Κυριακή, 30 Σεπτεμβρίου 2018

Δυσφήμιση δια του Τύπου, προσωπικότητα.

Άρειος Πάγος, ΠολΤμήμα Α1, 719/ 2017.

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αθανάσιο Καγκάνη- εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Περίληψη. Προσβολή προσωπικότητας σε τηλεοπτική εκπομπή - Αδικοπρακτική ευθύνη -. Συκοφαντική δυσφήμηση. Κρίθηκε ότι ο δεύτερος εναγόμενος δημοσιογράφος σχολιαστής σε τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων ενεργώντας υπαιτίως και με σκοπό δυσφημήσεως του ενάγοντος προσέβαλε την τιμή, την υπόληψη και την εν γένει προσωπικότητά του με τη διάδοση σε βάρος του ψευδών γεγονότων προκαλώντας την ηθική βλάβη και για τον λόγο αυτό δικαιούται χρηματική ικανοποίηση. Αντικειμενική ευθύνη της πρώτης εναγομένης ιδιοκτήτριας εταιρίας τηλεοπτικού σταθμού με μόνη τη θεμελίωση της ευθύνης του δεύτερου εναγομένου.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 569 παρ. 2, 571 παρ. 1 και 111 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, η παραδεκτή άσκηση των προσθέτων λόγων αναίρεσης προϋποθέτει όπως τόσο η κατάθεση του σχετικού δικογράφου στη γραμματεία του Αρείου Πάγου όσο και η επίδοση αντιγράφου αυτού στον αναιρεσίβλητο και τους άλλους διαδίκους να έχει λάβει χώρα τριάντα τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση της αναίρεσης που είχε αρχικώς οριστεί και όχι εκείνης που προσδιορίστηκε μετ’ αναβολή ή ματαίωση (Ολ ΑΠ 143/84) στις οποίες (ημέρες) δεν υπολογίζονται η ημέρα κατάθεσης, επίδοσης και συζήτησης (Ολ ΑΠ 33/96). Η παράλειψη τηρήσεως των παραπάνω διατυπώσεων ή της μιάς απ’ αυτές συνεπάγεται την απόρριψη αυτών ως απαραδέκτων και αυτεπαγγέλτως, αποτέλεσμα το οποίο επίσης επιφέρει η μη προσκομιδή εκθέσεως επιδόσεως από την οποία να προκύπτει η εντός της οριζομένης ως άνω προθεσμίας (εμπρόθεσμη) επίδοση των ασκηθέντων προσθέτων λόγων (ΑΠ 599/11, ΑΠ 897/2008). Κατ’ ακολουθίαν αυτών πρέπει ν’ απορριφθούν ως απαράδεκτοι οι με το υπ’ αριθ.εκθ.καταθ. …2015 ασκηθέντες, από 21-5-15, πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης αφού από τα στοιχεία του φακέλλου της δικογραφίας προκύπτει μεν ότι το σχετικό δικόγραφο κατατέθηκε στη γραμματεία του Αρείου Πάγου εμπροθέσμως (την 22-5-15) δηλαδή τριάντα πλήρεις ημέρες πριν από την ορισθείσα ημερομηνία συζήτησης (2-11-15) της ένδικης αίτησης αναίρεσης δεν προκύπτει όμως ότι αυτό επιδόθηκε στον αναιρεσίβλητο εντός της ίδιας προθεσμίας καθόσον οι αναιρεσείοντες δεν προσκομίζουν (αλλά ούτε και επικαλούνται) την αποδεικνύουσα εμπρόθεσμη επίδοση σχετική έκθεση.

    Ι. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, σε περίπτωση δε που το δικαστήριο ερεύνησε την υπόθεση κατ’ ουσίαν η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των γενομένων δεκτών πραγματικών περιστατικών.
Εξ άλλου από τις διατάξεις των άρθρων 361 παρ. 1, 362, 363 ΠΚ, συνάγεται, ότι, για τη στοιχειοθέτηση των αξιόποινων πράξεων της εξύβρισης, απλής ή συκοφαντικής δυσφήμησης, οι οποίες είναι δυνατόν να συντελεσθούν και με δημοσίευμα σε έντυπο και συνιστούν εν ταυτώ και αδικοπραξία, κατά τα άρθρα 57-59 και 914 ΑΚ, είναι ανάγκη ο δράστης να εκδηλώνει αμφισβήτηση για την ηθική ή κοινωνική αξία κάποιου προσώπου ή καταφρόνηση ή να διαδίδει, ή να ισχυρίζεται με οποιονδήποτε τρόπο, σε τρίτους, για κάποιον άλλο γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του. Η ευθύνη του δε επιτείνεται, αν το γεγονός είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές. Απλές, όμως κρίσεις ή γνώμες ή χαρακτηρισμοί, οι οποίοι ενέχουν αμφισβήτηση, κατά την κοινή αντίληψη, της κοινωνικής, επαγγελματικής ή ηθικής αξίας του παθόντος ή εκδήλωση καταφρόνησης ή ονειδισμού αυτού, είναι δυνατόν να θεμελιώσουν μόνο το έγκλημα της όχι εκείνο της απλής ή συκοφαντικής δυσφήμησης. Εξ άλλου, από τις ως άνω διατάξεις, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 932 ΑΚ, συνάγεται, πως, όποιος, παράνομα, προσβάλλεται στην προσωπικότητά του, νοούμενη ως το προστατευόμενο από το Σύνταγμα (άρθρ. 2 παρ. 1) σύνολο των αξιών, που απαρτίζουν την ουσία του ανθρώπου, και, ειδικότερα προσβάλλεται στην προστατευόμενη από το Σύνταγμα (άρθρ. 5 παρ. 2) τιμή και υπόληψή του, προσβάλλεται δε με δυσφήμηση ή εξύβριση, έχει δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον. Το δε δικαστήριο μπορεί, επιπλέον, αφού λάβει υπόψη το είδος της προσβολής να καταδικάσει τον υπαίτιο προσβολέα να ικανοποιήσει την ηθική βλάβη εκείνου που έχει προσβληθεί. Ο άδικος, όμως, χαρακτήρας τέτοιας προσβολής με δυσφήμηση ή εξύβριση αίρεται όταν ο προσβολέας προβαίνει στις δυσφημιστικές ή υβριστικές εκδηλώσεις από δικαιολογημένο ενδιαφέρον. Τέτοιο ενδιαφέρον, το οποίο πηγάζει από την προστατευόμενη από το Σύνταγμα (άρθ. 14) και από την επικυρωμένη με το ΝΔ 53/1974 ΕΣΔΑ (αρθρ. 10), ελευθερία του τύπου έχουν και τα πρόσωπα που άμεσα συνδέονται με τη λειτουργία του τύπου για τη δημοσίευση ειδήσεων και γεγονότων σχετικά με τη συμπεριφορά φυσικών προσώπων, ιδίως δε εκείνων, τα οποία ασκούν δημόσιο λειτούργημα ή που ενδιαφέρουν το κοινωνικό σύνολο ή, έστω, και άλλων. Εξ άλλου με το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ προστατεύεται η ελευθερία της έκφρασης, στην οποία περιλαμβάνεται η ελευθερία γνώμης και η ελευθερία πληροφόρησης. Τούτο όμως δεν πρέπει να εκλαμβάνεται απολύτως εφ’ όσον στην παράγραφο 2 της ίδιας διατάξεως, γίνεται σαφώς μνεία, πως η άσκηση των ανωτέρω ελευθεριών μπορεί να υπαχθεί σε ορισμένες διατυπώσεις, όρους, περιορισμούς ή κυρώσεις που θα προβλέπονται από το νόμο και θα αποτελούν μέτρα αναγκαία σε μία δημοκρατική κοινωνία, για την προστασία πλην άλλων της υπόληψης ή των δικαιωμάτων των τρίτων (βλ. υποθ. P. B. V. D.) και σχετ. υποθ. R. V. H. (βλ. και ΑΠ 65/2013).
Στην υπό κρίση περίπτωση η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση δέχτηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα "...ο ενάγων είναι δημοσιογράφος με πολυετή εμπειρία τόσο στην έντυπη (εφημερίδες "...") όσο και στην τηλεοπτική δημοσιογραφία (τηλεοπτικούς σταθμούς "...") ενώ, κατά το χρόνο άσκησης της υπό κρίση αγωγής, εργαζόταν ως δημοσιογράφος και παρουσιαστής του κεντρικού δελτίου ειδήσεων στον τηλεοπτικό σταθμό "...". Παράλληλα ο ενάγων ήταν από τότε και εξακολουθεί να είναι συνιδιοκτήτης με τον Α. Κ. του ραδιοφωνικού σταθμού "...", όπου είναι και ραδιοφωνικός παραγωγός καθημερινής πρωινής εκπομπής, ενώ είναι συνιδιοκτήτης και εκδότης και της εβδομαδιαίας κυριακάτικης εφημερίδας "...". Η πρώτη εναγόμενη είναι ιδιοκτήτρια εταιρία φορέας του τηλεοπτικού σταθμού εθνικής εμβέλειας με το διακριτικό τίτλο "..." ο δε δεύτερος εναγόμενος είναι δημοσιογράφος, ο οποίος εργάζεται στην πρώτη εναγόμενη και είναι σχεδόν σε καθημερινή και μόνιμη βάση καλεσμένος - σχολιαστής του τηλεοπτικού δελτίου ειδήσεων "... 21.00" που παρουσιάζεται στο κανάλι ιδιοκτησίας της πρώτης εναγομένης και το οποίο μεταδίδεται καθημερινά ζωντανά στις 21:00. Κατά τη διάρκεια του τηλεοπτικού δελτίου ειδήσεων "... 21.00", που μεταδόθηκε ζωντανά στο κανάλι ιδιοκτησίας της πρώτης εναγομένης την 27η.01.2011 στις 21.00, η δημοσιογράφος - παρουσιάστρια του δελτίου Σ. Κ., μεταξύ άλλων, προλόγισε την παρουσίαση ενός θέματος που αφορούσε τον τηλεοπτικό σταθμό ... και, συγκεκριμένα, στο επίμαχο δελτίο ειδήσεων συνολικής διάρκειας μίας ώρας περίπου, έγινε επτάλεπτη παρουσίαση θέματος (43:00’ - 50:00’ ) για την οικονομική κατάσταση του ως άνω τηλεοπτικού σταθμού και ειδικότερα αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: "Σε καθεστώς ... βρίσκεται η μετοχή του τηλεοπτικού σταθμού ..., με την απόφαση του ... Αθηνών εξαιτίας της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας. Τα ανοίγματα του ... στο 9μηνο του 2010 ξεπερνούσαν το μισό δισεκατομμύριο ευρώ. Η εταιρία πάντως υπολογίζει τις οφειλές της προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία τις τράπεζες και άλλους πιστωτές της, στα 20.000.000 ευρώ". Στη συνέχεια ακολουθούσε βίντεο- ρεπορτάζ που ανέφερε τα ακόλουθα: "Τρεις ημέρες μετά τη δέσμευση του 50% των λογαριασμών του τηλεοπτικού σταθμού ... μετά από απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών το ... ενέταξε τη μετοχή του τηλεοπτικού σταθμού σε καθεστώς ...". Ακολούθως στην οθόνη εμφανίστηκε το εξής κείμενο: "... Αθηνών, κατά την 26/01/11 συνεδρίαση του, αποφάσισε...να μεταφέρει από την Πέμπτη 27.01.2011 τις μετοχές της εταιρίας "... Α.Ε." στην κατηγορία "...". Το ρεπορτάζ συνέχιζε ως εξής: "Η μετοχή πλέον του ... τίθεται σε διαπραγμάτευση μόνο για 1 ώρα ημερησίως. Σήμερα, πρώτη ημέρα στο καθεστώς ..., η μετοχή έχασε περίπου το 10% της αξίας της και έκλεισε στα 38 λεπτά, είναι χαρακτηριστική η κατρακύλα της μετοχής τον τελευταίο χρόνο. Τον περασμένο Ιανουάριο η μετοχή του ... άγγιζε τα 1,86 ευρώ." Παράλληλα στην οθόνη εμφανίστηκε πίνακας που παρουσίαζε διάγραμμα της πορείας της μετοχής του ... στο ... από τον 01/2010 έως τον 01/2011. Στη συνέχεια του ρεπορτάζ, παρουσιάστηκε δήλωση του Δ. Λ., αναλυτή χρηματιστή, ο οποίος ανέφερε επί λέξει τα ακόλουθα: "Όταν μία εισηγμένη στο ελληνικό χρηματιστήριο εταιρία πληρεί αριθμό αρνητικών προϋποθέσεων, κρίνεται και αξιολογείται από την εθνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και από το διοικητικό συμβούλιο του ελληνικού χρηματιστηρίου και εντάσσεται ενίοτε σε κατάσταση .... Μία τέτοια περίπτωση είναι και η περίπτωση του .... Στην συγκεκριμένη κατηγορία, στην οποία εντάσσεται κυρίως για λόγους προστασίας του επενδυτικού κοινού, μπορεί να μείνει μέχρι 18 μήνες. Οι εταιρίες οι οποίες τα τελευταία 22 χρόνια εντάχθηκαν στην κατηγορία ..., σε ένα ποσοστό μόνο 20% κατάφεραν να ανακάμψουν και να επανατοποθετηθούν στην κύρια κατηγορία του ελληνικού χρηματιστηρίου." Ακολούθως, το ρεπορτάζ συνεχίζει: "Σύμφωνα με επιστολή του τηλεοπτικού σταθμού προς την Επιτροπή κεφαλαιαγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών, οι οφειλές της εταιρίας από παρακρατούμενους φόρους, ΦΠΑ, καταβολή ασφαλιστικών εισφορών από τόκους τραπεζών και ληξιπρόθεσμες οφειλές σε διάφορους πιστωτές, φτάνουν περίπου το 54% των ιδίων κεφαλαίων της εταιρίας (σημειώνεται ότι στο σημείο στην οθόνη αναγράφεται "... 53,9% των ιδίων κεφαλαίων της εταιρίας"). Το ρεπορτάζ συνεχίζεται και αναφέρεται ότι "Στην ίδια επιστολή, το ... παραδέχεται πως λόγω της δέσμευσης της μετοχής του 50% των λογαριασμών της εταιρίας, θα υπάρξουν ταμειακές δυσκολίες προκαλώντας ανασφάλεια στις τάξεις των εργαζόμενων. Σύμφωνα με δημοσιευμένα λογιστικά βιβλία του ..., το σύνολο των υποχρεώσεων του σταθμού, ξεπερνούσαν το 9μηνο του 2010 τα 510 εκατομμύρια ευρώ. Κι όμως, ο τηλεοπτικός σταθμός εξακολουθεί και λειτουργεί με παχυλά συμβόλαια τηλεπαρουσιαστών και σχολιαστών την ώρα μάλιστα που οι καθυστερήσεις σε μισθούς προσωπικού φαίνεται πως επανέρχονται...Μετά τα σενάρια που ήθελαν τον Ν. Χ. να αναλαμβάνει τα ηνία του σταθμού, δημοσιεύσεις φέρνουν τον Γ. Κ., πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της ..., γνωστό από την εμπλοκή του στο σκάνδαλο υποκλοπών, να είναι ο νέος μάνατζερ στο κανάλι, με στόχο να συνάψει δάνεια από τράπεζες, κάτι το οποίο, όπως εκτιμάται, φαίνεται δεν επιτυγχάνεται χωρίς δραστική μείωση του προσωπικού". Παράλληλα γίνεται παρουσίαση της εικόνας του ενάγοντος από στιγμιότυπο δελτίου ειδήσεων του ... ενώ στο κάτω μέρος της οθόνης παρουσιάζονται υπότιτλοι που αναφέρουν "... ,τα χρέη πνίγουν τη μισθοδοσία" και λίγο μετά "..., η εμπλοκή του Ν Χ. και του Γ. Κ." με εμφάνιση της εικόνας του δεύτερου. Στη συνέχεια, η δημοσιογράφος -παρουσιάστρια Σ. Κ. απευθύνει ερώτηση στον καλεσμένο- συμπαρουσιαστή δημοσιογράφο, δεύτερο των εναγομένων: "Μ. φαίνεται να υπάρχει λύση στο πρόβλημα του ...;" και εκείνος παίρνει το λόγο και αναφέρει επί λέξει τα ακόλουθα: "Μπα, πολύ δύσκολα ...Τα ΜΜΕ δεν διαφέρουν από άλλες επιχειρήσεις ...Με 500 εκ. χρέη για τον ... είναι πάρα πολύ δύσκολα να βγει πέρα... Η διαφήμιση είναι τα πραγματικά έσοδα για όλες τις επιχειρήσεις των ΜΜΕ. Μάλιστα, όσες έχουν εξάρτηση από την κρατική διαφήμιση, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα αφού η διαφήμιση γενικώς έχει πέσει. Αυτά τα ξέραμε. Ο ... έχει και κάτι άλλο, έχει πάνω του ένα προπατορικό αμάρτημα. Όταν δημιουργήθηκε αυτός ο σταθμός, δημιουργήθηκε με μία εύνοια πολιτική, την οποία σταδιακά έχασε, δεν μπόρεσε να υποστηριχθεί με πολιτικό χρήμα όσο το περιμένανε ίσως οι δημιουργοί του. Στη συνέχεια του επιτέθηκε ο κος Κ. ο κος Κ. μην ξεχνάμε ότι είναι ο εφευρέτης αυτού που ονομάστηκε, είναι διεθνές φαινόμενο, ο αυριανισμός, η κιτρινίλα, ο λαϊκισμός και ό,τι κρύβεται από πίσω από αυτές τις τακτικές. Με άλλα λόγια, τα προβλήματα του σταθμού πριν μερικά χρόνια ήταν πολλά, είχε φύγει ο παλαιός μέτοχος, δεν υπήρχε διοίκηση και εκεί μπήκανε καβάλα οι καινούργιοι. Δεν τα κατάφεραν ούτε αυτοί, ίσως γιατί ξοδεύτηκαν λεφτά χωρίς προσοχή, για πολλούς λόγους. Σε τέτοιες φάσεις, όπως αυτή που περνάμε τώρα, αυτό που μετράει είναι η ικανότητα διοίκησης και όχι το πώς θα εκβιάσω τον πολιτικό να μου δώσει διαφήμιση...". Στη συνέχεια η δημοσιογράφος-παρουσιάστρια Σ. Κ. αναφέρει: "Ακούσαμε την πληροφορία στο ρεπορτάζ ότι υπάρχει ενδιαφέρον από τον κο Κ...." ο δε δεύτερος εναγόμενος απαντά : "... ο κος Κ. είναι ένας ακόμη άνθρωπος που εμφανίζεται ως σωτήρας σε αυτό το κανάλι. Πριν από αυτόν πήγε εκεί ένας άλλος, ο γνωστός τηλεαστέρας Ν. Χ., ο οποίος πήγε για να σώσει και μάλιστα δημοσίως έχει διατυπώσει ότι μαζί με αυτό ξεκινώ και την επιχειρηματική μου καριέρα. Τον θυμάμαι σε κάτι ημερίδες του … να λέει ότι θέλω να γίνω επιχειρηματίας ...". Τα προαναφερόμενα κρίθηκαν από την εκκαλουμένη αληθή, μη συκοφαντικά, δυσφημιστικά ή εξυβριστικά ως προς το πρόσωπο του ενάγοντος, κατ'’ αυτού δε του κεφαλαίου της δεν υπάρχει λόγος εφέσεως ή αντεφέσεως. Ακολούθως, ο δεύτερος εναγόμενος συνεχίζει την απάντησή του προς τη Σ. Κ. αναφέροντας επί λέξει τα ακόλουθα: "Όμως επιχειρηματίας δεν μπορείς να γίνεις όταν δεν πληρώνεις φόρους, όταν δεν πληρώνεις τις εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία και όταν δεν πληρώνεις ούτε καν τους μισθούς. Έτσι;" Η φράση αυτή, κατά τη γνώμη της πλειοψηφίας, πρόδηλον είναι από τα αμέσως προλεγόμενα του σχολιαστή ότι αναφέρεται στο πρόσωπο του ενάγοντος και με αυτή ο δεύτερος εναγόμενος επιχείρησε να εμφανίσει τον ενάγοντα ως έναν ασυνεπή επιχειρηματία, επικίνδυνο και ανάξιο εμπιστοσύνης για τις συναλλαγές, καθόσον η ως άνω φράση έχει τη σαφή έννοια ότι ο ενάγων είναι κακοπληρωτής και οφειλέτης τόσο έναντι του δημοσίου όσο και έναντι των ιδιωτών πιστωτών, καθώς και ότι είναι κάκιστος εργοδότης, αφού εμφανίζεται να μην καταβάλει ούτε τις εισφορές που οφείλει στα ασφαλιστικά ταμεία αλλά ούτε καν τους μισθούς των εργαζομένων και ότι, προφανώς, είναι ένας άκρως αποτυχημένος επιχειρηματίας. Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια, αντιθέτως είναι παντελώς ψευδείς, αφού ο ενάγων έχει πράγματι αναλάβει επιχειρηματική δραστηριότητα στο χώρο των Media και, συγκεκριμένα, είναι μεγαλομέτοχος τόσο της εφημερίδας ... όσο και του ραδιοφωνικού σταθμού ..., τα οποία μέσα μαζικής ενημέρωσης βαίνουν επιτυχώς και δεν έχουν οικονομικά προβλήματα, ο δε ενάγων δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές, ούτε έναντι του δημοσίου, ούτε έναντι των ασφαλιστικών του ταμείων, αλλά ούτε και έναντι των εργαζομένων, το μισθό των οποίων καταβάλει κανονικά, ο δε δεύτερος εναγόμενος τελούσε σε γνώση της αναλήθειας των ως άνω ισχυρισμών, η δε γνώση αυτή εξάλλου συνάγεται και από το γεγονός ότι ακόμα και με τις προτάσεις του ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου δεν ισχυρίζεται ή επικαλείται ότι είχε κάποια σχετική πληροφορία σε βάρος του ενάγοντος, αλλά, αντιθέτως, ισχυρίζεται ότι η ως άνω αναφορά δεν αφορούσε στο πρόσωπο του ενάγοντος και ότι δεν του καταλόγισε χρέη σε προσωπικό επίπεδο αλλά ότι αφορούσε την επιχείρηση του σταθμού ... και δη στον Γ. Κ., ισχυρισμό που προσπαθεί να επιβεβαιώσει και ο εξετασθείς μάρτυρας ανταπόδειξης. Πλην όμως είναι προφανές και πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η ως άνω φράση, η οποία ακολουθεί αμέσως την ανωτέρω αναφερόμενη που αφορούσε στην επιχειρηματική δραστηριότητα του ενάγοντος "Πριν από αυτόν πήγε εκεί ένας άλλος, ο γνωστός τηλεαστέρας Ν. Χ., ο οποίος πήγε για να σώσει και μάλιστα δημοσίως έχει διατυπώσει ότι μαζί με αυτό ξεκινώ και την επιχειρηματική μου καριέρα. Τον θυμάμαι σε κάτι ημερίδες του … να λέει ότι θέλω να γίνω επιχειρηματίας. Όμως επιχειρηματίας δεν μπορείς να γίνεις όταν δεν πληρώνεις φόρους, όταν δεν πληρώνεις τις εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία και όταν δεν πληρώνεις ούτε καν τους μισθούς. Έτσι;" αφορά στο πρόσωπο του ενάγοντος και όχι στη διοίκηση του εν λόγω σταθμού, με την οποία ο ενάγων δεν είχε οιαδήποτε σχέση. Οι ως άνω αναφερόμενοι ισχυρισμοί μπορούσαν να βλάψουν και έβλαψαν την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος, χωρίς να υπάρξει εκ των υστέρων, έστω, άλλη εκπομπή αποκαταστατική της αλήθειας. Οι ως άνω ισχυρισμοί, κατά το νόμο και κατά την κοινή αντίληψη, ενέχουν καταφρονητική διάθεση σε βάρος του ενάγοντος, χρησιμοποιήθηκαν από το δεύτερο εναγόμενο για να βλάψουν την τιμή και την υπόληψή του και προσέβαλαν παράνομα την προσωπικότητά του, καθόσον αναφέρονται σε ψευδή γεγονότα σε βάρος του ενάγοντος, ο δε δεύτερος εναγόμενος, έγκριτος δημοσιογράφος, ήταν γνώστης της ανακρίβειάς τους, πλην όμως προέβη ανεπιφύλακτα στις ως άνω δηλώσεις και αναφορές με αναμφίβολη πρόθεση να προσβάλει την τιμή και υπόληψη του ενάγοντος, αφού τον εμφανίζει ως κακοπληρωτή και οφειλέτη τόσο έναντι του δημοσίου όσο και έναντι των ιδιωτών πιστωτών καθώς και ως κάκιστο εργοδότη που δεν καταβάλει ούτε τις εισφορές που οφείλει στα ασφαλιστικά ταμεία αλλά ούτε τους μισθούς των εργαζομένων και ότι είναι άκρως αποτυχημένος επιχειρηματίας, αμφισβητώντας την ηθική, κοινωνική και επαγγελματική του αξία ως δημόσιου προσώπου. Ο δεύτερος εναγόμενος επέλεξε ενσυνείδητα να διαδώσει ψευδή γεγονότα για τον ενάγοντα προκειμένου να πλήξει την εικόνα του και να υπονομεύσει το ρόλο του στα προαναφερόμενα ανταγωνιστικά της πρώτης εναγομένης μέσα ενημέρωσης, στα οποία ο ενάγων είναι συνιδιοκτήτης και μεγαλομέτοχος. Την πρόθεση του δεύτερου εναγομένου μαρτυρεί, εκτός των άλλων και ο τρόπος, αλλά και το ύφος, με τα οποία διατυπώνει τους ως άνω ισχυρισμούς του. Ο σκοπός του δεύτερου εναγομένου επετεύχθη... καθόσον των ως άνω ισχυρισμών έλαβε γνώση μεγάλος αριθμός ατόμων, που σχημάτισαν μειωτική για το πρόσωπο του ενάγοντος εικόνα, δεδομένου ότι επρόκειτο για δημόσιο πρόσωπο, με ενεργή επιχειρηματική δράση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ενόψει των προηγουμένων αποδεικνύεται ότι ο δεύτερος εναγόμενος ενεργώντας "υπαιτίως" και με σκοπό δυσφημήσεως του ενάγοντος προσέβαλε την τιμή, την υπόληψη και εν γένει την προσωπικότητά του με τη διάδοση σε βάρος του ψευδών γεγονότων προκαλώντας την ηθική βλάβη και για το λόγο αυτό δικαιούται ο ενάγων χρηματική ικανοποίηση.
Επομένως, υφίσταται ευθύνη του δεύτερου εναγομένου κατά τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 919, 920 ΑΚ, η δε ευθύνη της πρώτης εναγομένης είναι αντικειμενική και γεννάται με μόνη τη θεμελίωση της ευθύνης του δεύτερου εναγομένου. Κατ’ ακολουθία, η εκκαλουμένη ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες νομικές διατάξεις και καλώς εκτίμησε τις αποδείξεις, απορριπτομένων ως αβάσιμων του πρώτου, δεύτερου και τρίτου λόγου της υπό κρίση εφέσεως. Ειδικά δε ως προς τον τρίτο λόγο εφέσεως, με τον οποίο οι εκκαλούντες παραδεκτώς επαναφέρουν την πρωτοδίκως προταθείσα και από την εκκαλουμένη απορριφθείσα ένσταση άρσεως του αδίκου εκ του προαναφερόμενου άρθρου 367 παρ. 1 ΠΚ, αυτός είναι απορριπτέος ως κατ’' ουσίαν αβάσιμος δεκτής γενομένης της παραδεκτώς προταθείσης τόσο πρωτοδίκως όσο και κατ’ έφεση αντενστάσεως, γιατί οι ένδικες φράσεις περιέχουν τα στοιχεία του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφημήσεως (367 παρ. 2 ΠΚ). Περαιτέρω, λαμβανομένων υπόψη του είδους και της εκτάσεως της προσβολής, του βαθμού πταίσματος του δεύτερου εναγομένου, τις περιστάσεις υπό τις οποίες εκδηλώθηκε η πράξη και της επαγγελματικής, κοινωνικής και οικονομικής καταστάσεως των μερών, με βάση τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, το Δικαστήριο κρίνει ότι το ποσό των επτά χιλιάδων (7.000) ευρώ είναι εύλογο και δίκαιο για τη χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του ενάγοντος ...".
Σύμφωνα με τις ανωτέρω παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης: α) ορθά αιτιολόγησε την σχετική κρίση του το δικαστήριο της ουσίας και με σαφήνεια παρέθεσε τα πραγματικά περιστατικά τα οποία συνιστούσαν την αδικοπρακτική συμπεριφορά των αναιρεσειόντων έναντι του αναιρεσιβλήτου, β) η μεμονομένη από τους αναιρεσείοντες παράθεση παραγράφων του σκεπτικού και των αιτιολογιών της πληττομένης απόφασης (ειδησεογραφικό πλαίσιο, επιχειρηματίας δεν μπορεί να γίνεις, όταν δεν πληρώνεις φόρους, όταν δεν πληρώνεις τις εισφορές δια ασφαλιστικά ταμεία και όταν δεν πληρώνεις ούτε καν τους μισθούς) χωρίς αξιολόγηση του συνόλου των αιτιολογιών αυτής, δεν μπορούν να στοιχειοθετήσουν την προβαλλόμενη διαφορά μεταξύ πραγματικών γεγονότων και αξιολογικών κρίσεων, γ) σύμφωνα, εξ άλλου, με όσα νομικά δεδομένα προπαρατέθηκαν, ουδόλως είναι απόλυτη η προστασία της ελευθερίας της έκφρασης, και με τις ως άνω παραδοχές της, η απόφαση δεν προσέβαλε την ελευθερία της έκφρασης των αναιρεσειόντων. Συνακόλουθα, ουδόλως το Εφετείο, παραβίασε, ούτε ερμήνευσε εσφαλμένα τις προεκτεθείσες διατάξεις και ο πρώτος κύριος λόγος αναίρεσης (στοιχεία α, β, γ, δ), ο οποίος προβάλλει την από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, είναι αβάσιμος.

    ΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ., αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο, δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση ως αληθινά, χωρίς απόδειξη. Ως πράγματα, νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, που τείνουν στην κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση, αντένσταση δικαιώματος. Δεν αποτελούν πράγματα ούτε οι αρνητικοί ισχυρισμοί, ούτε τα πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου (ΑΠ 1202/2000). Ακόμη, δεν είναι πράγματα οι ισχυρισμοί που έχουν σχέση με την εκτίμηση των αποδείξεων και την απόκρουση των ισχυρισμών του αντιδίκου για την ουσία της υπόθεσης (ΑΠ 244/2001). ‘ Ηδη, οι αναιρεσείοντες, προβάλλουν την ως άνω πλημμέλεια και εκθέτουν ότι: α) ο δεύτερος των αιτούντων με τις δηλώσεις του, "αναφέρονταν στο κανάλι ... ..." και απλά εξήνεγκε αξιολογικές κρίσεις, β) από έγγραφα που προσκόμισαν οι αιτούντες αποδεικνύονται τα χρέη του "...", ως προς τις ασφαλιστικές εισφορές και, αυτοί ουδεμία αναλήθεια εισέφεραν. Με γνώση εκ μέρους τους της αναληθείας υπήρχε. Αυτά όμως: α) αποτελούν επαναπροσέγγιση των αποδείξεων, ανεπίτρεπτη ήδη (αρθρ. 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.), β) δεν οριοθετείται αυτοτελής ισχυρισμός, αλλά άρνηση υπαιτιότητάς τους και άρνηση γνώσης της αναληθείας, δηλαδή γίνεται αναφορά σε ισχυρισμούς, περί την εκτίμηση των αποδείξεων. Κατά συνέπεια, και ο δεύτερος, από το άρθρο 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ. κύριος αναιρετικός λόγος (στοιχεία α, β, γ, δ) είναι αβάσιμος. Κατ’ ακολουθίαν όλων των ως άνω αναφερθέντων και ενόψει της μη προβολής άλλου [αναιρετικού] λόγου προ έρευνα, πρέπει ν’ απορριφθεί, στο σύνολό της, η ένδικη αίτηση αναίρεσης μετά των προσθέτων λόγων, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (αρ. 495 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.).

    ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την, από 25-2-2015 και με αριθμ. καταθ. …2015, αίτηση και τους, από 21-5-2015 και με αρ. καταθ….2015, προσθέτους λόγους αναίρεσης [της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." και του Χ. Π.] της 813/2014 τελεσιδίκου αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου από δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.
Δημοσίευση σχολίου