence) και μετά τη διάσταση, εισηγείται και το Συμβούλιο της Ευρώπης με το υπ’ αρ. 2079/2.10.2015 ψήφισμά του, με το οποίο προσκαλεί τα κράτη μέλη να την εισαγάγουν στη νομοθεσία τους, αποκλείοντας την εφαρμογή της σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας, κακοποίησης του παιδιού και αδιαφορίας, που δημιουργούν κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία του τέκνου. Αυτό το ψήφισμα, στηρίχθηκε σε μετα - ανάλυση πολυάριθμων διεθνών μελετών (Nielsen (2014), Shared physical custody: Summary of 40 studies on outcomes for children, Journal of Divorce & Remarriage, 55, 613-635), που κατέδειξαν τα οφέλη από την εναλλασσόμενη κατοικία και τις αρνητικές επιπτώσεις που προέρχονται από την αποκλειστική επιμέλεια, στην οποία ο χρόνος συναναστροφής του παιδιού με το λιγότερο ευνοημένο γονέα είναι κάτω του 33%.
Περαιτέρω, ο χωρισμός δεν είναι καθαυτός δείκτης της έλλειψης γονικής ικανότητας, και η υπαιτιότητα του ενός ή του άλλου γονέα για το διαζύγιο ή τη διακοπή της συμβίωσης δεν ασκεί επιρροή στην άσκηση της γονικής μέριμνας. Η καταλληλότητα του ενός γονέα να αναλάβει την άσκηση της επιμέλειας δεν αποτελεί ταυτόχρονα και ένδειξη ακαταλληλότητας του άλλου (Μιχαλακάκου, Η κακή άσκηση της γονικής μέριμνας κατά τη νομολογία, 2015, σ. 40). Αμφότεροι κατά τεκμήριο είναι ικανοί στο γονεϊκό ρόλο και το ανήλικο έχει το δικαίωμα να διατηρεί μια ισορροπημένη σχέση και με τους δυο γονείς. Ιδανική λύση είναι η διατήρηση της συμμετοχής και η ενεργητική παρουσία και των δυο γονέων στην ανατροφή του παιδιού, γιατί το τελευταίο δεν χρειάζεται μόνο τον καλύτερο από αυτούς (Δεμερτζής, Η ουσιαστική και δικονομική αναγκαία μεταρρύθμιση της επιμέλειας, Δ 2008.140 επ.).
Εξάλλου σημαντικό κριτήριο για την εξειδίκευση του συμφέροντος του ανηλίκου αποτελεί η προσωπική του γνώμη, η αναζήτηση της οποίας εξαρτάται από την ωριμότητα αυτού, η οποία προϋποθέτει κάποια ηλικία και πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα (άρθρο 1511 § 3 ΑΚ), χωρίς όμως να είναι δεσμευτική. Ως ωριμότητα του τέκνου είναι η ικανότητα να αντιληφθεί το συμφέρον του (ΑΠ 201/2010 ΝοΒ 2010.174∙ ΑΠ 1316/2009 ΝοΒ 2010.162∙ Λαδογιάννης σε Απ. Γεωργιάδη, ΣΕΑΚ ΙΙ, 2013, σ. 869, αρ. 8). Η ηλικία από μόνη της δεν είναι ενδεικτική της ωριμότητας (ΑΠ 561/2003 ΝοΒ 2004.23). Η γνώμη του ανηλίκου δεν αποτελεί ίδιο αποδεικτικό μέσο ούτε πρέπει να εξομοιώνεται με μαρτυρική κατάθεση και δεν έχει ως σκοπό την απόκτηση αποδεικτικών στοιχείων. Αντίθετα η ακρόαση πρέπει να αποσκοπεί στην ανάπτυξη από το παιδί, των σκέψεων, αισθημάτων, αναγκών και επιθυμιών του, που θα αποτελέσουν ένα οδηγό για την κρίση του δικαστηρίου και θα συνεκτιμηθούν με τα υπόλοιπα στοιχεία (Σκορίνη – Παπαρρηγοπούλου, Η ευρωπαϊκή Σύμβαση για την ανάπτυξη των δικαιωμάτων των παιδιών νόμος 2502/1997. Παρουσίαση των βασικών της σημείων και της σημασίας της στο ισχύον ελληνικό δίκαιο, ΕλλΔνη 2003. 326).

ΙΙ. Με την από 15.4.2015 αγωγή, η ενάγουσα ζητεί να της ανατεθεί αποκλειστικά η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου της Α., που έχει αποκτήσει με τον εναγόμενο με τον οποίο βρίσκεται σε διάσταση και να υποχρεωθεί ο τελευταίος, να της καταβάλλει μηνιαία διατροφή σε χρήμα ύψους 1.140 ευρώ για λογαριασμό του ως άνω ανήλικου τέκνου, το οποίο αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό του, για το χρονικό διάστημα των δύο ετών από την επίδοση της αγωγής, με τον νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε μηνιαίας δόσης μέχρι την εξόφληση, να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινά εκτελεστή και να καταδικαστεί ο εναγόμενος στα δικαστικά της έξοδα.

ΙΙΙ. Με το ως άνω περιεχόμενο και αιτήματα η αγωγή αρμοδίως φέρεται προς συζήτηση ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου (άρθρ. 17 αρ. 2 και 22 ΚΠολΔ), δικάζεται κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 681 Β΄, 681Γ΄ και 666 παρ. 1, 667, 670, 671 παρ. 1 έως 3 και 672 έως 676 του ΚΠολΔ, είναι ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1487, 1489 παρ. 2, 1493, 1496, 1498, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1516 παρ. 2, 1518, 340, 341, 345 του ΑΚ 907, 910 αριθ. 4 και 176 του ΚΠολΔ, πλην του παρεπόμενου αιτήματος να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινά εκτελεστή, όσον αφορά στην ανάθεση στην ενάγουσα της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων, καθόσον η απόφαση που ρυθμίζει την γονική μέριμνα και την επιμέλεια του προσώπου ανήλικου τέκνου, όπως προαναφέρθηκε είναι διαπλαστική και δεν εκτελείται (βλ. ΕρμΚΠολΔ Κεραμέα – Κονδύλη – Νίκα, 2000, άρθρο 681Β΄ αρ. 3).
Επομένως η αγωγή κατά το μέρος της κατά το οποίο κρίθηκε νόμιμη πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν, δεδομένου ότι η ενάγουσα έχει καταβάλει το τέλος δικαστικού ενσήμου που απαιτείται για το αντικείμενό της (βλ. τα υπ’ αριθμ. ... αγωγόσημα), ο δε εναγόμενος έχει προκαταβάλλει στην ενάγουσα τα κατ’ άρθρο 173 παρ. 4 ΚΠολΔ έξοδα της δίκης. Σημειώνεται ότι απέτυχε η προσπάθεια συμβιβαστικής επίλυσης της διαφοράς κατ’ άρθρ. 681 Γ΄ παρ. 2 ΚΠολΔ, ενώ για την τήρηση της προβλεπόμενης επί ποινή απαραδέκτου από το ίδιο άρθρο προδικασίας που περιλαμβάνει την έρευνα από όργανα της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας των συνθηκών διαβίωσης του ανηλίκου και την υποβολή στο δικαστήριο έως την ημέρα της συζήτησης σχετικής αναλυτικής έκθεσης, απαιτείται η κατά τα άρθρα 49 επ. του Ν 2447/1996 ίδρυση των κατά Πρωτοδικείο Κοινωνικών Υπηρεσιών που θα λειτουργούν ως αυτοτελείς αποκεντρωμένες υπηρεσίες. Συνεπώς, έως την έκδοση των σχετικών προεδρικών διαταγμάτων η τήρηση της πιο πάνω προϋπόθεσης ατονεί και έτσι δε δημιουργείται απαράδεκτο (ΕφΔωδ 198/2004 δημ. ΝΟΜΟΣ, ΕφΠατρ 522/2003 ΑχΝομ 2004.166).

IV. Με την από 10.10.2016 αγωγή, o ενάγων ζητεί να του ανατεθεί αποκλειστικά η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου του Α., που έχει αποκτήσει με την εναγομένη με την οποία βρίσκεται σε διάσταση και να υποχρεωθεί η τελευταία, να του καταβάλλει μηνιαία διατροφή σε χρήμα για λογαριασμό του ως άνω ανήλικου τέκνου ύψους 760 ευρώ, το οποίο αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό του, για το χρονικό διάστημα των δύο ετών από την επίδοση της αγωγής, με τον νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε μηνιαίας δόσης μέχρι την εξόφληση, να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινά εκτελεστή και να καταδικαστεί η εναγόμενη στα δικαστικά του έξοδα.

V. Με το ως άνω περιεχόμενο και αιτήματα η αγωγή αρμοδίως φέρεται προς συζήτηση ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου (άρθρ. 17 αρ. 2 και 22 ΚΠολΔ), δικάζεται κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 681 Β΄, 681Γ΄ και 666 παρ. 1, 667, 670, 671 παρ. 1 έως 3 και 672 έως 676 του ΚΠολΔ, είναι ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1487, 1489 παρ. 2, 1493, 1496, 1498, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1516 παρ. 2, 1518, 340, 341, 345 του ΑΚ 907, 910 αριθ. 4 και 176 του ΚΠολΔ, πλην του παρεπόμενου αιτήματος να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινά εκτελεστή, όσον αφορά στην ανάθεση στην ενάγουσα της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων, καθόσον η απόφαση που ρυθμίζει την γονική μέριμνα και την επιμέλεια του προσώπου ανήλικου τέκνου, όπως προαναφέρθηκε, είναι διαπλαστική και δεν εκτελείται. Επομένως η αγωγή κατά το μέρος της κατά το οποίο κρίθηκε νόμιμη πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν, δεδομένου ότι η ενάγουσα έχει καταβάλει το τέλος δικαστικού ενσήμου που απαιτείται για το αντικείμενό της (βλ. τα υπ’ αριθμ. ... αγωγόσημα), η δε εναγομένη έχει προκαταβάλλει στον ενάγοντα τα κατ’ άρθρο 173 παρ. 4 ΚΠολΔ έξοδα της δίκης.

VΙ. Ο εναγόμενος με τις από 11-11-2016 έγγραφες προτάσεις του, που κατατέθηκαν στις 11-11-2016, άσκησε ανταγωγή, με την οποία ζητεί να ρυθμιστεί η άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του με τον ανήλικο υιό του Α., που έχει αποκτήσει με την αντεναγομένη, να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινά εκτελεστή και να καταδικαστεί η τελευταία στα δικαστικά του έξοδα.

VΙΙ. Με το ως άνω περιεχόμενο και αίτημα η ανταγωγή αρμοδίως φέρεται προς συζήτηση ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου, έχει ασκηθεί παραδεκτά σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 681 Β΄ παρ. 3 και 268 παρ. 4 του ΚΠολΔ, δικάζεται κατά την ίδια ως άνω ειδική διαδικασία (άρθρα 681 Β΄ και 681 Γ΄ του ΚΠολΔ), είναι νόμιμη, λαμβάνοντας υπόψη ότι η από 15.4.2015 αγωγή έχει κατατεθεί πριν την 1.1.2016, με συνέπεια και η ανταγωγή να ακολουθεί τις προηγούμενες πριν το Ν 4335/2015 ρυθμίσεις (βλ. Απαλλαγάκη, Συστηματική παρουσίαση των τροποποιήσεων του ΚΠολΔ από το Ν 4335/2015, 2016, σ. 29) στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1520 ΑΚ, 907 του ΚΠολΔ και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν, συνεκδικαζόμενη με τις ως άνω από 15.4.2015 και 10.10.2016 αγωγές (άρθρ. 246 ΚΠολΔ), διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης, ενώ επέρχεται και μείωση των εξόδων (άρθρ. 246 ΚΠολΔ).

VΙΙΙ. Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων Α.Κ. και Α.Α., που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του Δικαστηρίου αυτού, οι οποίες περιέχονται στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, τις επικαλούμενες από τον ενάγοντα-εναγόμενο υπ’ αριθμ. .../10.11.2016 και .../18.11.2016 ένορκες βεβαιώσεις των Μ. Κ. και Η. Ά., που δόθηκαν με επιμέλεια αυτού, ενώπιον της Ειρηνοδίκη Αθηνών (βλ. την υπ’ αρ. .../7.11.2016 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή Ν. Κ.), τις επικαλούμενες από την ενάγουσα – εναγομένη υπ’ αριθμ. .../14.11.2016 ένορκες βεβαιώσεις των Ε. Σ., Μ. Φ. και Γ. Κ., που δόθηκαν με επιμέλεια αυτής, ενώπιον της Ειρηνοδίκη Αθηνών, μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη, κατ’ άρθρο 671 παρ. 1δ΄ ΚΠολΔ, κλήτευση της ενάγουσας - εναγομένης (βλ. την υπ’ αριθμ. .../23.4.2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Δ. Ζ.), την επικοινωνία του Δικαστή με το ανήλικο τέκνο καθώς και από τα έγγραφα, τα οποία οι διάδικοι νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν, τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: 
Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο θρησκευτικό γάμο στις 5.7.2003 στον Ιερό Ναό Αγίου Κων/νου και Ελένης στη ... Αττικής, κατά τη διάρκεια του οποίου απέκτησαν ένα ανήλικο τέκνο, το ... που γεννήθηκε στις 10.4.2006. Η έγγαμη συμβίωση των διαδίκων δεν εξελίχθηκε ομαλά, με αποτέλεσμα τον Οκτώβριο του έτους 2013, να διασπαστεί η έγγαμη σχέση τους και έκτοτε το ανήλικο τέκνο των διαδίκων διαμένει με τη μητέρα του. Δυνάμει της υπ’ αρ. 2722/2015 απόφασης του Δικαστηρίου τούτου, ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου στην ενάγουσα – εναγομένη, υποχρεώθηκε ο ενάγων – εναγόμενος να καταβάλει στην τελευταία για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου προσωρινή διατροφή ύψους 250 ευρώ και ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το ανήλικο τέκνο.
Ο ανήλικος ... φοιτά στην Ε΄ τάξη του Δημοτικού. Παρουσιάζει διάσπαση προσοχής, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα (βλ. το υπ’ αρ. .../19.11.2014 ιατρικό πιστοποιητικό της Διευθύντριας του Παιδονευρολογικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Παίδων Πεντέλης Α. Π.), η οποία φαίνεται να προκύπτει από τις συναισθηματικές δυσκολίες.
Σύμφωνα με την από 9.6.2015 αξιολόγηση της ψυχολόγου Κ. Β., εμφανίζεται αρκετά ενοχικός ως προς το διαζύγιο των γονέων του, αναλαμβάνοντας κυρίαρχο ρόλο σε αυτό και θεωρώντας πως ο ίδιος φταίει, κυρίως διότι δεν διάβαζε. Δεν ανταποκρίνεται τόσο καλά στο σχολείο όσο θα το επέτρεπαν οι ικανότητές του και λόγω των μαθησιακών του δυσκολιών έχει εγγραφεί στο τμήμα ένταξης του ... Δημοτικού Σχολείου ... τις δυο τελευταίες χρονιές. Παρακολουθεί ψυχοθεραπευτικές συνεδρίες στο Ψυχοπαιδαγωγικό Κέντρο ..., όπου σταδιακά άρχισε να διαχειρίζεται το θυμό του και να εξωτερικεύει κάποιες από τις δυσκολίες του, ενώ παράλληλα γίνεται συμβουλευτική γονέων τόσο με τη μητέρα όσο και με τον πατέρα σε ξεχωριστούς χρόνους (βλ. την υπ’ αρ. πρωτ. .../8.11.2016 ψυχολογική εκτίμηση του Κοινωνικού λειτουργού Ι. Μ.). Αμφότεροι οι διάδικοι επιδίδονται στη διατύπωση μομφών σε βάρος του άλλου, που σχετίζονται με τα καθήκοντά τους ως γονέων και με το ενδιαφέρον τους για την ορθή ανατροφή του ανήλικου τέκνου τους.
Από την αποδεικτική διαδικασία προέκυψε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον και των δύο γονέων για το ανήλικο τέκνο τους, και ότι και οι δύο είναι κατάλληλοι για την ανάθεση της επιμέλειας του προσώπου του ανηλίκου τέκνου τους. Ειδικότερα η μητέρα καταβάλλει προσπάθεια ώστε να μεγαλώνει ο ανήλικος σ’ ένα υγιές, ζεστό και ισορροπημένο οικογενειακό περιβάλλον, έχει μάλιστα προσλάβει τη φιλόλογο Ν. Π., η οποία βοηθά το ανήλικο τέκνο στην ανάγνωση και στα μαθήματα. Αλλά και ο πατέρας επιδεικνύει ανάλογο ενδιαφέρον για την ανατροφή του τέκνου, το γεγονός δε ότι ο τελευταίος δεν διεκδίκησε την επιμέλεια του ανήλικου τέκνου του, κατά τη σύναψη του από 16.10.2013 ιδιωτικού συμφωνητικού, έχοντας την πεποίθηση ότι έπρεπε αυτό να διαμένει με τη μητέρα του λόγω του νεαρού της ηλικίας του, δεχόμενος την επιμέλεια από πλευράς της μητέρας του, καταδεικνύει ωριμότητα αλλά και τη σοβαρότητα της πρόθεσής του να ασκήσει το λειτούργημά του με υπευθυνότητα.
Το κύριο όμως κριτήριο στο σχηματισμό της κρίσιμης δικανικής πεποίθησης αποτέλεσε η επικοινωνία του Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου με τον ανήλικο Α., τον οποίο κρατούσαν από το χέρι και τον έφεραν και οι δυο γονείς, που έλαβε χώρα την 22.11.2016. Πρόκειται για ανήλικο με επιμελή εξωτερική εμφάνιση, το οποίο ήταν σε θέση να παράσχει απαντήσεις χωρίς δισταγμό ή επιφύλαξη, ένδειξη της συγκρότησης και ωριμότητάς του. Έδειξε πολύ στενό ψυχικό δεσμό με τον πατέρα του και απολαμβάνει την επαφή και την επικοινωνία μαζί του, οι σχέσεις του με τον οποίο αποτελούν σημαντικό στοιχείο για τον ίδιο αλλά παράλληλα και αγάπη και εκτίμηση για τη μητέρα του. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωσή του ότι δεν φταίει που οι γονείς του χώρισαν και ότι θα προτιμούσε να ήταν και πάλι μαζί. Κατέληξε ότι προτιμότερη λύση είναι να διαμένει και με τους δυο του γονείς, εναλλάξ ένα μήνα με τον πατέρα του και ένα μήνα με τη μητέρα του. Σε σχετική ερώτηση του Δικαστηρίου αν είχε εκφράσει αυτή την προτίμησή του στους γονείς του, απάντησε αρνητικά, συμπληρώνοντας ότι περίμενε ότι κάποτε θα τον καλούσε κάποιος δικαστής για να εκφράσει τη γνώμη του. Σε άλλη ερώτηση σχετική με τον εάν η εναλλασσόμενη κατοικία θα διατάρασσε τη σταθερότητα του περιβάλλοντός του, δήλωσε κατά τρόπο ρητό ότι δεν θα τον επηρεάσει καθόλου, γιατί οι κατοικίες των γονέων του καθώς και το σχολείο του είναι σε κοντινή απόσταση με το αυτοκίνητο.
Ενόψει της θέλησης του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων, την οποία οφείλει το Δικαστήριο τούτο να σεβαστεί και να λάβει υπόψη του, συνεκτιμώμενου του βαθμού ωριμότητας και συγκρότησής του σε συνδυασμό με την καταλληλότητα και των δύο γονέων και τη θέληση να ενασχοληθούν συστηματικά με τον υιό τους, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν διαθέτουν άλλον κατιόντα, το Δικαστήριο κρίνει ότι η χρονική κατανομή της γονικής μέριμνας είναι η πιο ενδεδειγμένη λύση. Η χρονική ήτοι εναλλασσόμενη άσκηση κατανομής της επιμέλειας εξασφαλίζει τη συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή του παιδιού και ενισχύει τους δεσμούς του ανηλίκου με αμφότερους τους γονείς του, περιορίζοντας έτσι τις αναπόφευκτα δυσμενείς επιπτώσεις που προκαλεί το διαζύγιο στην ψυχολογία και την εν γένει προσωπικότητά του. Επίσης με την παραλλήλως προσδοκώμενη επίδειξη εκ μέρους των διαδίκων της αυξημένης υπευθυνότητας και ευαισθητοποίησης, πιστεύεται ότι θα αποκατασταθεί το απαραίτητο κλίμα γαλήνης, ηρεμίας, σταθερότητας και ασφάλειας, που είναι αναγκαίο για την απρόσκοπτη εξέλιξη της συνολικής διαδικασίας ολοκληρώσεως της προσωπικότητας του ανηλίκου. Οι ως άνω διάδικοι αναλαμβάνουν αποκλειστικά και τα έξοδα της διατροφής για το χρονικό διάστημα που τους ανατίθεται η αποκλειστική επιμέλεια του τέκνου, ήτοι ο πατέρας κατά τους μήνες που λήγουν σε ζυγό αριθμό και η μητέρα κατά τους μήνες που λήγουν σε μονό αριθμό.
Περαιτέρω, πρέπει να σημειωθεί ότι, παρά την ανωτέρω κρίση του Δικαστηρίου σχετικά με την χρονική (εναλλασσόμενη) άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου, η μητέρα αυτού, ως ασκούσα την επιμέλειά του μέχρι την τελεσιδικία της παρούσας απόφασης, δικαιούται στην εκ μέρους του πατέρα και για λογαριασμό του ανηλίκου καταβολή διατροφής, δεδομένου ότι ο τελευταίος στερείται οποιασδήποτε περιουσίας και δεν μπορεί, λόγω της ηλικίας του να ασκήσει οποιοδήποτε βιοποριστικό επάγγελμα.
Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων – εναγόμενος εργαζόταν ως ιδιωτικός υπάλληλος στην εταιρεία ... μέχρι και το έτος 2010, ενώ πλέον ασχολείται συστηματικά με το εμπόριο και πωλήσεις ανταλλακτικών και εξαρτημάτων μέσω διαδικτύου των συλλεκτικών αυτοκινήτων εργοστασίου ... και είναι μέλος της σχετικής με αυτά ελληνικής ομάδας, ενώ συμμετέχει σε σχετικές συναντήσεις στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό. Είναι μάλιστα κύριος τριών παλαιών συλλεκτικών οχημάτων της ίδιας μάρκας, εκ των οποίων το υπ’ αρ. ... ΙΧΕ αυτ/το έχει δηλωθεί σε ακινησία. Από την ως άνω δραστηριότητά του αποκερδαίνει το ποσό των 700 ευρώ το μήνα τουλάχιστον. Διαμένει στη ... σε οικία που του έχουν παραχωρήσει και συνεπώς δεν βαρύνεται με δαπάνες στέγασης. Έχει την κυριότητα ενός διαμερίσματος επιφάνειας 112 τ.μ. στην οδό ... στην Αθήνα, από το οποίο εισπράττει ως μίσθωμα το ποσό των 300 ευρώ και συγκύριος κατά ποσοστό 50% ενός διαμερίσματος στην οδό ... στην Αθήνα, από το οποίο εισπράττει μίσθωμα ύψους 100 ευρώ. Επίσης έχει την κυριότητα ενός διαμερίσματος επιφάνειας 60 τ.μ. στην Κέρκυρα επί της οδού ..., το οποίο δυνάμει του υπ’ αρ. .../22.4.2003 προσύμφωνο αγοραπωλησίας της συμβολαιογράφου Κέρκυρας Α. Β., έχει προσυμφωνηθεί να μεταβιβαστεί σε τρίτο. Επιπλέον είναι αποκλειστικός κύριος ενός οικοπέδου εμβαδού 749,58 τ.μ. στο ... Αττικής και συγκύριος κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου ενός ακινήτου επί της οδού ... στην Κέρκυρα, τα οποία είναι απρόσοδα. Άλλα εισοδήματα ή πόρους δεν αποδεικνύεται ότι διαθέτει.
Ακολούθως, η ενάγουσα εργάζεται ως καθηγήτρια χορού και μπαλέτου σε σχολές χορού και σε παιδικό σταθμό, ενώ παραδίδει και ιδιαίτερα μαθήματα. Σύμφωνα με το υπ’ αρ. .../2016 πιστοποιητικό της Οικονομικής Εφορίας ..., τα οικονομικά έτη 2015 και 2016 δήλωσε ως εισοδήματα από ακίνητα, επιχειρηματική δραστηριότητα και μισθωτή εργασία το συνολικό ποσό των 18.651,86 και 73.614,64 ευρώ αντίστοιχα. Διαμένει σε ιδιόκτητη οικία και συνεπώς δεν βαρύνεται με δαπάνες στέγασης. Για την αγορά του έχει λάβει στεγαστικό δάνειο. Έχει την ψιλή κυριότητα κατά ποσοστό 80% και την επικαρπία κατά ποσοστό 20% ενός χώρου γραφείου επιφάνειας 110 τ.μ. στη ... στην Αθήνα, τη λοιπή δε επικαρπία του οποίου παρακρατά ο πατέρας της. Επίσης είναι κυρία ενός ΙΧΕ αυτ/του εργοστασίου .... Άλλα περιουσιακά στοιχεία, εισοδήματα ή πόρους από άλλη πηγή, δεν αποδείχθηκε ότι έχει η ενάγουσα - εναγομένη και δεν επιβαρύνεται κατά νόμο με την υποχρέωση διατροφής τρίτων προσώπων, πλην του ανήλικου τέκνου της.
Το ανήλικο τέκνο παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα ελληνικής γλώσσας για την καλύτερη υποστήριξή του, έναντι δαπάνης ποσού 175 ευρώ και αγγλικής γλώσσας με τη Χ. Κ.. Επίσης παρακολουθεί μαθήματα τένις και ρομποτικής στο σχολείο του με συνολικό μηνιαίο κόστος ύψους 50 ευρώ. Παρακολουθεί μαθήματα λογοθεραπείας, εργοθεραπείας, θεραπείας συμπεριφοράς και ειδικής διαπαιδαγώγησης με μηνιαίο κόστος το ποσό των 220 ευρώ περίπου. Σύμφωνα με το υπ’ αρ. .../19.10.2016 έγγραφο της Περιφ. Δ/νσης ΕΟΠΥΥ ... Αθήνας, η ως άνω Υπηρεσία έχει καταβάλει το ποσό των 1.579,20 ευρώ και εκκρεμεί η απόδοση ποσού 1.498,84 ευρώ στην ενάγουσα – εναγομένη για δαπάνες «ειδικής αγωγής - φυσικοθεραπείας». Επίσης είναι ασφαλισμένος στην ιδιωτική ασφαλιστική εταιρεία .... Κατά τα λοιπά οι ανάγκες του ανήλικου τέκνου είναι οι ίδιες με αυτές των άλλων παιδιών της ηλικίας του.

Το μέτρο της διατροφής του προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής τους και περιλαμβάνει όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση, περίθαλψη και έξοδα ανατροφής. Με βάση τα ανωτέρω το Δικαστήριο κρίνει ότι για την ανάλογη με τις ανάγκες του ανηλίκου διατροφή, όπως αυτές προκύπτουν από τις σημερινές συνθήκες της ζωής του, απαιτείται, ενόψει και της προσωπικής και οικονομικής κατάστασης των γονέων του, το ποσό των 550 ευρώ μηνιαίως. Από το ανωτέρω αναγκαίο ποσό διατροφής του ανηλίκου, ο ενάγων - εναγόμενος πατέρας του είναι σε θέση, με βάση την προαναφερόμενη οικονομική του δυνατότητα και την προσωπική του κατάσταση σε συσχετισμό με την αντίστοιχη οικονομική δυνατότητα και προσωπική κατάσταση της μητέρας του, να καλύψει το ποσό των 250 ευρώ. Τα υπόλοιπο αναγκαίο για τη διατροφή του ανηλίκου ποσό των 300 ευρώ βαρύνει τη μητέρα του, η οποία καλύπτει τη σχετική υποχρέωση της με την προσφορά των προσωπικών υπηρεσιών και φροντίδων της.
Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η από 15.4.2015 αγωγή της ενάγουσας πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή ως βάσιμη και κατ’ ουσίαν, και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να της καταβάλλει μέσα στις πρώτες πέντε (5) ημέρες κάθε μήνα στην ενάγουσα, υπό την ιδιότητά της ως ασκούσας, μέχρι την τελεσιδικία της παρούσας απόφασης, την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου και για λογαριασμό του, ως μηνιαία διατροφή σε χρήμα, το ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ, για χρονικό διάστημα από την επίδοση της εν λόγω αγωγής και μέχρι την τελεσιδικία της παρούσας απόφασης και όχι πέραν της διετίας από την επίδοση της ως άνω αγωγής, με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε μηνιαίας δόσης και μέχρι την εξόφληση, και να κηρυχθεί η απόφαση προσωρινά εκτελεστή (άρθρ. 910 αριθ. 4 ΚΠολΔ), η δε από 10.10.2016 αγωγή του ενάγοντος πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή ως κατ’ ουσίαν βάσιμη και να κατανείμει χρονικά την άσκηση της επιμέλειας μεταξύ των γονέων, ρυθμίζοντας αυτεπαγγέλτως και το δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα κατά το χρονικό διάστημα που δεν διαμένει με το τέκνο, ενώ η ασκηθείσα με τις από 11.11.2016 έγγραφες προτάσεις του αντενάγοντος ανταγωγή πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη και να συμψηφισθεί η δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων, εφόσον πρόκειται για διαφορά μεταξύ συζύγων (άρθρο 179 ΚΠολΔ). [...]

Σημείωμα (του ΕφΑΔ).

Η ανωτέρω απόφαση ίσως είναι η πρώτη στην ελληνική έννομη τάξη που αφορά τη χρονική (εναλλασσόμενη) κατανομή της επιμέλειας τέκνων. Για το “ακανθώδες” αυτό θέμα μπορείτε να διαβάσετε, μεταξύ άλλων, τις πρόσφατες μελέτες των Γ. Γεωργιάδη, Ζητήματα από την κατανομή της άσκησης της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, σε ΕφΑΔΠολΔ 11/2016, 903 και Γ. Βαλμαντώνη, Μορφές άσκησης γονικής ευθύνης μετά το διαζύγιο και οι σύγχρονες εξελίξεις στον ελληνικό και διεθνή χώρο, σε ΕφΑΔΠολΔ 6/2016, 451 και τις εκεί αναφερόμενες παραπομπές. [σημσυντ]

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Addthis