Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Έφεση, εφαρμοστέο δίκαιο μετά παραδοχή έφεσης.

Άρειος Πάγος, ΠολΤμήμα Β2,  391/ 2016.

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη-Εισηγητή και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

Περίληψη. Άσκηση έφεσης. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο προκειμένου να κρίνει την ορθότητα της εκκληθείσας πρωτόδικης απόφασης, εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο της δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης, και όχι τον ισχύοντα κατά την κατ’ έφεση δίκη νεότερο νόμο, εκτός εάν με αυτόν ορίζεται διαφορετικά ως προς την αναδρομική έναρξη της ισχύος του.
Αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εξαφανίσει την εκκαλουμένη απόφαση, επιλαμβάνεται της εκδικάσεως της αγωγής και της ουσίας της υποθέσεως εξ υπαρχής, μετά από την αποδοχή λόγου εφέσεως, εφαρμόζει το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο της δημοσιεύσεως της αποφάσεως του. Μετατροπή τριτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης σε αγροτικό συνεταιρισμό. Παράλειψη τήρησης της προσήκουσας διαδικασίας μετατροπής. Απόρριψη αναίρεσης κατά της υπ’ αριθ. 311/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο.

... Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Αντώνιος Ζευγώλης, ανέγνωσε την από 12-11-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο τρίτος λόγος και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατά την έννοια των άρθρων 559 αριθ. 1 και 560 αρ. 1 ΚΠολΔ, παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναίρεσης, υπάρχει όταν ο κανόνας δικαίου είτε ερμηνεύθηκε εσφαλμένα, δηλαδή το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ’ αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε δεν εφαρμόσθηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, είτε εφαρμόσθηκε, ενώ αυτές δεν συνέτρεχαν. 
Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 19 του Ν. 4015/2011 "1. Οι Ενώσεις ... ..οι οποίες έχουν ιδρυθεί και λειτουργούν σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 26, 27 και 28 του ν. 2810/2000, όπως το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 27 προστέθηκε με την παρ. 11 του άρθρου 18 του ν. 3147/2003, αξιολογούνται και εγγράφονται στο μητρώο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του παρόντος νόμου. 2. Οι ήδη υφιστάμενες .. μετατρέπονται σε .. με απόφαση των γενικών συνελεύσεων τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού, του άρθρου 21 του ν. 2810/2000, καθώς και του κ.ν. 2190/1920 αναλογικώς εφαρμοζομένων". Εξάλλου, σύμφωνα με την παρ. 3 όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή της με το άρθρο 61 παρ. 9α του ν. 4277/2014, "3. Για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου αυτού: α) Οι αποφάσεις των Γενικών Συνελεύσεων των .., μελών των .., περί συγχωνεύσεως και των .. περί μετατροπής σε ΑΣ ή ΑΕΣ, λαμβάνονται με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 11 και την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 12 του ν. 2810/2000. Οι ..., οι οποίες έλαβαν απόφαση για τη συγχώνευση- μετατροπή τους, θα πρέπει να ολοκληρώσουν τη διαδικασία τους αυτή μέχρι 30.9.2014, η δε θητεία των οργάνων διοικήσεώς τους λήγει την ημερομηνία αυτή. β) Η μετατροπή μίας ... με απόφαση των γενικών συνελεύσεων συντελείται με τη συγχώνευση των πρωτοβαθμίων συνεταιρισμών-μελών της, και δημιουργείται ένα νέο νομικό πρόσωπο ο ... ........ του νόμου αυτού....δ) Επίσης, οι ...με απόφαση των γενικών συνελεύσεών τους δύνανται αντί για ΑΣ να μετατραπούν και σε ... του παρόντος νόμου". Τέλος, κατά τη διάταξη της παραγράφου 8 του ίδιου ως άνω άρθρου 19, όπως η παράγραφος αυτή ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 61 παρ. 9 Ν. 4277/2014 "8. Οι Κοινοπραξίες ........... (....) και οι ....... (...), οι οποίες έχουν ιδρυθεί και λειτουργούν κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 30 και 29 αντίστοιχα του ν. 2810/2000 μετατρέπονται σε κλαδικούς .... του παρόντος νόμου. Αλλιώς δεν αναγνωρίζονται και δεν καταχωρίζονται στο μητρώο. Οι κλαδικοί ...που θα προκύψουν από ....και .. μπορούν να λειτουργούν σε εθνικό επίπεδο και μόνο ένας κλαδικός ... για τους παραγωγούς του αντίστοιχου ομοειδούς προϊόντος. Επίσης, .... και .... μπορούν με αποφάσεις των γενικών συνελεύσεών τους να μετατραπούν σε .... του νόμου αυτού". Περαιτέρω, η παράγραφος 8 του ίδιου ως άνω άρθρου, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 61 παρ. 9 Ν. 4277/2014 (ΦΕΚ Α 156/1.8.2014), και συμπληρώθηκε με το άρθρο 32 του Ν.4282/2014 (ΦΕΚ Α` 182/29/08/2014) ορίζει ότι "8. Οι ......και οι .......), των άρθρων 29 και 30 του ν. 2810/2000 μετατρέπονται σε .... ή .. . Οι οργανώσεις της διάταξης αυτής θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία συγχώνευσης- μετατροπής τους, μέχρι 30.9.2014 η δε θητεία των οργάνων διοικήσεώς τους λήγει την ημερομηνία αυτή. Μέλη των κλαδικών αγροτικών συνεταιρισμών που προέκυψαν από μετατραπείσες .............. είναι μόνο όσοι απασχολούνται με το αντικείμενο δραστηριότητας του κλαδικού αυτού .. και καταβάλλουν τη συνεταιριστική τους μερίδα που όρισε η απόφαση μετατροπής". 

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 533 παρ. 2 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο προκειμένου να κρίνει την ορθότητα της εκκληθείσας πρωτόδικης απόφασης, εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο της δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης, και όχι τον ισχύοντα κατά την κατ’ έφεση δίκη νεότερο νόμο, εκτός εάν με αυτόν ορίζεται διαφορετικά ως προς την αναδρομική έναρξη της ισχύος του..., ενώ αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, εξαφανίζει την εκκαλουμένη απόφαση, σύμφωνα μετά άρθρα 522 και 535 § 1 ΚΠολΔ και επιλαμβάνεται της εκδικάσεως της αγωγής και της ουσίας της υποθέσεως εξ υπαρχής, μετά από την αποδοχή λόγου εφέσεως, εφαρμόζει το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο της δημοσιεύσεως της αποφάσεως του. Τέλος, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 11 του ν. 4015/2011, η οποία προστέθηκε με το άρθρο 61 παρ. 9 Ν. 4277/2014 ορίζει ότι : "Το Δικαστήριο εγκρίνει το καταστατικό του νέου ............. , που προέρχεται από τη συγχώνευση-μετατροπή της ..και ερευνά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου. Η διάταξη ισχύει και καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς δίκες, για κάθε συγχώνευση μετατροπή ..... του ν. 2810/2000". 

Στην ένδικη υπόθεση το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα ακόλουθα: ...... αποτελεί τριτοβάθμια συνεταιριστική οργάνωση, που ιδρύθηκε το έτος 1953 με έδρα την Καλαμάτα με τη με αριθμό .../1953 απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Γεωργίας, με την οποία εγκρίθηκε παράλληλα και το καταστατικό της. Το εν λόγω καταστατικό στη συνέχεια υπέστη τροποποιήσεις, οι οποίες εγκρίθηκαν με τις αποφάσεις... του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας. Μέλη της οργάνωσης είναι οι δευτεροβάθμιες συνεταιριστικές οργανώσεις "...", η οποία εδρεύει στην Καλαμάτα και κατέχει είκοσι από τις συνολικώς τριάντα μία συνεταιριστικές μερίδες και "...", η οποία εδρεύει στη Σπάρτη και κατέχει τις υπόλοιπες έντεκα συνεταιριστικές μερίδες. Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 19 του Ν. 4015/2011 "1. Οι ...), οι οποίες έχουν ιδρυθεί και λειτουργούν σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 26, 27 και 28 του ν. 2810/2000, όπως το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 27 προστέθηκε με την παρ. 11 του άρθρου 18 του ν. 3147/2003, αξιολογούνται και εγγράφονται στο μητρώο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του παρόντος νόμου. 2. Οι ήδη υφιστάμενες ... μετατρέπονται σε . με απόφαση των γενικών συνελεύσεων τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού, του άρθρου 21 του ν. 2810/2000, καθώς και του κ.ν. 2190/1920 αναλογικώς εφαρμοζομένων. 3. δδ) Επίσης, οι ... με απόφαση των γενικών συνελεύσεων δύνανται αντί για .. να μετατραπούν και σε... του παρόντος νόμου.", ενώ σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 8 του ως άνω άρθρου, ως ίσχυε πριν την τροποποίηση της με το άρθρο 61 παρ. 9 Ν. 4277/2014, ΦΕΚ Α 156/1.8.2014, όπως αυτή συμπληρώθηκε με το άρθρο 32 του Ν. 4282/2014 (ΦΕΚ Α’ 182/29/08/2014) 8. Οι Κοινοπραξίες .............. και οι ....... οι οποίες έχουν ιδρυθεί και λειτουργούν κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 30 και 29 αντιστοίχως του ν. 2810/2000 μετατρέπονται σε κλαδικούς ΑΣ του παρόντος νόμου. Αλλιώς δεν αναγνωρίζονται και δεν καταχωρίζονται στο μητρώο. Οι κλαδικοί .. που θα προκύψουν από ... και .. μπορούν να λειτουργούν σε εθνικό επίπεδο και μόνον ένας κλαδικός ... για τους παραγωγούς του αντίστοιχου ομοειδούς προϊόντος. Επίσης, ... και .... μπορούν με αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων τους να μετατραπούν σε ... του νόμου αυτού." Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 533 παρ. 2 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο προκειμένου να κρίνει την ορθότητα της εκκληθείσας πρωτόδικης απόφασης, εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο της δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης, και όχι τον ισχύοντα κατά την κατ’ έφεση δίκη νεότερο νόμο, εκτός εάν με αυτόν ορίζεται διαφορετικά ως προς την αναδρομική έναρξη της ισχύος του..., ενώ αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, εξαφανίζει την εκκαλουμένη απόφαση, σύμφωνα μετά άρθρα 522 και 535 § 1 ΚΠολΔ και επιλαμβάνεται της εκδικάσεως της αγωγής και της ουσίας της υποθέσεως εξ υπαρχής, μετά από την αποδοχή λόγου εφέσεως, εφαρμόζει το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο της δημοσιεύσεως της αποφάσεως του.

Εν προκειμένω, στις 18-5-2012 συγκλήθηκε Γενική Συνέλευση των μελών της συνεταιριστικής οργάνωσης "....", όπου μετείχαν αντιπρόσωποι από τα είκοσι έξι μέλη επί συνόλου τριάντα και αποφασίσθηκε ομοφώνως με την ιδίας ημερομηνία υπ’ αριθ. 90 απόφαση η μετατροπή της σε ... , σύμφωνα με όσα υπαγορεύονται από τις διατάξεις του άρθρου 19 του Ν. 4015/2011. Στη συνέχεια, στις 13-6-2012, υπεβλήθη προς έγκριση ενώπιον του Ειρηνοδικείου Καλαμάτας το καταστατικό του νέου νομικού προσώπου, ήτοι του νέου......., ο οποίος προήλθε, σύμφωνα και με όσα αναφέρονται στο άρθρο 1 του ως άνω καταστατικού, από τη μετατροπή της τριτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης "...." και έλαβε την επωνυμία "...". Το εν λόγω καταστατικό υπογράφουν τα 153 νέα ιδρυτικά του μέλη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και φυσικά πρόσωπα, τα οποία το πρώτον εγγράφησαν ως μέλη του νομικού αυτού προσώπου μετά τη λήψη της προαναφερόμενης υπ’ αριθ. …/18-5-2012 απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των μελών της "....". Πλην, όμως, το άρθρο 5 του εν λόγω καταστατικού έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις του άρθρου 19 του Ν. 4015/2011, καθώς ο ..., που φέρεται να ιδρύθηκε με αυτό κατόπιν μετατροπής της ως άνω τριτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης έπρεπε να ορίζει ότι μέλη του νέου συνεταιρισμού είναι τα φυσικά πρόσωπα-μέλη των πρωτοβαθμίων αγροτικών συνεταιρισμών που είναι μέλη των προαναφερόμενων ....μελών της συνεταιριστικής οργάνωσης "....", τα οποία και θα έπρεπε να υπογράφουν το καταστατικό, ενώ περαιτέρω η είσοδος νέων μελών θα έπρεπε να λάβει χώρα μετά την έγκριση του συγκεκριμένου καταστατικού από το αρμόδιο δικαστήριο, υπό τους όρους εγγραφής, που αυτό θα όριζε. Περαιτέρω δεν αποδείχτηκε ότι δόθηκε η προθεσμία σε όσα από τα ως άνω μέλη, δεν επιθυμούσαν την αυτοδίκαιη εγγραφή τους ως μέλη του νέου κλαδικού αγροτικού συνεταιρισμού, να το δηλώσουν αυτό εγγράφως, προκειμένου να λάβουν την αξία της συνεταιριστικής τους μερίδας και να αποχωρήσουν. Το γεγονός δε ότι η Γενική Συνέλευση των μελών της εκκαλούσας συνεταιριστικής οργάνωσης είχε λάβει απόφαση μετατροπής της σε αγροτική εταιρική σύμπραξη δεν επηρεάζει την διαδικασία μετατροπής της τριτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης "...." σε αγροτικό συνεταιρισμό, καθώς η ως άνω απόφαση δεν αποδεικνύεται ότι υλοποιήθηκε. Επομένως, το από 13-6-2012 καταστατικό του νομικού προσώπου με την επωνυμία "..." και συνοπτικά "..." έρχεται σε αντίθεση με τις ανωτέρω διατάξεις των νόμων 2810/2000 και 4015/2011, ενώ παράλληλα δεν τηρήθηκε ως προαναφέρθηκε, και η διαδικασία μετατροπής, που προβλέπεται από τις διατάξεις του Ν. 4015/2011. Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που ενέκρινε ως έγκυρο το ως άνω καταστατικό και απέρριψε την από 6-8-2012 και με αριθμό κατάθεσης …/2012 τριτανακοπή έσφαλε, ενώ παρέλκει περαιτέρω η εξέταση των πρόσθετων λόγων της υπό κρίση έφεσης. Μετά ταύτα πρέπει, δεκτής γενομένης της εφέσεως και απορριπτομένης της αντέφεσης ως απαράδεκτης, να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση για το ενιαίο της εκτελέσεως εν όλω και, αφού διακρατηθεί η υπόθεση από το παρόν Δικαστήριο, να δικαστεί αυτή κατ’ ουσίαν, εφαρμοζομένης της διάταξης της παρ. 8 του άρθρου 19 του Ν. 4015/2011, όπως η παράγραφος 8 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 61 παρ. 9 Ν. 4277/2014 (ΦΕΚ Α 156/1.8.2014) και συμπληρώθηκε με το άρθρο 32 του Ν. 4282/2014 (ΦΕΚ Α’ 182/29/08/2014), και η οποία ορίζει ότι : "Οι ..... και οι Κοινοπραξίες ... των άρθρων 29 και 30 του ν. 2810/2000 μετατρέπονται σε ... ή .. . Οι οργανώσεις της διάταξης αυτής θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία συγχώνευσης μετατροπής τους, μέχρι 30.9.2014 η δε θητεία των οργάνων διοικήσεώς τους λήγει την ημερομηνία αυτή. Μέλη των κλαδικών αγροτικών συνεταιρισμών που προέκυψαν από μετατραπείσες .... και .... είναι μόνο όσοι απασχολούνται με το αντικείμενο δραστηριότητας του κλαδικού αυτού .. και καταβάλλουν τη συνεταιριστική τους μερίδα που όρισε η απόφαση μετατροπής". Με την εφαρμογή της ως άνω διάταξης το Δικαστήριο καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα, καθώς για τη μετατροπή της τριτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης "...." και τη σύνταξη του καταστατικού του εφεσίβλητου νομικού προσώπου, που προήλθε από τη μετατροπή αυτή, δεν ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία για τους λόγους, που προαναφέρθηκαν. Το γεγονός αυτό οφείλει να ελέγξει το Δικαστήριο τούτο, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 11 του ως άνω νόμου, η οποία προστέθηκε με το άρθρο 61 παρ. 9 Ν. 4277/2014 και ορίζει ότι : "Το Δικαστήριο εγκρίνει το καταστατικό του νέου ..... , που προέρχεται από τη συγχώνευση-μετατροπή της ... και ερευνά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου. Η διάταξη ισχύει και καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς δίκες, για κάθε συγχώνευση μετατροπή .... και .. του ν. 2810/2000." Θα πρέπει δε να επισημανθεί ότι σε περίπτωση, που κατόπιν της ανωτέρω μετατροπής τα μέλη του νέου νομικού προσώπου δεν πληρούν τις προϋποθέσεις εγγραφής τους, μπορεί να ακολουθήσει διαδικασία διαγραφής τους, ενώ νέα μέλη θα πρέπει να γίνονται δεκτά, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις, που ορίζονται στην παρ. 8 του Ν. 4015/2011 ως ισχύει πλέον. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, θα πρέπει να γίνει δεκτή η τριτανακοπή, ως ουσιαστικά βάσιμη και κατόπιν να ακυρωθεί η υπ’ αριθ. 4/2012 απόφαση του Ειρηνοδικείου Καλαμάτας και να απορριφθεί η από 13-6-2012 και με αριθμό κατάθεσης …/13-6- 2012 αίτηση του κλαδικού πρωτοβάθμιου συνεταιρισμού με την επωνυμία "..." και συνοπτικά "...", που εδρεύει στη ..., με την οποία ζητούσε να εγκριθεί το από 13-6-2012 καταστατικό του. Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη η πλημμέλεια από τον αρ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, για ευθεία παραβίαση των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 13 ν. 2810/2000 και 280 ΑΚ, με την αιτίαση ότι δεν τις εφάρμοσε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους. Τούτο δε καθόσον οι τυχόν πλημμέλειες των αποφάσεων 90/2012 της γενικής συνέλευσης των μελών της ..., περί μετατροπής της νομικής της μορφής και 91/2012 της γενικής συνέλευσης των μελών του αναιρεσείοντος, περί εγκρίσεως του καταστατικού του, είχαν θεραπευθεί με την άπρακτη, χωρίς προσβολή τους με ακυρωτική αγωγή, παρέλευση της εικοσαήμερης αποσβεστικής προθεσμίας του άρθρου 13 ν. 2810/2000, με αποτέλεσμα να αποσβεστεί το σχετικό ουσιαστικό δικαίωμα της αναιρεσίβλητης. Ο λόγος αυτός, στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση είναι απορριπτέος. Τούτο, διότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά παραδοχή της ένδικης τριτανακοπής, απέρριψε την αίτηση έγκρισης του καταστατικού του αναιρεσείοντος λόγω αντίθεσής του στο άρθρο 5 αυτού προς τις διατάξεις του άρθρου 19 ν. 4015/2011 (αιτιολογία που αρκούσε για τη στήριξη του διατακτικού της αναιρεσιβαλλομένης) και όχι για τους επικαλούμενους από το αναιρεσείον λόγους, ώστε να συντρέχει περίπτωση εφαρμογής των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 13 ν. 2810/2000 και 280 ΑΚ.

Με το δεύτερο λόγο της αιτήσεως αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη, επίσης, η από τον αρ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το δικαστήριο, κατά παράβαση της υποχρέωσής του από το άρθρο 533 παρ. 2 ΚΠολΔ, εφάρμοσε την τροποποιητική διάταξη του άρθρου 61 παρ. 9 ν. 4277/2014, που δεν ήταν εφαρμοστέα κατά τον κρίσιμο χρόνο. Ο λόγος είναι αβάσιμος. Ειδικότερα, εφόσον το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά παραδοχή λόγου εφέσεως, εξαφάνισε την οριστική απόφαση, επιτρεπτώς εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 19 ν. 4015/2011, όπως αντικαταστάθηκαν και προστέθηκαν με άρθρο 61 ν. 4277/2014 και ίσχυαν κατά το χρόνο δημοσίευσης της αναιρεσιβαλλομένης. Εξάλλου, κατά την προστεθείσα κατά τα παραπάνω ρητή διάταξη του άρθρου 19 παρ. 11 ν. 4015/2011: "Το Δικαστήριο εγκρίνει το καταστατικό του νέου .., που προέρχεται από τη συγχώνευση - μετατροπή της .... και ερευνά την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου. Η διάταξη ισχύει και καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς δίκες, για κάθε συγχώνευση - μετατροπή ... και ... του ν. 2810/2000". Τέτοια δε εκκρεμής δίκη ήταν και εκείνη επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη, εφόσον με την άσκηση εφέσεως κατά της οριστικής απόφασης η υπόθεση κατέστη εκκρεμής ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου.

Με τον τρίτο λόγο αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη, ωσαύτως, η από τον αρ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια. Προς τούτο προβάλλεται η αιτίαση ότι το δικαστήριο, με την παραδοχή του ότι το υπό έγκριση καταστατικό του αναιρεσείοντος έπρεπε να ορίζει ότι μέλη του νέου συνεταιρισμού είναι τα φυσικά πρόσωπα-μέλη των πρωτοβαθμίων ...που είναι μέλη των προαναφερόμενων Ενώσεων ...-μελών της "....", τα οποία και θα έπρεπε να υπογράφουν το καταστατικό, παραβίασε ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 19 παρ. 8 ν. 4015/2011, όπως ισχύει, σύμφωνα με την οποία "μέλη των κλαδικών ... που προέκυψαν από μετατραπείσες ..... και .... είναι μόνο όσοι απασχολούνται με το αντικείμενο δραστηριότητας του κλαδικού αυτού ..", με αποτέλεσμα, κατά τις αιτιάσεις του αναιρεσείοντος, να μην μπορούν να είναι μέλη του, ως κλαδικού αγροτικού συνεταιρισμού σύκων και ξηρών καρπών, φυσικά πρόσωπα-παραγωγοί άλλων προϊόντων, που δεν είναι συκοπαραγωγοί. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής, αφού το από 13-6-2012 καταστατικό του νομικού προσώπου με την επωνυμία "..." και συνοπτικά "..." ακυρώθηκε επειδή έρχεται σε αντίθεση με τις ανωτέρω διατάξεις των νόμων 2810/2000 και 4015/2011, καθώς και για τον λόγο ότι δεν τηρήθηκε η διαδικασία μετατροπής, που προβλέπεται από τις διατάξεις του Ν. 4015/2011, σε τρόπον ώστε, η μη αναφορά στην αναιρεσιβαλλομένη ως λόγου ακύρωσης του άνω καταστατικού, ότι μέλη του κλαδικού αγροτικού συνεταιρισμού που προέκυψε από την μετατροπή της.... "...." είναι μόνο όσοι απασχολούνται με το αντικείμενο δραστηριότητας του κλαδικού αυτού .., δεν ασκούσε καμιά επιρροή στην ακυρότητα του καταστατικού, αφού το τελευταίο και χωρίς την αναφορά αυτή θα εξακολουθούσε να είναι άκυρο, για τους λόγους που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Και τούτο, ανεξάρτητα από το γεγονός, ότι στις παραδοχές της τελευταίας για την ακυρότητα του εν λόγω καταστατικού, εμπεριέχεται και η προβαλλόμενη από τον αναιρεσείοντα αγροτικό συνεταιρισμό αιτίαση, αφού με την απόφαση αυτή γίνεται δεκτό ότι η ακυρότητα του καταστατικού συνίσταται και στην αντίθεσή του προς τα οριζόμενα στο άρθρο 19 του ν. 4015/2011, και επομένως και στα οριζόμενα στην παρ. 8 του εν λόγω άρθρου, όπως αυτή ισχύει, την οποία δεν παραβίασε με την μη εφαρμογή της, ώστε, ο από την παραπάνω διάταξη (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ) λόγος αναιρέσεως να είναι και αβάσιμος. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή προστέθηκε με το άρθρο 12 παρ. 2 Ν. 4055/2012 και ισχύει από 2-4- 2012) και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23 Μαρτίου 2015 αίτηση του πρωτοβάθμιου ....... με την επωνυμία "..." για αναίρεση της υπ’ αριθ. 311/2014 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο.
Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

2 σχόλια:

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ είπε...

Σύμφωνα με την Ολομελειακή 3/ 2016, "σκέψη ΙΙ. Το άρθρο 2 ΑΚ εκφράζει τη γενικότερη αρχή του δικαίου περί μη αναδρομικότητας των νόμων, που αποβλέπει στην κατά το δυνατό βεβαιότητα των δικαιωμάτων ασφάλειας των συναλλαγών και σταθερότητας δικαίου, η οποία (αρχή) όμως δεν κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα και έτσι η διάταξη αυτή δεν έχει αυξημένη τυπική ισχύ. Επομένως ο νομοθέτης δεν εμποδίζεται, κατ’ αρχήν, να προσδώσει στο νόμο αναδρομική ισχύ, με μόνο περιορισμό τη μη προσβολή συνταγματικώς προστατευομένων δικαιωμάτων. Στο νόμο μπορεί να δοθεί αναδρομική δύναμη ρητώς ή σιωπηρώς (έμμεσα), όταν δηλαδή από την έννοια και το σκοπό του συνάγεται νομοθετική βούληση περί αναδρομικής ισχύος του, ώστε να ρυθμιστούν και περασμένα γεγονότα ή σχέσεις του παρελθόντος. Εξαιρέσεις από το επιτρεπτό της αναδρομικής ισχύος του νόμου προβλέπονται στο Σύνταγμα από τις διατάξεις των άρθρων 7 παρ.1 και 78 παρ. 2 του Συντάγματος. Από την απόλυτη απαγόρευση στο Σύνταγμα της αναδρομικότητας των νόμων που ορίζουν οι συνταγματικές διατάξεις, συνάγεται, ότι στις άλλες περιπτώσεις η αναδρομική ισχύς είναι μεν επιτρεπτή, δεν μπορεί όμως να υπερβεί τα όρια που θέτουν τα άρθρα 4 και 17 του Συντάγματος, καθώς και οι υπερνομοθετικής ισχύος (άρθρ. 28 παρ.1 του Συντάγματος) διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ και 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ. Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση) με το ν.δ. 53/1974 και έχει, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κοινών νόμων "παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του. Ουδείς δύναται να στερηθεί της ιδιοκτησίας του, ει μη δια λόγους δημοσίας ωφελείας και υπό τους προβλεπομένους υπό του νόμου και των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους. Αι προαναφερόμεναι διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα παντός κράτους, όπως θέση εν ισχύϊ νόμους, ους ήθελε κρίνη αναγκαίους προς ρύθμισιν της χρήσεως αγαθών, συμφώνως προς το δημόσιον συμφέρον, ή προς εξασφάλισιν της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων". Στην κατά τα ανωτέρω προστατευόμενη περιουσία περιλαμβάνονται όχι μόνο τα από το άρθρο 17 του Συντάγματος προστατευόμενα εμπράγματα δικαιώματα αλλά και όλα τα περιουσιακής φύσεως δικαιώματα και τα νομίμως κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άρα και τα περιουσιακά ενοχικά δικαιώματα και μάλιστα οι περιουσιακού χαρακτήρα απαιτήσεις, είτε αναγνωρισμένες με δικαστική ή διαιτητική απόφαση, είτε απλώς γεννημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία με βάση το ισχύον πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο νομοθετικό καθεστώς ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά (Ολ.ΑΠ 40/ 1998). Έτσι, σύμφωνα, με τη ρύθμιση της ως άνω διεθνούς συνθήκης, μέσω της αναδρομικής ισχύος νόμου είναι δυνατόν να επέρχεται απόσβεση ή κατάργηση δικαιωμάτων που έχουν απονεμηθεί με προγενέστερο νόμο, μόνο εφόσον, η κατάργηση ή απόσβεση επιβάλλεται για λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημόσιου συμφέροντος ή ωφέλειας, η συνδρομή των οποίων υπόκειται στον έλεγχο των δικαστηρίων, αφού διαφορετικά η έναντι του κοινού νομοθέτη προστασία των περιουσιακών αυτών δικαιωμάτων θα έμενε χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα (ΟλΑΠ 6/2007)". Διερωτώμαι, πως συμβιβάζονται αυτές οι παραδοχές της Ολομέλειας με την νμλγ του Αρείου Πάγου κατά την ερμηνεία της ΚΠολΔ 533.2 ότι δηλαδή αν το εφετείο εξαφανίσει την εκκαλούμενη απόφαση και δικάσει κατ' ουσίαν, τότε εφαρμόζει τον ισχύοντα κατά την έκδοση της απόφασης του νόμο! Νμλγ που άρχισε με την υπ' αριθμό 654/ 84 ολομελειακή. Είναι σαφές ότι με την νμλγ αυτή δεν υπάρχει ουδεμία προστασία της ιδιοκτησίας από την αναδρομική εφαρμογή νόμων αρκεί να εξαφανίσει το εφετείο την απόφαση και να δικάσει κατ' ουσίαν. Κι όμως, κανείς εκπρόσωπος της Επιστήμης, καμιά νμλγ δεν έχει ασχοληθεί μ' αυτή την κραυγαλέα αντίφαση!

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ είπε...

Δίδασκε ο αδιαμφισβήτητος καθοδηγητής του Αρείου Πάγου Γεώργιος Μπαλής, "η αποστολή του νόμου είναι να ρυθμίσει το μέλλον, η δε στροφή αυτού προς το παρελθόν και η ανατροπή δικαιωμάτων κεκτημένων ενέχει αδικίαν και αντιτίθεται προς την φύσιν του νόμου. Φρονούμεν μάλιστα ότι η αρχή της μη αναδρομικ΄ποτητας του νόμου κατοχυραούται και δια του συντάγματος, καθό ενυπάρχουσα εν αυτή τη διακρίσει των εξουσιών, ην τούτο καθιεροί. Τω όντι κατά την έννοιαν της διακρίσεως των εξουσιών, η δικαστική εξουσία έργον έχει να απονείμει δικαιοσύνην, ήτοι να κρίνει περί των ήδη κεκτημένων ιδιωτικών δικαίων, και επομένως περιλαμβάνει εις την περιοχήν της απάσας τας παρωχημένας σχέσεις και πραγματικάς καταστάσεις, αίτινες διμεορφώθησαν εις ιδιωτικά δικαιώματα. Πάντα τα εκ του παρελθόντος δικαιώματα ταύτα, καθό συγκεκριμένα και αντικειμενικώς ωρισμένα, είναι δεκτικά δικαστικής μόνον κρίσεως, ουχί δε και νομοθετικής ρυθμίσεως. Εις την νομοθετικήν εξουσίαν ανήκει το μέλλον, δηλαδή η ρύθμισις των αφηρημένων και μήπω γεγεννημένων σχέσεων του μέλλοντος, επί τοσούτο δε μόνον και παρωχημέναι σχέσεις, εφ' όσον εξ αυτών δεν διεμορφώθη κεκτημένον δίκαιον (δηλαδή εφ' όσον αύται δεν υπάγονται εις την δικαστικήν εξουασίαν)... Αλλ' ουδέ τας εκκρεμείς εν τω δευτέρω βαθμώ δίκας δύναται να καταλαμβάνη ο αναδρομικήν δύναμιν έχων νόμος (εφ' όσον ούτος προσβάλλει κεκτημένον ιδιωτικόν δικαίωμα). Διότι τοιαύτη κατ' ουσίαν ρύθμισης εκκρεμών δικών ουδέν άλλο εν τη πραγματικότητι θα απετέλει ειμή αφαίρεσιν αυτών από των δικαστηρίων και λύσιν υπό της νομοθετικής εξουσίας, δηλαδή σφετερισμόν δικαστικής λειτουργίας εκ μέρους της νομοθετικής αρχής, τουθ' όπερ και ενταύθα κατά τα ειρημένα αντιβαίνει εις τας διατάξεις του συντάγματος και εις την αρχήν της διακρίσεως των εξουσιών.Κατά το σύνταγμα, η δικαιοσύνη απονέμεται υπό των δικαστηρίων, άτινα δικάζουσι κατά τους νόμους, δηλαδή τους ισχύοντας εν τω χρόνω της πρωτοδίκου αποφάσεως, δεδομένου ότι τα εφετεία, καθό δικαστήρια δευτέρου βαθμού, κρίνουσιν απλώς τα σφάλματα αυτής και επομ΄πενως αποβλέπουσιν εις τον χρόνον της αποφάσεως ταύτης" [Γενικαί Αρχαί Αστ. Δικαίου, 1961, πργφ. 10, σελίδες 27-30]. Επομένως, όσον αφορά την προστασία των περιουσιακών δικαιωμάτων η αναδρομή νόμου-και επομένως η πρόδηλη ανασφάλεια δικαίου-είναι δεδομένη με το εφεύρημα αυτό της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου (χωρίς καμιά αιτιολογία!! η ολομελειακή 654/ 84, εισηγητής Χρ. Σαρτζετάκης) στην διαδικασία στο Εφετείο, παρά τα όσα δίδασκε ο Γεώργιος Μπαλής.

Addthis