Τετάρτη, 28 Μαρτίου 2018

Για τα μέσα επιβίωσης.

Maximilian Robespierre, αρετή και τρομοκρατία [έκδοση ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΠΡΩΤΟΣ, 2008, μετάφραση Θάνου Σαμαρτζή, σελίδες 130-140]. Από τον ΔΕΣΜΩΤΗ μου.

Τραγικά επίκαιρος και ΜΕΓΑΣ!

(Το φθινόπωρο τον 1792, μια σοβαρή οικονομική κρίση οδήγησε σε αύξηση τον κόστους διαβίωσης. Ξέσπασαν ταραχές με αίτημα την λήψη φορολογικών μέτρων. Ο Ροβεσπιέρος παρενέβη με την παρούσα ομιλία υπερασπιζόμενος τον περιορισμό των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, ή, ακριβέστερα, την υπαγωγή τους στο δικαίωμα της ύπαρξης).

Όταν απευθύνεται κανείς στους αντιπροσώπους του λαού αναφερόμενος στα μέσα τα αναγκαία για την επιβίωση του, δεν τους μιλά μονάχα για το πιο ιερό από τα καθήκοντα τους, μα και για το πολυτιμότερο συμφέρον τους· διότι, αναμφίβολα ταυτίζονται με τον λαό!
Δεν σκοπεύω να υπερασπιστώ μονάχα τους άπορους πολίτες, μα και τους ιδιοκτήτες και τους εμπόρους.
Θα περιοριστώ στο να υπενθυμίσω ορισμένες προφανείς αρχές, οι οποίες συχνά λησμονούνται. Θα εισηγηθώ μονάχα ορισμένα απλά μέτρα, που έχουν ήδη προταθεί. Διότι έχει λιγότερο σημασία να δημιουργεί κανείς λαμπερές θεωρίες και περισσότερο να επιστρέφει στις πρώτες, έννοιες του κοινού νου.
Σε όλες τις χώρες όπου η φύση παρέχει αφειδώς αγαθά για τις ανάγκες των ανθρώπων, μόνη αιτία της σπάνης είναι τα ελαττώματα της διοίκησης και των νόμων. Οι κακοί νόμοι και η κακή διοίκηση έχουν την πηγή τους στις ψευδείς αρχές και τα φαύλα ήθη.
Αποτελεί γενικώς αναγνωρισμένη αλήθεια πως το έδαφος της Γαλλίας παράγει πολύ περισσότερα αγαθά από τα αναγκαία για την διατροφή των κατοίκων της και πως η σημερινή σιτοδεία είναι τεχνητή. Το συμπέρασμα αυτό και η αρχή απ' την οποία ξεκίνησα ίσως να προκαλούν αμηχανία, όμως δεν είναι καιρός να παινεύουμε τον εαυτό μας. Πολίτες, για σας έχει φυλαχτεί η δόξα να κάνετε
τις αληθινές αρχές να θριαμβεύσουν και να δώσετε στον κόσμο δίκαιους νόμους. Δεν είστε εδώ για να πορεύεστε δουλοπρεπώς στο μονοπάτι που χάραξαν οι τυραννικές προκαταλήψεις των προκατόχων σας. Για την ακρίβεια, πορεύεστε σε ένα νέο μονοπάτι, όπου κανείς δεν πάτησε το πόδι του πριν από εσάς. Πρέπει τουλάχιστον να υποβάλετε σε αυστηρή εξέταση όλους τους νόμους που παρήχθησαν την εποχή του βασιλικού δεσποτισμού με τις ευλογίες της αριστοκρατίας των ευγενών, των κληρικών και των αστών. Διότι άλλους νόμους δεν έχετε. Η πιο επιβλητική αυθεντία που σας προτάσσουν είναι εκείνη ενός υπουργού του Λουδοβίκου ΙΣΤ', την οποία πολέμησε η αυθεντία ενός άλλου υπουργού του ίδιου τυράννου (Αναφορά στον Τυργκό και το διάταγμα του 1774 περί εμπορίου και δημητριακών που προκάλεσε τους «Πολέμους του Αλευριού». Ο Τυργκό παραιτήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον Νεκέρ). Είδα να γεννιέται η νομοθεσία της Συντακτικής Συνέλευσης σχετικά με το εμπόριο των δημητριακών. Η νομοθεσία αυτή ήταν η παλιά. Δεν άλλαξε ίσαμε σήμερα, διότι τα συμφέροντα και οι προκαταλήψεις πάνω στις οποίες ήτανε βασισμένη δεν αλλάξανε σε τίποτα. Είδα, κατά τη διάρκεια της ίδιας συνέλευσης, τα ίδια γεγονότα που επαναλαμβάνονται και
σήμερα. Είδα την αριστοκρατία να κατηγορεί τον λαό. Είδα τους υποκριτικούς μηχανορράφους να καταλογίζουν τα δικά τους εγκλήματα στους υπερασπιστές της ελευθερίας, τους οποίους ονόμαζαν ταραχοποιούς και αναρχικούς. Είδα έναν θρασύ υπουργό, του οποίου την αρετή δεν επιτρεπόταν να αμφισβητήσουμε, να απαιτεί να τον λατρέψει η Γαλλία την ίδια στιγμή που την κατέστρεφε. Απ' τους κόλπους αυτών των εγκληματικών μηχανορραφιών, η τυραννία αναδύθηκε οπλισμένη με τον στρατιωτικό νόμο για να βαφτεί νόμιμα στο αίμα των λιμοκτονούντων πολιτών. Εκατομμύρια στον υπουργό απ' τον οποίο απαγορευόταν να ζητήσουμε να λογοδοτήσει, επιχορηγήσεις που πήγαιναν στην τσέπη εκείνων που πίναν το αίμα του λαού. Αχαλίνωτη ελευθερία του εμπορίου και ξιφολόγχες για να σωπάσει ο συναγερμός και να καταλλαγιάσει η πείνα, αυτή ήταν η μακαριστή πολιτική των πρώτων μας νομοθετών.
Οι επιχορηγήσεις μπορούν να συζητηθούν. Η ελευθερία του εμπορίου είναι αναγκαία μέχρι του σημείου όπου η φονική απληστία αρχίζει να την καταχράται. Η χρήση της ξιφολόγχης συνιστά φρικαλεότητα.Το σύστημα είναι στην ουσία του ατελές, διότι δεν είναι στραμμένο προς την αληθινή αρχή.
Τα σφάλματα στα οποία υποπέσαμε μού φαίνεται ότι προέρχονται από δύο βασικές αιτίες.
Πρώτον, οι δημιουργοί της θεωρίας δεν θεώρησαν τα αναγκαία για την επιβίωση τρόφιμα σαν κάτι άλλο πέρα από ένα συνηθισμένο εμπόρευμα. Δεν διαφοροποίησαν από καμία άποψη το εμπόριο του σιταριού, για παράδειγμα, απ' το εμπόριο του λουλακιού. Περισσότερο μελέτησαν το εμπόριο των δημητριακών παρά την επιβίωση του λαού. Και, καθώς δεν συμπεριέλαβαν αυτό το δεδομένο στους υπολογισμούς τους, εφάρμοσαν εσφαλμένα τις προφανείς αρχές. Αυτή η ανάμιξη αληθούς και ψευδούς είναι που έδωσε στο πλανερό σύστημα τους μια ορισμένη αληθοφάνεια.
Δεύτερον, ακόμα λιγότερο το προσάρμοσαν στις κατακλυσμιαίες συνθήκες που προκαλούν οι επαναστάσεις. Και η ασαφής τους θεωρία, ακόμη κι αν ήταν καλή για τους κανονικούς καιρούς, δεν έβρισκε καμία εφαρμογή στα έκτακτα μέτρα που ενδεχομένως θα επιβάλουν οι στιγμές της κρίσεως. Έδωσαν μεγάλη αξία στα κέρδη των διαπραγματευτών και των ιδιοκτητών, και σχεδόν καμία αξία στην ζωή των ανθρώπων. Και για ποιο λόγο; Αυτοί που νομοθετούσαν, αυτοί που κυβερνούσαν, ήταν οι μεγάλοι, οι υπουργοί, οι πλούσιοι. Αν νομοθετούσε ο λαός, είναι πολύ πιθανό πως το σύστημα αυτό θα είχε υποστεί ορισμένες τροποποιήσεις!
Η κοινή λογική, π.χ., οδηγεί στην εξής αλήθεια: τα τρόφιμα που δεν έχουν να κάνουν με τις ανάγκες της ζωής μπορούν να εγκαταλειφθούν στην άμετρη κερδοσκοπική δράση του εμπόρου. Η πρόσκαιρη σπάνη που ενδεχομένως θα εμφανιστεί είναι μια δυσχέρεια που μπορούμε να την αντέξουμε. Και γίνεται εν γένει δεκτό πως η απεριόριστη ελευθερία αυτής της διαπραγμάτευσης καταλήγει στη μεγαλύτερη ωφέλεια του κράτους και των ατόμων. Όμως η ζωή των ανθρώπων δεν μπορεί να υποβάλλεται στις ίδιες τυχαιότητες. Δεν είναι αναγκαίο να μπορώ να αγοράσω λαμπερά υφάσματα. Πρέπει όμως να είμαι αρκετά πλούσιος ώστε να αγοράσω ψωμί για μένα και τα παιδιά μου. Ο διαπραγματευτής μπορεί να κρατάει στο μαγαζί του τα εμπορεύματα που εποφθαλμιούν η πολυτέλεια και η ματαιοδοξία μέχρι να βρει την στιγμή να τα πουλήσει στην υψηλότερη δυνατή τιμή. Κανείς άνθρωπος όμως δεν έχει το δικαίωμα να σωρεύει στοίβες σιταριού πλάι στον συνάνθρωπο του που πεθαίνει απ' την πείνα.
Ποιος είναι ο πρώτος σκοπός της κοινωνίας; Η διατήρηση των απαράγραπτων δικαιωμάτων του ανθρώπου. Ποιο είναι το πρώτο απ'  αυτά τα δικαιώματα; Το δικαίωμα της ύπαρξης.
Ο πρώτος κοινωνικός νόμος είναι λοιπόν αυτός που εγγυάται σε όλα τα μέλη της κοινωνίας τα μέσα τα αναγκαία για την ύπαρξη. Όλοι οι άλλοι νόμοι υπάγονται σε αυτόν. Ο μόνος λόγος που θεσπίστηκε και διασφαλίστηκε η ιδιοκτησία είναι για την εδραίωση αυτού του νόμου. Έχουμε ιδιοκτησία πρώτα-πρώτα για να ζήσουμε. Δεν αληθεύει ότι η ιδιοκτησία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να εναντιωθεί στην επιβίωση των ανθρώπων.
Τα αναγκαία τρόφιμα είναι εξίσου ιερά με την ζωή. Καθετί που είναι απαραίτητο για την διατήρηση της αποτελεί κοινή ιδιοκτησία ολόκληρης της κοινωνίας. Μόνο το πλεόνασμα αποτελεί ατομική ιδιοκτησία και αφήνεται στην επιχειρηματικότητα των εμπόρωνΚάθε εμπορική δραστηριότητα που επιχειρώ σε βάρος της ζωής του συνανθρώπου μου δεν αποτελεί συναλλαγή, αλλά ληστεία και αδελφοκτονία.
Με βάση αυτή την αρχή, ποιο είναι το πρόβλημα που έχει να λύσει η νομοθεσία σχετικά με τα μέσα επιβίωσης; Το εξής: την εξασφάλιση για όλα τα μέλη της κοινωνίας της δυνατότητας να απολαμβάνουν το μερίδιο των καρπών της γης που είναι απαραίτητο για την ύπαρξη τους, την εξασφάλιση για τους ιδιοκτήτες και τους καλλιεργητές του τιμήματος της εργασίας τους, και την απόδοση του πλεονάσματος στην ελευθερία του εμπορίου.
Προκαλώ τον πιο ένθερμο υπερασπιστή της ιδιοκτησίας να αμφισβητήσει αυτές τις αρχές, τουλάχιστον να δηλώσει ανοιχτά πως με αυτή την λέξη εννοεί το δικαίωμα να γδύσει και να φονεύσει τους συνανθρώπους του. Πώς ήταν λοιπόν δυνατό να υποστηριχθεί ότι κάθε μορφή ενόχλησης, ή μάλλον κάθε κανόνας, αναφορικά με το εμπόριο του σιταριού αποτελεί προσβολή της ιδιοκτησίας; Πώς ήταν δυνατό να μεταμφιεστεί αυτό το βάρβαρο σύστημα πίσω απ' το όνομα της ελευθερίας του εμπορίου; Οι δημιουργοί του συστήματος αυτού δεν αντιλαμβάνονται άραγε πως βρίσκονται αναγκαστικά σε αντίφαση με τον εαυτό τους;
Για ποιο λόγο είστε υποχρεωμένοι να επιδοκιμάσετε την απαγόρευση της εξαγωγής δημητριακών στο εξωτερικό όταν δεν έχει διασφαλιστεί η σιτάρκεια στο εσωτερικό; Εσείς καθορίζετε την τιμή του ψωμιού. Καθορίζετε όμως την τιμή των μπαχαρικών ή των λαμπερών προϊόντων της Ινδίας; Ποια είναι λοιπόν η αιτία αυτών των εξαιρέσεων, αν όχι η προφανής αλήθεια των αρχών που παρουσίασα; Μα τι λέω; Η κυβέρνηση υποβάλλει ενίοτε ακόμη και το εμπόριο των ειδών πολυτελείας σε περιορισμούς που υπαγορεύουν οι κανόνες της υγιούς πολιτικής. Γιατί τότε ένα ζήτημα που αφορά την επιβίωση του λαού να πρέπει σώνει και καλά να εκφεύγει κάθε τέτοιου περιορισμού;
Αναμφίβολα, αν όλοι οι άνθρωποι ήταν δίκαιοι ή ενάρετοι, αν η απληστία δεν έμπαινε ποτέ στον πειρασμό να κατασπαράξει την υπόσταση του λαού· αν όλοι οι πλούσιοι, δεκτικοί στην φωνή της λογικής και της φύσης, θεωρούσαν τους εαυτούς στους σαν οικονόμους της κοινωνίας ή αδελφούς των φτωχών, δεν θα μπορούσαμε να δεχθούμε άλλο νόμο πέρα απ' την πιο απεριόριστη ελευθερία. Όμως, αν είναι αλήθεια ότι η απληστία μπορεί να κερδοσκοπεί σε βάρος της φτώχειας, το ίδιο και η τυραννία σε βάρος της απελπισίας του λαού, αν είναι αλήθεια πως τα πάθη κηρύσσουν πόλεμο στην πάσχουσα ανθρωπότητα, τότε για ποιο λόγο οι νόμοι δεν εξαλείφουν αυτές τις καταχρήσεις; Γιατί να μην σταματήσουν το φονικό χέρι του μονοπωλιούχου όπως το χέρι του συνηθισμένου δολοφόνου; Γιατί δεν ασχολούνται με την επιβίωση των φτωχών, όταν πέρασαν τόσο καιρό ασχολούμενοι με τις απολαύσεις των μεγάλων και την εξουσία των δεσποτών;
Ποια είναι όμως τα απαραίτητα μέσα για να εξαλείψουμε αυτές τις καταχρήσεις; Υποστηρίζουν κάποιοι ότι είναι ανεφάρμοστα. Εγώ ισχυρίζομαι πως είναι εξίσου απλά όσο και αδιάψευστα. Υποστηρίζουν κάποιοι ότι θέτουν ένα πρόβλημα που ούτε μια μεγαλοφυία δεν θα μπορούσε να λύσει. Εγώ ισχυρίζομαι ότι δεν προσβάλλουν ούτε το συμφέρον του εμπορίου ούτε τα δικαιώματα της ιδιοκτησίας.
Η κυκλοφορία των αγαθών πρέπει να προστατεύεται σε ολόκληρη την επικράτεια. Πρέπει όμως να λάβουμε τα αναγκαία μέτρα για να υφίσταται πράγματι τούτη η ελεύθερη κυκλοφορία. Διαμαρτύρομαι ακριβώς γι' αυτό το έλλειμμα κυκλοφορίας των αγαθών. Διότι η μάστιγα των πολιτών, η πηγή της σπάνης, είναι τα εμπόδια που τίθενται στην κυκλοφορία των αγαθών υπό το πρόσχημα της απεριόριστης ελευθερίαςΚυκλοφορούν άραγε ελεύθερα τα αναγκαία μέσα επιβίωσης, όταν οι αχόρταγοι κερδοσκόποι τα φυλάνε στις αποθήκες τους; Κυκλοφορούν ελεύθερα όταν συσσωρεύονται στα χέρια ενός μικρού αριθμού εκατομμυριούχων που τα αφαιρούν απ' το εμπόριο, για ν' αυξήσουν την τιμή και την σπανιότητα τουςΥπάρχει κανείς που να μπορεί να υπολογίσει ψυχρά πόσες οικογένειες πρέπει να χαθούν μέχρι να φτάσουν την τιμή που έχει προκαθορίσει η πλεονεξία τους; Κυκλοφορούν ελεύθερα όταν απλώς διασχίζουν τις περιοχές που τα παρήγαγαν, μπροστά στα μάτια των άπορων πολιτών που ζουν το μαρτύριο του Ταντάλου, για να καταλήξουν στο σκοτεινό κελάρι ενός κερδοσκόπου της δημόσιας σπάνης; Κυκλοφορούν ελεύθερα όταν δίπλα στις πιο άφθονες σοδειές ο δύστυχος πολίτης περιμένει νηστικός, αδυνατώντας να δώσει το χρυσό νόμισμα που θα του επιτρέψει να πάρει μια μερίδα;
Ελεύθερη είναι η κυκλοφορία των αγαθών που κάνει τα τρόφιμα πρώτης ανάγκης προσβάσιμα σε όλους τους ανθρώπους και που φέρνει στα αχυροκάλυβα την αφθονία και την ζωή. Κυκλοφορεί άραγε το αίμα όταν συγκεντρώνεται στον εγκέφαλο ή το στήθος; Όχι, κυκλοφορεί όταν κυλάει ελεύθερα σε όλο το σώμα; τα μέσα τα αναγκαία για την επιβίωση αποτελούν το αίμα του λαού, και η ελεύθερη κυκλοφορία τους δεν είναι λιγότερο αναγκαία για την υγεία του κοινωνικού σώματος απ' ό,τι η κυκλοφορία του αίματος για την ζωή του ανθρώπινου σώματος. Πρέπει να διευκολύνετε λοιπόν την ελεύθερη κυκλοφορία των δημητριακών εμποδίζοντας όλες τις ολέθριες συσσωρεύσειςΠοιο είναι το μέσο για την πραγματοποίηση αυτού του σκοπού; Στερήστε από την απληστία το συμφέρον και την ευκολία να πραγματοποιεί τις συσσωρεύσεις αυτές. Τρεις είναι οι αιτίες που την ευνοούν, η μυστικότητα, η αχαλίνωτη ελευθερία και η βεβαιότητα της ατιμωρησίας.
Η μυστικότητα, όταν ο καθένας μπορεί να κρύψει μια ποσότητα δημόσιων μέσων επιβίωσης, την οποία αποστερεί από ολόκληρη την κοινωνία· όταν ο καθένας μπορεί με απάτες να το εξαφανίσει και να τα μεταφέρει είτε σε ξένες χώρες είτε σε καταστήματα στο εσωτερικό. Προτείνονται λοιπόν δύο απλά μέτρα: πρώτον, να ληφθούν οι αναγκαίες ρυθμίσεις ώστε να δηλώνεται η ποσότητα δημητριακών που παρήγαγε η κάθε περιοχή και η ποσότητα που μάζεψε ο κάθε ιδιοκτήτης ή καλλιεργητής· δεύτερον, να εξαναγκασθούν οι έμποροι δημητριακών να τα πουλάνε στην αγορά και να απαγορευθεί κάθε μεταφορά κατά την διάρκεια της νύχτας. Δεν χρειάζεται να αποδειχτεί ούτε η εφαρμοσιμότητα ούτε η ωφελιμότητα αυτών των μέτρων, διότι κανείς δεν αμφισβητεί ούτε τη μία ούτε την άλλη. Μήπως πρέπει να αποδειχτεί η νομιμότητα τους; Μα πώς είναι δυνατό να θεωρηθεί σαν προσβολή της ιδιοκτησίας η θέσπιση κανόνων γενικής ασφάλειας τους οποίους επιβάλλει το συμφέρον της κοινωνίας; Α! Ποιος είναι ο καλός πολίτης που μπορεί να διαμαρτυρηθεί για το ότι υποχρεώνεται να δρα με εντιμότητα και στα ανοιχτά; Ποιος έχει ανάγκη τα σκοτάδια, πέρα απ' τους συνωμότες και τους απατεώνες; Άλλωστε δεν σας απέδειξα ότι η κοινωνία έχει το δικαίωμα να απαιτήσει το μερίδιο που είναι αναγκαίο για την επιβίωση των πολιτών; Μα τι λέω; Είναι το πιο ιερό καθήκον της. Πώς είναι λοιπόν δυνατό να είναι άδικοι οι νόμοι οι απαραίτητοι για την άσκηση αυτού του δικαιώματος;
Είπα ότι οι άλλες αιτίες των καταστροφικών αποτελεσμάτων του μονοπωλίου είναι η αχαλίνωτη ελευθερία και η ατιμωρησίαΥπάρχει άραγε τρόπος ασφαλέστερος για να ενθαρρυνθεί η απληστία και να απελευθερωθεί από κάθε ανάχωμα, από το να τεθεί ως αρχή πως ο νόμος δεν έχει καν το δικαίωμα να την επιβλέπει, και έστω κατ' ελάχιστο να την περιορίζει; Πως ο μόνος κάνονας που την αφορά είναι η δυνατότητα να επιχειρεί τα πάντα ατιμωρητί; Μα τι λέω; Έχει τόσο πολύ τελειοποιηθεί αυτή η θεωρία ώστε μοιάζει σαν να είναι αποδεδειγμένο πως οι αποθησαυρίζοντες είναι άμεμπτοι· πως οι μονοπωλιούχοι είναι ευεργέτες της ανθρωπότητας· ότι στις διενέξεις που αναφύονται μεταξύ αυτών και των πολιτών, άδικο έχουν πάντοτε οι πολίτες. Το έγκλημα του μονοπωλίου ή δεν είναι δυνατό ή είναι πραγματικό. Αν αποτελεί χίμαιρα, τότε πώς γίνεται οι άνθρωποι να πίστευαν πάντα σε αυτή την χίμαιρα; Για ποιο λόγο υφιστάμεθα τις καταστροφικές επιπτώσεις του από την πρώτη στιγμή της επανάστασης; Για ποιο λόγο αξιόπιστες αναφορές και αδιαμφισβήτητα τεκμήρια καταδεικνύουν τους ένοχους ελιγμούς του; Και αν είναι πραγματικό, χάρη σε ποιο παράξενο προνόμιο αποχτά το μοναδικό δικαίωμα να προστατεύεται; Πως θα μπορούσαν να περιοριστούν οι άσπλαχνοι βρυκόλακες που κερδοσκοπούν πάνω στην ανθρώπινη εξαθλίωση, αν κάθε μορφή διαμαρτυρίας αντιμετωπίζεται με ξιφολόγχες και με την προσταγή να πιστέψουμε στην αγνότητα και την αγαθοβουλία όλων των αποθησαυριστών; Η αχαλίνωτη ελευθερία αποτελεί την δικαιολογία, το καταφύγιο και την αιτία αυτής της κατάχρησης. Πώς είναι δυνατό λοιπόν να συνιστά την θεραπεία της; Για ποιο λόγο διαμαρτυρόμαστε; Ακριβώς γι' αυτά τα δεινά που παρήγαγε το σημερινό σύστημα ή τουλάχιστον για τα δεινά που δεν κατάφερε να αποτρέψει. Και ποια είναι η θεραπεία που μας προτείνουν; Το σημερινό σύστημα. Σας καταγγέλλω τους δολοφόνους του λαού, κι εσείς απαντάτε: αφήστε τους ως έχουν. Με το παρόν σύστημα, τα πάντα στρέφονται ενάντια στην κοινωνία. Τα πάντα ευνοούν τους έμπορους δημητριακών.
Σε αυτό το σημείο, νομοθέτες, είναι αναγκαία όλη σας η σοφία και όλη σας η οξυδέρκεια. Ένα τέτοιο θέμα απαιτεί πάντοτε λεπτή μεταχείριση. Είναι επικίνδυνο να ενισχύσετε του φόβους του λαού και να δείξετε ότι νομιμοποιείτε την δυσαρέσκεια του. Είναι ακόμη πιο επικίνδυνο να αποσιωπήσετε την αλήθεια και να αποκρύψετε τις πρώτες αρχές. Όμως, εάν θελήσετε να τις ακολουθήσετε, τότε όλες οι δυσχέρειες εξαφανίζονται, και οι αρχές από μόνες τους μπορούν να εξαλείψουν το κακό απ' την ρίζα του.
Γνωρίζω πολύ καλά ότι, όταν εξετάζουμε τις περιστάσεις μες στις οποίες προέκυψε μια ορισμένη αναταραχή, την οποία προκάλεσε μια πραγματική ή τεχνητή σιτοδεία, συχνά εντοπίζεται η επίδραση κάποιας εξωτερικής αιτίας. Η φιλοδοξία και η μηχανορραφία έχουν ανάγκη να δημιουργούν αναταραχές: μερικές φορές είναι οι ίδιοι άνθρωποι που εξάπτουν τον λαό, για να βρουν το πρόσχημα να τον μακελέψουν και να κάνουν την ελευθερία να φαντάζει τρομαχτική στους αδύναμους και τους εγωιστές. Όμως είναι εξίσου αληθές πως ο λαός είναι απ' τη φύση του δίκαιος και ειρηνικός. Καθοδηγείται πάντοτε από μια αγνή πρόθεση: οι κακόβουλοι δεν μπορούν να τον οδηγήσουν σε ταραχές, παρά μόνο εάν του παρουσιάσουν ένα κίνητρο που να είναι ισχυρό και νόμιμο στα μάτια του. Επωφελούνται από την δυσαρέσκεια του, δεν την δημιουργούν. Κι όταν τον οδηγούν σε άκριτες ενέργειες, υπό το πρόσχημα των μέσων των αναγκαίων για την επιβίωση, τούτο συμβαίνει επειδή είναι προδιατεθειμένος να δεχθεί μια τέτοια επιρροή, εξαιτίας της καταπίεσης και της εξαθλίωσης που υφίσταται. Ένας ευτυχισμένος λαός δεν είναι ποτέ ταραχώδης. Όποιος ιδίως γνωρίζει τον γαλλικό λαό ξέρει ότι δεν είναι στο χέρι κανενός παράφρονα ή φαύλου πολίτη να τον ξεσηκώσει, άνευ λόγου και αιτίας, ενάντια στους νόμους που αγαπά, κι ακόμα λιγότερο ενάντια στους αντιπροσώπους που επέλεξε και ενάντια στην ελευθερία που κατέκτησε. Είναι οι αντιπρόσωποι του αυτοί που πρέπει να του δείξουν την εμπιστοσύνη που εκείνος έδειξε προς το πρόσωπο τους και να διαλύσουν τα κακόβουλα σχέδια των αριστοκρατών, ανακουφίζοντας τον από την ένδεια και καθησυχάζοντας τους φόβους του.
Οι φόβοι των πολιτών πρέπει να αντιμετωπίζονται με σεβασμό. Πώς είναι δυνατό να καθησυχαστούν, όταν μένετε αδρανείς; Τα μέτρα που προτείνονται, ακόμη κι αν είναι λιγότερο αναγκαία απ' ό,τι νομίζουμε, αρκεί να τα επιθυμεί ο λαός, αρκεί να αποδεικνύουν στα μάτια του την αφοσίωση σας στα συμφέροντα του, για να πάρετε την απόφαση να τα υιοθετήσετε. Έδειξα προηγουμένως ποια είναι η φύση και το πνεύμα αυτών των νόμων, θα αρκεστώ τώρα να ζητήσω να δοθεί προτεραιότητα στα σχέδια που λαμβάνουν μέτρα εναντίον του μονοπωλίου, κρατώντας την επιφύλαξη να προτείνω αργότερα τροποποιήσεις σε περίπτωση που υιοθετηθούν. Έχω ήδη αποδείξει πως αυτά τα μέτρα και οι αρχές στις οποίες στηρίζονται είναι αναγκαία για τον λαό. Θα αποδείξω τώρα πως είναι ωφέλιμα για τους πλούσιους και για όλους τους ιδιοκτήτες.
Δεν τους αποστερώ κανένα έντιμο κέρδος, καμία θεμιτή περιουσία. Τους στερώ μονάχα το δικαίωμα να προσβάλλουν την περιουσία των άλλων. Δεν καταστρέφω σε καμία περίπτωση το εμπόριο, αλλά την ληστρικότητα του μονοπωλίου. Τους καταδικάζω να αφήσουν τους συνανθρώπους τους να ζήσουν. Όμως, αναμφίβολα, τίποτα δεν μπορεί να είναι πιο επωφελές γι' αυτούς. Η μεγαλύτερη υπηρεσία που μπορεί να προσφέρει ο νομοθέτης στους ανθρώπους είναι να τους αναγκάσει να γίνουν έντιμοι άνθρωποιΤο μεγαλύτερο συμφέρον του ανθρώπου δεν είναι να σωρεύει θησαυρούς, και η πιο γλυκεία περιουσία δεν είναι να καταβροχθίζει κανείς τα μέσα επιβίωσης εκατό άπορων οικογενειών. Η ευχαρίστηση τού να ανακαφουφίζει κανείς τους ομοίους του και η δόξα τού να υπηρετεί την πατρίδα του έχουν μεγαλύτερη αξία απ' αυτά ία αξιοθρήνητα προνόμια. Σε τι βοηθάει τους άπληστους κερδοσκόπους η αχαλίνωτη ελευθερία των βρωμερών συναλλαγών τους; Είτε να γίνουν καταπιεζόμενοι είτε καταπιεστές. Το δεύτερο ειδικά ενδεχόμενο είναι εξοργιστικό. Πλούσιοι εγωιστές, μάθετε να προβλέπετε και να προλαμβάνετε τα τρομερά αποτελέσματα του αγώνα της αλαζονείας και των δειλών παθών ενάντια στην δικαιοσύνη και την ανθρωπότητα. Ας διδαχθείτε απ' το παράδειγμα των Ευγενών και των βασιλιάδων. Μάθετε να γεύεστε τις απολαύσεις της ισότητας και τις νοστιμιές της αρετής· ή τουλάχιστον αρκεστείτε στα πλεονεκτήματα που σας έδωσε η τύχη, κι αφήστε στον λαό ψωμί, εργασία και ήθη. Οι εχθροί της ελευθερίας ματαίως μεθοδεύουν την κατακρεούργηση της πατρίδας: δεν μπορούν να σταματήσουν την πορεία του λόγου περισσότερο απ' ό,τι μπορούν να σταματήσουν την πορεία του ήλιου. Η δειλία δεν θα θριαμβέψει πάνω στην ανδρεία. Η μηχανορραφία θα τραπεί σε φυγή μπροστά στην ελευθερία. Κι εσείς, βουλευτές, θυμηθείτε πως δεν είστε αντιπρόσωποι μιας προνομιούχου κάστας, αλλά του γαλλικού λαού. Μην ξεχνάτε πως η πηγή της τάξης, είναι η δικαιοσύνη, πως η πιο ασφαλής εγγύηση της δημόσιας ηρεμίας, είναι η ευτυχία των πολιτών και πως οι διαρκείς αλληλοσπαραγμοί μεταξύ των κρατών δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο αγώνας των προκαταλήψεων ενάντια στις πρώτες αρχές του λόγου, του εγωισμού ενάντια στο γενικό συμφέρον, της αλαζονείας και των παθών των ισχυρών ανδρών ενάντια στα δικαιώματα και τις ανάγκες των αδυνάτων.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Addthis

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...