Δευτέρα, 10 Απριλίου 2017

«Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών Επιχειρήσεων»

Αιτιολογική έκθεση 
Γενικά 
Α. Επί του συνόλου 
Το παρόν σχέδιο νόμου εισάγει για πρώτη φορά στην ελληνική έννομη τάξη μία οργανωμένη εξωδικαστική διαδικασία για τη συνολική και μακροπρόθεσμη ρύθμιση των χρεών των ελληνικών επιχειρήσεων, οι οποίες, εξαιτίας της οξύτατης και χρονικά μακράς οικονομικής κρίσης, αδυνατούν να εξυπηρετήσουν όλες τις συσσωρευθείσες οφειλές τους προς τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα. Μέχρι σήμερα η διαδικασία εξυγίανσης των άρθρων 99 επ. του Πτωχευτικού Κώδικα αποτελούσε το μοναδικό εργαλείο ρύθμισης χρεών των επιχειρήσεων. Η διαδικασία αυτή, εάν και σημαντικά βελτιωμένη από άποψη ευελιξίας και χρόνου μετά και την πρόσφατη αναμόρφωσή της με τις διατάξεις του ν. 4446/2016 (Α' 240), δεν παύει να αφορά κυρίως μεγάλες ανώνυμες εταιρείες με πολυάριθμους πιστωτές και σημαντικά χρέη. 

Το κόστος της παραμένει υψηλό, ενώ προϋποθέτει προσυνεννόηση και προηγούμενη συμφωνία της επιχείρησης με την πλειοψηφία των δανειστών της. Ο κυριότερος λόγος όμως που οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι απρόθυμες να υπαχθούν στη διαδικασία αυτή είναι ο- εν πολλοίς αβάσιμος- στιγματισμός που ακολουθεί την υποβολή αίτησης του άρθρου 99. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η κοινή γνώμη, αλλά ακόμα και η ίδια η αγορά αντιλαμβάνονται την ένταξη μιας επιχείρησης σε διαδικασία εξυγίανσης ως μία απέλπιδα απόπειρα αποφυγής της πτώχευσης και όχι ως μία συλλογική προσπάθεια διάσωσης μίας βιώσιμης επιχειρηματικής μονάδας. Όλα τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα την περιορισμένη χρήση της διαδικασίας από πραγματικά βιώσιμες επιχειρήσεις και την εν μέρει κατάχρησή της από ήδη εν τοις πράγμασι πτωχευμένες εταιρείες που την αξιοποίησαν ως τελευταίο καταφύγιο. Ενδεικτικός είναι ο μικρός αριθμός των αιτήσεων που έχουν κατατεθεί πανελλαδικά και ο ακόμα μικρότερος αριθμός των επιτυχημένων εξυγιάνσεων. Η προηγούμενη νομοθετική πρωτοβουλία για την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών ήταν ο νόμος 4307/2014 (Α' 246), γνωστός και ως νόμος «Δένδια», ο οποίος όμως απέτυχε στην εφαρμογή του, καθώς ως το τέλος του έτους 2015 μόνο 53 επιχειρήσεις είχαν καταθέσει αίτηση υπαγωγής στις διατάξεις του, εκ των οποίων μόνο 3 είχαν συνάψει διμερή σύμβαση ρύθμισης οφειλών με τις πιστώτριες Τράπεζές τους. Ο κύριος λόγος αποτυχίας του προηγούμενου νομοθετικού καθεστώτος ήταν το γεγονός ότι δεν θέσπιζε καμία υποχρέωση για τα πιστωτικά ιδρύματα. Οι δανειολήπτες προσέρχονταν στα υποκαταστήματα των Τραπεζών, κατέθεταν την αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά και ανέμεναν την απάντηση, η οποία τις περισσότερες φορές λάμβανε τη μορφή της «σιωπηρής απόρριψης». Πέραν τούτου, το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς άφηνε εκτός του πεδίου ρύθμισής του τις οφειλές των επιχειρήσεων προς το Ελληνικό Δημόσιο, ορίζοντας απλά ότι αυτές θα έπρεπε να έχουν προηγουμένως ενταχθεί στα τότε διαθέσιμα σχήματα καταβολής τους σε πολυάριθμες δόσεις. To κενό στο υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο έρχεται να το καλύψει το παρόν σχέδιο νόμου, το οποίο οριοθετεί και ρυθμίζει την εξωδικαστική διαδικασία ρύθμισης οφειλών από το στάδιο της υποβολής της αίτησης της επιχείρησης έως και την δικαστική επικύρωση της συμφωνίας από το αρμόδιο δικαστήριο. Οι βασικές καινοτομίες του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού είναι οι εξής: -Το ευρύ πεδίο εφαρμογής του: Αίτηση υπαγωγής στο νέο εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να υποβάλουν όλες οι επιχειρήσεις ανεξαρτήτως μεγέθους, εταιρικού τύπου ή ύψους κύκλου εργασιών, ενώ όλες οι οφειλές που είχαν γεννηθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016 μπορούν να ρυθμιστούν μέσω του μηχανισμού. Επιπρόσθετα, οι λύσεις ρύθμισης που μπορούν να συμφωνηθούν μεταξύ της επιχείρησης και των πιστωτών που εκπροσωπούν την πλειοψηφία επί του συνολικού της χρέους δεν υπόκεινται σε κανέναν περιορισμό, πέραν των ειδικών κανόνων που θεσπίζονται για τις οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης. -Οι προβλέψεις του για την αντιμετώπιση των «στρατηγικών κακοπληρωτών»: Στον εξωδικαστικό μηχανισμό δεν μπορούν να υπαχθούν επιχειρήσεις, των οποίων οι φορείς ή οι διοικούντες έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή, απάτη κατά του Δημοσίου ή σοβαρά οικονομικά εγκλήματα. Επιπλέον, η άρση του τραπεζικού και του φορολογικού απορρήτου στην οποία συναινεί η επιχείρηση που υποβάλει αίτηση για ένταξη στο νέο εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς και η δυνατότητα κάθε πιστωτή να ζητήσει οποιοδήποτε επιπλέον στοιχείο ή έγγραφο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, θα επιτρέψει μόνο στους έντιμους επιχειρηματίες να αξιοποιήσουν τη διαδικασία ρύθμισης οφειλών του παρόντος σχεδίου νόμου. -Η πρόσβαση στη διαδικασία διαπραγμάτευσης: Μέσω του διορισμού ενός ανεξάρτητου προσώπου που αναλαμβάνει καθήκοντα συντονιστή στη διαδικασία και με πολύ μικρό κόστος, ακόμα και για τις μεγάλες επιχειρήσεις, ο οφειλέτης για πρώτη φορά αποκτά τη δυνατότητα πρόσβασης σε μία διαδικασία διαπραγμάτευσης με το σύνολο των πιστωτών του. Δεδομένου δε ότι η διαδικασία εκκινεί ακόμα και εάν εκδηλώσουν ενδιαφέρον πιστωτές που εκπροσωπούν το 50% των απαιτήσεων έναντι της επιχείρησης, όλοι οι πιστωτές έχουν κίνητρο να συμμετέχουν στη διαδικασία, καθώς, σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ληφθεί δεσμευτική απόφαση για τη ρύθμιση της απαίτησής τους ερήμην τους. -Η αξιοποίηση του μητρώου των διαμεσολαβητών: Σε μία προσπάθεια έμμεσης προώθησης του θεσμού της διαμεσολάβησης, επιλέγεται το μητρώο των διαμεσολαβητών που τηρείται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για να αποτελέσει την πηγή στελέχωσης του μητρώου συντονιστών της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. -Η επιλογή αυτή έχει ως στόχο, μεταξύ άλλων, να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για την εξοικείωση των πολιτών με τις εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών, με απώτερη προσδοκία την αποφυγή προσφυγής στα δικαστήρια για διαφορές οι οποίες μπορούν να επιλυθούν και εξωδικαστικά. -Η στόχευση στη βιωσιμότητα: Βασικός σκοπός του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού είναι η διάσωση των βιώσιμων επιχειρήσεων. Μία πρώτη ένδειξη βιωσιμότητας αποτελούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας του άρθρου 3. Ωστόσο, και όταν τα κριτήρια επιλεξιμότητας συντρέχουν, η βιωσιμότητα της επιχείρησης δεν είναι δεδομένη, αλλά απαιτεί συχνά μία ανάλυση σε βάθος. Όμοια ανάλυση πολλές φορές απαιτεί η κατάρτιση μίας πρότασης ρύθμισης, η οποία θα διατηρεί τη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Αναδεικνύεται έτσι ως καθοριστικός ο ρόλος του εμπειρογνώμονα, ήτοι ενός προσώπου, το οποίο προσφέρει κατ' επάγγελμα υπηρεσίες παροχής χρηματοοικονομικών συμβουλών και μπορεί να συνδράμει τόσο τον οφειλέτη στη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού σχεδίου αναδιάρθρωσης, όσο και τους πιστωτές στην αποδοχή ή μη των προτάσεων ρύθμισης, καθώς και στη διατύπωση αντιπροτάσεων. -Η άρτια οργάνωση όλων των σταδίων της διαδικασίας: Η διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών είναι διαρθρωμένη σε ευδιάκριτα στάδια με οριοθετημένες προθεσμίες που πρέπει να τηρούνται από την επιχείρηση, τους πιστωτές και τον ίδιο το συντονιστή. Αυτό το πλαίσιο κινητοποιεί τα εμπλεκόμενα μέρη να ενεργήσουν άμεσα και αποτελεσματικά, ενώ παράλληλα η δυνατότητα μεγαλύτερων προθεσμιών, ιδίως στις περιπτώσεις πολύπλοκων υποθέσεων, αφήνει το περιθώριο μακρύτερων σε διάρκεια διαπραγματεύσεων. -Η ευελιξία του Δημοσίου ως πιστωτή: Η φορολογική διοίκηση και οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης συμμετέχουν στο μηχανισμό με σκοπό τη διαπραγμάτευση βιώσιμων λύσεων ρύθμισης, προσαρμοσμένων στις ανάγκες της επιχείρησης. -Η πρωτοφανής ευελιξία του Δημοσίου ως πιστωτή εκτείνεται μέχρι και τη διαγραφή μέρους των απαιτήσεών του, σε περιπτώσεις που αυτό κρίνεται απαραίτητο για την επιβίωση της επιχείρησης και πάντα υπό την προϋπόθεση της διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος. -Η προστασία των μικρών πιστωτών: Οι απαιτήσεις των μικρών πιστωτών δεν επηρεάζονται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών που θα υπογράψει η επιχείρηση με τους υπόλοιπους πιστωτές της. Με αυτόν τον τρόπο, οι εργαζόμενοι και οι μικροί προμηθευτές, που αποτελούν τις πλέον ευάλωτες κατηγορίες πιστωτών και δεν έχουν καμία διαπραγματευτική ισχύ, προστατεύονται από ενδεχόμενη διαγραφή ή οποιαδήποτε άλλη μη ευνοϊκή ρύθμιση των απαιτήσεών τους. -Η αξιοποίηση της τεχνολογίας: Με την ηλεκτρονική πλατφόρμα που σχεδιάζεται να αναπτυχθεί στην ιστοσελίδα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, όλη η περιγραφόμενη στις διατάξεις του παρόντος σχεδίου νόμου διαδικασία θα διεξάγεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνονται όλοι οι συμμετέχοντες στη διαδικασία να μειώσουν το διαχειριστικό τους κόστος και να διοχετεύσουν τον χρόνο και τους πόρους τους στην προσπάθεια εξεύρεσης συναινετικής λύσης για τη ρύθμιση των οφειλών της επιχείρησης.

Ολόκληρη την αιτιολογική έκθεση διαβάστε την στο TAXHEAVEN.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Addthis