Σάββατο, 22 Ιουλίου 2017

Υπόθεση Γρ. Λαμπράκη.

Παύλος Δελαπόρτας
Παύλος Δελαπόρτας, το σημειωματάριο ενός Πιλάτου [τέταρτη έκδοση ΘΕΜΕΛΙΟ, 1977, σελίδες 259-263].

Ύστερα άπό συνολική εισαγγελική υπηρεσία 24 χρόνων στους βαθμούς Άντεισαγγελέως Πρωτοδικών και Εισαγγελέως Πρωτοδικών, τήν άνοιξη του 1961, τό Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο μέ προβίβασε στο βαθμό του Άντεισαγγελέως Εφετών καί μέ τοποθέτησε στή Θεσσαλονίκη. Εκεί πήγα αρχές Όκτεώβρη 1961 και υπηρέτησα εφτά χρόνια μέχρι τέλη Μαίου 1968, όταν η Χούντα, στό μεγάλο δικαστικό διωγμό, μέ περίλαβε μέσα στον κατάλογο τών 30 δικαστικών και μέ απόλυσε.
Στά εφτά χρόνια πού υπηρέτησα στή Θεσσαλονίκη διεκπεραίωσα στό Συμβούλιο Εφετών και κατηγόρησα στα ακροατήρια του Εφετείου καί του Κακουργιοδικείου πολλές σοβαρές υποθέσεις, μέ αποκόρυφο τήν υπόθεση του φόνου του βουλευτή Λαμπράκη και τόν τραυματισμό του άλλου βουλευτή Τσαρουχά. Έχουν δημοσιευτεί καί στις εφημερίδες καί στον περιοδικό τύπο, μπορώ να πώ εξαντλητικά, τα όσα προκύψανε στό ακροατήριο κατά τήν τρίμηνη εκδίκαση τής μεγάλης εκείνης υπόθεσης καί γιαυτό δέν θά κουράσω τόν αναγνώστη μέ επαναλήψεις γνωστών. Καί από τήν πρόταση μου προς τό Συμβούλιο Εφετών έχουν επίσης δημοσιευτεί μεγάλα τμήματα. Η πρόταση —380 σελίδες γραφομηχανής— ήταν συμπύκνωση τών στοιχείων τής δικογραφίας, πού τήν αποτελούσαν εφτά τόμοι καί είχε βάρος 14 κιλά.
Κρίνω όμως σκόπιμο νά διατυπώσω μία γνώμη, γιά ένα πληρέστερο κατατοπισμό του αναγνώστη, ώς προς τά αίτια του φόνου του Λαμπράκη, πού αποκόμισα από τά στοιχεία τής ανακρίσεως καί από τή διαδικασία. Επίσης νά επεξηγήσω, γιατί έγραψα ένα-δυό σημεία τής πρότασης μου προς τό Συμβούλιο Εφετών.
Η γενική συμπάθεια γιά το φόνο του Λαμπράκη είναι επαυξημένη μέ τή σκέψη, πώς τόν πέρασαν και τόν σκότωσαν ώς κομμουνιστή, ενώ δέν ήταν παρά ήταν μόνο ένας ειρηνόφιλος. Πιστεύω πώς δέν εκίνησε τά φονικά χέρια πού σκότωσαν τόν Λαμπράκη μία τέτοια λανθασμένη εκτίμηση, πώς ήταν κομμουνιστής. Άλλα έχω τη βεβαιότητα πώς τόν σκότωσαν ακριβώς και μόνο γιατί ήταν ειρηνόφιλος καί μάλιστα επικίνδυνος ειρηνόφιλος, ιδίως όταν μετά τήν πορεία του στό Μαραθώνα, άρχισε νά κάνει έργο του άποστολικές πορείες, όπως στή Θεσσαλονίκη, μέ φλογερά αντιπολεμικά καί φιλειρηνικά κηρύγματα.
Κατά τήν ομιλία του ό Λαμπράκης στους «Φίλους τής Ειρήνης», πού προηγήθηκε τής προσχεδιασμένης δολοφονικής επίθεσης, ανέπτυξε αποκλειστικά φιλειρηνικό θέμα, επέδειξε μέ φωτογραφίες πού ήταν στους τοίγους τής αίθουσας πού μίλησε, τις φρικαλεότητες του πολέμου και μέ στατιστικούς πίνακες τί έστοίχισε, σέ ανθρώπινες θυσίες και σέ υλικές ζημιές στην ανθρωπότητα ό δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Συγκριτικά δέ, απαριθμούσε πόσα εκπαιδευτήρια θά γινόντανε, πόσα νοσοκομεία καθώς καί πόσα άλλα κοινωφελή έργα πού θά έπουλώνανε όλες τις κοινωνικές πληγές, άν έξοδευόντανε γι' αυτά όλα, όσα ξοδευτήκανε άσκοπα γιά τόν πόλεμο. Σ' όλη τήν ομιλία του μεταχειρίστηκε μόνο αντιπολεμικά καί φιλειρηνικά συνθήματα, όπως: «Όχι άλλη Χιροσίμα» κλπ. καί τελείωσε μέ τό μακαρισμό του Χριστού- «Μακάριοι οί είρηνοποιοί...».
Γρηγόρης Λαμπράκης
Σ' αυτές τις φράσεις πού άκουόντανε άπό τό μεγάφωνο έξω από τήν αίθουσα, τό εξαγριωμένο στίφος των παρακρατικών, πού είχαν κάμει τήν άντισυγκέντρωση κατόπιν εντολής τής Αστυνομίας καί είχαν γεμίσει τους δρόμους καί τά πεζοδρόμια λιθοβολώντας τήν αίθουσα πού μίλησε ο Λαμπράκης, τό στίφος λέγω, απαντούσε μέ απειλές καί μέ βρισιές: «Βούλγαρε Λαμπράκη, θά πεθάνεις απόψε». Στό σύνθημα: «Όχι άλλη Χιροσίμα», ένας παρακρατικός φώναξε: «Εμείς θέλουμε πόλεμο». Σίγουρα αυτός πρέπει νά ήταν ένας άπό τους δυό-τρεις παρακρατικούς κατηγορούμενους, πού τά ποινικά τους δελτία άναγράφανε καταδίκες καί γιά... λιποταξία!
Μετά τό φόνο, στην ανάκριση, όλοι οί κατηγορούμενοι ίσχυριζόντανε ότι τό πλήθος τών «εθνικοφρόνων» πολιτών ερεθιζόταν κι αγανακτούσε μέ τά κομμουνιστικά συνθήματα του Λαμπράκη πού μεταδίδονταν από τά μεγάφωνα. Μά αυτός χωρίς νά πει κανένα κομμουνιστικό σύνθημα μόνον αντιπολεμικά καί φιλειρηνικά συνθήματα καί φράσεις του Χριστού είπε!
Αυτούς πού έβαλαν τους υποτακτικούς τους νά βάλουν άλλους καί κείνοι άλλους καί οί τελευταίοι άλλοι νά βάλουν τους φονείς του Λαμπράκη νά «ερεθιστούν», νά «αγανακτήσουν» καί νά τόν σκοτώσουν, δέν τους πειράζει ο κομμουνισμός καί οί κομμουνιστές. Ισια-ίσια πού τους θέλουν γιά νά δικαιολογούν τις αέναες πολεμικές προπαρασκευές. Προφασίζονται πώς αγανακτούν εναντίον τών κομμουνιστών καί εξισώνουν μέ τους κομμουνιστές τους φίλους τής ειρήνης γιά νά κρύψουν τήν πραγματικότητα. Γιατί ο κυνισμός τους δέν έφτασε ακόμα στό σημείο νά σκοτώνουν ένα φιλειρηνιστή. Αφήνουν νά πιστευτεί, μέσα σέ σύγχυση, πώς τόν σκοτώνουν ώς κομμουνιστή, πού από πολλούς θεωρείται ώς πράξη αγία. Στην πραγματικότητα καί μόνο η λέξη «ειρήνη» τους εξεγείρει καί τους ερεθίζει καί από τή γενίκευση αντιπολεμικών συνθημάτων φοβούντα πώς έχουν νά πάθουν ζημιές μεγάλες, τήν ώρα πού καί η παγκόσμια οικονομική δύναμη καί η ίδια η υπόσταση τών μεγαλυτέρων κρατών στηρίζονται καί πολλαπλασιάζουν τόν πλούτο τους μέ προετοιμασίες καί προκλήσεις πολέμων καί από τή βιομηχανία καί τό εμπόριο κάθε πολεμικού σύνεργου καί φονικού μέσου. Αυτούς τά φιλειρηνικά καί αντιπολεμικά συνθήματα τους πειράζουν, όπως πειράζει τό διάολο τό λιβάνι.
Άπ' αυτά τά δεδομένα τής ανάκρισης καί από τις παραπάνω σκέψεις ορμήθηκα κι έγραψα κοντά σέ άλλα στην πρόταση μου προς τό Συμβούλιο Εφετών, στην καθιερωμένη τότε άψογη καθαρεύουσα, τήν παρακάτω περίοδο.
«Έάν θα φθάσωμεν εις τό σημείον νά έρεθιζώμεθα καί νά άγανακτώμεν ακόμη καί μέ τήν ίεράν λέξιν τής "Ειρήνης", τήν οποίαν προέπεμψαν οί αιθέρες υπέρ τήν φάτνην τής Βηθλεέμ καί έπιστοποίουν τόν έρχομόν του Θεού είς τήν Γήν («έπί Γής είρήνη») , τότε δέν θά είναι μακράν η ώρα κατά τήν οποίαν πάς διάκονος είς τάς Ορθοδόξους εκκλησίας, άναπέμπων τάς δεήσεις, τάς περιληπτικώς όνομαζομένας "Ειρηνικά" καί πάς ορθόδοξος Ιερεύς, άπαγγέλλων περί τό τέλος τής Λειτουργίας τήν όπισθάμβωνον εύχήν, όταν φθάνη είς τήν φράσιν: "Ειρήνην τω κόσμω Σου δώρησαι", θά προσβλέπη λοξώς έμφοβος προς τό εκκλησίασμα, μήπως λιθοβοληθή ή μήπως καί σφαγιασθή έπί τών βαθμίδων του θυσιαστηρίου, ώς ο προφήτης Ζαχαρίας».
Έρχομαι τώρα στην επεξήγηση πού χρειάζεται ένα άλλο τμήμα τής γραπτής πρότασης μου προς τό Συμβούλιο Εφετών, στην ίδια υπόθεση Λαμπράκη.
Διάφοροι Καζαμίες, άριστα πληροφορημένοι, όπως απόδειξε έκ των υστέρων τό βούλευμα, κυκλοφορούσανε προγνωστικά πώς τό Συμβούλιο Εφετών θά απαλλάξει ορισμένους ανώτερους αξιωματικούς από τίς κατηγορίες συνέργειας στο φόνο και κατάχρησης εξουσίας, πού εγώ πρότεινα την παραπομπή τους. Καί πώς θά παραπέμψουν στό ακροατήριο μόνο τους άσημους κατηγορουμένους Κοτζαμάνη, Γιοσμά, Έμμανουηλίδη κλπ. Μ' αυτά τά προγνωστικά και τίς προβλέψεις, γράφω στή σελίδα 169 τής πρότασης μου:
«Έάν ώς προς τους κατηγορουμένους αξιωματικούς καί ιδία, τους έπί συνεργεία είς την άνθρωποκτονίαν κατηγορουμένους, έπρότεινα διάφορόν τι των όσων κατ' άκολουθίαν των προεκτεθέντων, θέλω προτείνει Υμίν κατωτέρω, φοβούμαι ότι θά ώμοίαζα μέ τους πλοιάρχους εκείνους οί όποίοι έν ώρα ναυαγίου (ώς διά τελευταίαν φοράν συνέβη μέ τον «Τιτανικόν»)   προτιμούν να διασώσουν τους επισήμους καί  διακεκριμένους έπιβάτας των τής πρώτης θέσεως, ους έπιβιβάζουσι προσεκτικά είς τάς σωσίβιους λέμβους καί αφήνουν τους έπιβάτας τής τρίτης θέσεως νά πνίγουν. 'Ή ότι θά έκινδύνευα νά θεωρηθώ ώς απόγονος τών κατοίκων τής Βιβλικής εκείνης χώρας του Γώγ καί του Μαγώγ, είς τήν οποίαν "οί άνθρωποι είχον οφθαλμούς διά νά μή βλέπωσι καί ώτα διά νά μή άκούωσι"».
Επεξηγώ πώς αυτό τό τμήμα τής πρότασης, ήταν μία έσχατη προσπάθεια μου νά τονώσω τό Συμβούλιο καί νά τό συνεφέρω γιά ν' ακολουθήσει στην κρίση του τή σωστή γραμμή του δίκιου, όπως του τήν έδειχναν τά στοιχεία τής ανάκρισης καί τήν ίση μεταχείριση, ανάμεσα σέ έξ ίσου συνενόχους κατηγορουμένους. Καί ενώ ουσιαστικά καί υποθετικά (εάν δεν παρέπεμπε τους αξιωματικούς) θά έταίριαζαν γιά τό Συμβούλιο οί καυστικές παρομοιώσεις του πλοιάρχου πού σώζει τους επιβάτες τής α' θέσεως καί τών ανθρώπων πού είχαν μάτια γιά νά μή βλέπουν, άν καί απευθυνόμουν προς τό Συμβούλιο, δέν τά έγραψα αυτά σέ δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο, όπως θά έπρεπε, γιατί έστω καί μέ τήν υποθετική διατύπωση θά έθιγα τους δικαστές πού τό αποτελούσαν, πράγμα πού δέν έπετρέπετο καί δέν ήθελα, γιατί έδινα πάντα πρώτος τό παράδειγμα του σεβασμού προς τό Δικαστήριο. Άλλά τό έγύρισα στό πρώτο ενικό πρόσωπο, πώς αυτοί οί χαρακτηρισμοί θά άξιζαν γιά τον εαυτό μου, έάν δέν έπρότεινα την παραπομπή των αξιωματικών κλπ. Και ο εαυτός μου, σάν πού είναι δικός μου, δέν μπορεί νά παραπονεθεί ότι τον έθιξα.
Τελικά όμως άφού εγώ έπρότεινα τήν παραπομπή τών αξιωματικών γλιτώνω καί δέν είμαι άξιος νά μου προσάψει κανείς τους άσχημους εκείνους χαρακτηρισμούς, ενώ το Συμβούλιο πού τους απάλλαξε άπό τήν κατηγορία συνεργείας φόνου, άφηκε τον εαυτό του έκθετο καί σ' αύτό ανήκουν γιά πάντα οί δυσμενείς χαρακτηρισμοί.
Έτσι τά υπολόγισα καί τά έλογάριασα, όταν τά έγραφα, μέ τήν προμαντευόμενη από τους Καζαμίες απαλλαγή τών αξιωματικών έκ μέρους του Συμβουλίου Εφετών.

Παρατήρηση. Ο Μεγάλος Αλεξανδρινός έγραφε
 "Τιμή σ'  εκείνους όπου στην ζωή των
ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες...
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ'  εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε.
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Και περισσότερη τιμή τους πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ'  οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε".

Ο αείμνηστος Δημήτρης Λιαντίνης έγραφε (στην ΦΟΒΕΡΗ ΚΑΙ ΤΡΟΜΕΡΗ Κυκλώπεια του), ανάμεσα σε άλλα,
"Ποιοι είναι οι σύντροφοι του Οδυσσέα; Είναι εκείνοι που ο καθένας τους είναι ένας Κανένας, και Κανένας θα μείνει. Μας είναι και θα μας μείνουν τόσο άφαντοι και άγνωστοι όσο και οι κάτοικοι του Λάγκος και της Μοζαμβίκης σήμερα, ή οι κάτοικοι της Σκυθίας και της Βαιτικής εχθές.
Οι σύντροφοι του Οδυσσέα είναι κάποιοι «ομογενείς» , κατά την πονεμένη έκφραση του Μυριβήλη, που έζησαν στο χωριό και στον καιρό του Σολωμού, του Καποδίστρια, του Βενιζέλου, του Καβάφη, και όποιου άλλου μεγάλου και τιμημένα επώνυμου. Είναι οι χιλιάδες και μυριάδες άνθρωποι που έζησαν και βουλιάξανε άγνωστοι και ανώνυμοι για μας στην άπειρη λήθη του σύμπαντος.
Όμοια, όπως εβούλιαξε ο παπούς του παπού μου και η γιαγιά της γιαγιάς σου. Γνωρίζεις, τίμιε αναγνώστη, να μου ειπείς ποιο ήταν το όνομα της γιαγιάς της γιαγιάς σου; Την εσκέφθηκες ποτέ σου έστω και μία φορά; Που ημπορεί να ήταν και έμορφη, σαν τη Μπαλατσινού! Πού ξέρεις;
Ο Σολωμός όμως και ο Κολοκοτρώνης, ο Βενιζέλος ο Κάλβος, και οι άλλοι μεγάλοι και τίμιοι επώνυμοι είναι ο Κανένας που ενίκησε τον κύκλωπα της Μέριμνας, και καταστάθηκε να γίνει ο ένας με τ’ όνομα.
Είναι οι άνθρωποι, που, ένας ένας στο πόστο του, εκάμανε τον αγώνα και ζήσανε την αγωνία, που έκαμε και έζησε στην αρχή της Κυκλώπειας ο Κανένας, για να γίνει στο τέλος ο Οδυσσέας.
Δρόμος, ε!"!!! (Κυκλώπεια).
Ο δε φιλοξενούμενος των Τσαρικών φυλακών Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι έγραφε (Έγκλημα και Τιμωρία),
"οι άνθρωποι, εκ φύσεως χωρίζονται γενικά σε δυο κατηγορίες: στην κατώτερη (τους κοινούς) που είναι, να πούμε, ένα υλικό για την αναπαραγωγή του είδους, και στους καθαυτό ανθρώπους, που έχουν το χάρισμα και το ταλέντο να πουν στο περιβάλλον τους έναν καινούργιο λόγο. Εννοείται πως υπάρχουν άπειρες υποδιαιρέσεις, μα τα χαρακτηριστικά και των δυο κατηγοριών είναι αρκετά έντονα.
Η πρώτη κατηγορία, δηλαδή το υλικό, είναι στη γενικότητα της άνθρωποι συντηρητικοί, άψογοι, ζουν υποταγμένοι και τους αρέσει να υπακούουν. Κατά τη γνώμη μου, έχουν καθήκον να ‘ναι υπάκουοι, γιατί αυτός είναι ο προορισμός τους, και γιατί η υπακοή γι’ αυτούς δεν είναι καθόλου ταπεινωτική. Η δεύτερη κατηγορία είναι όλοι τους άνθρωποι πάνω απ’ το Νόμο, είναι καταλύτες ή έχουν την τάση να καταλύουν, ανάλογα με τις ικανότητες τους. Εννοείται πως τα εγκλήματα είναι πολύμορφα και ανάλογα με τους ανθρώπους που τα διαπράττουν: στις περισσότερες περιπτώσεις ζητάνε με πολύ διαφορετικά προγράμματα το γκρέμισμα του παλιού εν ονόματι ενός καινούργιου που θα ‘ναι καλύτερο. Αν όμως σε κανέναν απ’ αυτούς χρειαστεί για την ιδέα του να περάσει έστω και πάνω από ‘να πτώμα, πάνω από αίμα, τότε ο άνθρωπος αυτός μπορεί, νομίζω, να δώσει το δικαίωμα στη συνείδηση του να περάσει πάνω από πτώμα, -ανάλογα, φυσικά, με την ιδέα του και το μέγεθος της- αν μπορώ να το πω έτσι, αυτό θέλω να το προσέξετε. Μονάχα μ’ αυτή την έννοια λέω στο άρθρο μου πως έχουν δικαίωμα στο έγκλημα.
Όπως θα θυμάστε, η συζήτηση άρχισε από ένα δικαστικό ζήτημα. Εδώ που τα λέμε, δεν υπάρχει λόγος ν’ ανησυχούμε· η μάζα ποτέ δεν παραδέχεται πως οι άνθρωποι αυτοί έχουν ένα τέτοιο δικαίωμα· τους τιμωρεί, λίγο ή πολύ, ανάλογα με την περίπτωση, και τους κρεμάει εκπληρώνοντας έτσι εντελώς δίκαια το συντηρητικό προορισμό της, με τη διαφορά μονάχα πως στην επομένη γενιά η ίδια αυτή μάζα ανεβάζει τους εκτελεσμένους στα βάθρα των αδριάντων και τους προσκυνάει (λίγο ή πολύ ανάλογα με την περίπτωση). Η πρώτη κατηγορία είναι πάντα κυρίαρχη στο παρόν, η δεύτερη κυριαρχεί στο μέλλον. Οι πρώτοι διαφυλάττουν τον κόσμο και τον αυξάνουν αριθμητικά. Οι δεύτεροι κινούν τον κόσμο και τον σπρώχνουν προς ένα σκοπό. Κι οι πρώτοι κι οι δεύτεροι έχουν το ίδιο ακριβώς δικαίωμα να υπάρχουν. Με δυο λόγια, όλοι στο άρθρο μου έχουν τα ίδια δικαιώματα και -vive la guere eternelle (ζήτω ο αιώνιος πόλεμος)- ίσαμε τη Νέα Ιερουσαλήμ, εννοείται!" (Ο εξαιρετικός και ο όχλος!).
Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι ο αείμνηστος Εισαγγελέας Παύλος Δελαπόρτας ξεκίνησε ως Κανένας και αξιώθηκε να γίνει Οδυσσέας, ένας σύγχρονος Θερμοπυλομάχος, ένας Εξαιρετικός που μπόρεσε να περάσει πάνω από την μάζα του Όχλου. Και φυσικά η ανταμοιβή του ήταν ο αποκεφαλισμός του! Βέβαια, τα πρόβατα τον εκθειάζουν-ως αναμενόμενο!-μετά τον αποκεφαλισμό του. Για να επιβεβαιώσουν τον Μεγάλο Ρώσο. Βεβαίως, βεβαίως!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...